دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز
چکیده
نظم عمومی از اصطلاحات رایج نظامهای حقوقیغرب بوده و هدف آن از یک سو سامانبخشی به زندگی اجتماعی از طریق صیانت از حقوق و آزادیهای شهروندان و از سوی دیگر حفظ اقتدار دولتها به منظور تحدید عمل حقوق و آزادیهای شهروندان بوده است. از این رو در تعارض آزادیها و اقتدار دولتها، تبیین تئورینظم عمومی و شناسایی چالشهای احتمالی نظم عمومی امری ضروری است. حال پرسش اصلی این است که آیا نظم عمومی داخلی در حقوق ایران متضمن حقوق و آزادیهای شهروندیو یک تئوری منسجم حقوقی است؟این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی بر این فرضیه استوار است که نظم عمومیداخلی در ایران مفهومی سطحی و سیال است و دارای معانی، مبانی، منابع، عناصر و موارد گنگ و متغیر است. در نتیجه، نظم عمومی، حقوق و آزادیهای شهروندی را با ابهام مفهومی پردامنهای مواجه میسازد. لذا یافتۀ تحقیق، حذف واژۀ نظم عمومی از لسان حقوقی است.
آربلاستر، آنتونی، ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب، ترجمه عباس مخبر، نشر مرکز، تهران، 1368.
کعبی، عباس، تحلیل مبانی اصل نهم قانون اساسی، پژوهشکده شورای نگهبان، 1394.
منصوریان، مصطفی، بررسی مفهوم نظم عمومی، پژوهشکده شورای نگهبان، 1395.
ب. مقالهها
ابدالی، مهرزاد و تفرشی، محمدعیسی، «ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻧﺎﻣﺸﺮوع (ﻣﻐﺎﻳﺮ ﻧﻈﻢ ﻋﻤﻮﻣﻲ) در ﺣﻘﻮق ﻓﺮاﻧﺴﻪ، اﻧﮕﻠﻴﺲ و اﻳﺮان»، مدرس علوم انسانی، شماره 20 (37پیاپی)، پاییز 1383.
ابنتراب، مریم و عراقینسب، افسانه، «نظریۀ مصلحت در اندیشۀ امام خمینی»، نامه الهیات، شماره 9، زمستان 1388.
الفت، نعمتالله، «نظم عمومی و الزام به انعقاد قرارداد»، فقه و حقوق، شماره 7، زمستان 1384.
الماسی، نجادعلی، علیزاده، عبدالرضا و کریمپور، صالح، «نظم عمومی در رویکرد حقوقی، فقهی و جامعهشناختی»، پژوهشهای فقهی، دوره12، شماره 1، بهار 1395.
امیدیفرد، عبدالله و باقیزاده، محمدجواد، «دلیل عقلی قاعدۀ منع اختلال نظام»، پژوهشهای اخلاقی، شماره 8، تابستان 1391.
بیات کمیتکی، مهناز، «حق بر آزادی ابراز عقیده در مصاف با نظم عمومی (بررسی پروندۀ لیلا شاهین بهطرفیت دولت ترکیه)»، فصلنامه رأی: مطالعات آرای قضایی، دوره 4، شماره 10، بهار 1394.
جلالی، محمد و کامیاب، میثا، «پلیس اداری، قالبی مفهومی برای تأمین نظم عمومی: مطالعۀ مفهوم نظم عمومی در حقوق فرانسه»، دوفصلنامه حقوق اداری، دوره3، شماره 9، پاییز و زمستان 1394.
چلبی، فائقه، قاسمآبادی، مرتضی و آقاپور، کمال، «تحلیلی بر جایگاه نظم عمومی در نظام حقوقی ایران»، قضاوت، دوره 17، شماره 91، پاییز 1396.
حاجزاده، هادی، «آشنایی با مفاهیم حقوق عمومی، بررسی مفهوم منفعت عمومی» (گزارش پژوهشی)، پژوهشکده شورای نگهبان، تیر 1393.
حقپناه، رضا، «احکام اولی و ثانوی در قرآن، معیار و نمونهها»، آموزههای فقه مدنی، شماره4، پاییز و زمستان 1390.
خورسندیان، محمدعلی و شراعی، الهام، «مبانی قاعدۀ نفی اختلال نظام در فقه اسلامی و حقوق موضوعه»، فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره 1، بهار 1395.
ربانی خوراسگانی، علی و کیانپور، مسعود، «جامعهشناسی احساسات»، جامعهشناسی کاربردی، دوره20، شماره ۲، تابستان 1388.
ریموند، جنیس جی، «غرب و پیامدهای قانونی کردن روسپیگری»، ترجمه علی گلمحمدی، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان (کتاب زنان)، شماره 21، پاییز 1382.
زاگزیسکی، لیندا، «اخلاق چیست»، ترجمه معصومه نظری، کتاب ماه دین، شماره196، بهمن 1392.
زمانی، قاسم و حسینی آزاد، سیدعلی، «تأملی در برخورد دیوان اروپایی حقوق بشر با ماده 9 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر بر پایۀ پروندۀ لیلا شاهین»، مطالعات حقوق بشر اسلامی، شماره 6، بهار و تابستان 1393.
شهبازینیا، مرتضی، عیسایی تفرشی، محمد و علمی، حسین، «مفهوم نظم عمومی در حقوق بینالملل خصوصی و جایگاه آن در داوری تجاری بین المللی»، حقوق و علوم سیاسی تهران، دوره43، شماره 1، بهار 1392.
صادقی، محسن، «مفهوم و اعمال نظم عمومی در مراجع قضایی و شبهقضایی و جلوههای نوین آن»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 68، تابستان 1384.
عظیمی گرگانی، هادی، «جایگاه فقهی و حقوقی مجمع تشخیص مصلحت نظام»، فقه و مبانی حقوق، شماره 2، 1384.
غمامی، سید محمدمهدی، «مطالعه تطبیقی نظم عمومی و خطمشی عمومی در نظامهای حقوقی موضوعه و آنگلوساکسون»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، دوره 14، شماره 1، پاییز و زمستان 1392.
غمامی، محمدمهدی، «واکاوی مفهومی نظم عمومی و حفظ نظام»، فقه حکومتی، شماره 5، تابستان 1397.
کرمی، سکینه، «نظم عمومی ابزاری برای کنترل قضایی شروط ناعادلانه»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 91، پاییز 1394.
کسجیان، کاترین، «نظم عمومی در حقوق اروپا»، ترجمه فیضالله جعفری، مجله حقوقی، شماره 38، بهار و تابستان 1387.
گرجی ازندریانی، علیاکبر و مرتضوی، هدی، «مفهوم قدرت و نظم عمومی در اندیشۀ پسامدرن»، پژوهش حقوق عمومی، شماره 59، تابستان
محمدی، حسن، «رویۀ شورای نگهبان در تعارض نظم عمومی و آزادیها»، جستارهای حقوق عمومی، شماره2، پاییز 1396.
محمدی، سمیرا، «ایدز و مسئولیت مدنی دولت»، حقوق پزشکی، دوره2، شماره 5، تابستان 1387.
مدنیان، غلامرضا، رحمتاللهی، حسین و خالقی دامغانی، احمد، «امکان یا امتناع تبیین نظم عمومی در حقوق (مطالعه در کشورهای ایران، انگلیس و فرانسه)»، پژوهشهای تطبیقی، شماره3 (پیاپی 73)، پاییز 1390.
مهوری، محمدحسین، «حفظ نظام (1)»، حکومت اسلامی، شماره20، 1380.
میرزانژاد جویباری، اکبر، «بحثی پیرامون منبع نظم عمومی در حقوق قراردادهای ایران بامطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا، انگلیس و فرانسه»، پژوهشهای حقوق تطبیقی، شماره 1، بهار 1397.
نوین، پرویز، «نظم عمومی در حقوق»، قضاوت، شماره 58، مرداد و شهریور 1388.
