ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی درباره دیه منافع حکمی را مقرر میدارد که در فقه نهتنها خلاف مشهور است، بلکه هیچ فتوای معتبری همسو با آن ارائه نشده است. افزون بر این، ماده 674 با ماده 672 همان قانون متعارض است و بدن ترتیب معلوم نیست قانونگذار بر اساس چه مبنایی چنین حکمی را وضع کرده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی تلاش میکند تا با بررسی موضوع در فقه و اصول حقوق مسئولیت مدنی، دریابد چه مبنای قابل اتکایی میتوان برای ماده 674 ق.م.ا یافت و آن را توجیه کرد یا آنکه باید به اصلاح آن چشم داشت. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که در فقه نزدیکترین فتوا به حکم مذکور در ماده 674 ق.م.ا، فتوای منتسب به محقق کرکی است، ولی با آن متفاوت است و البته موضوع ماده مذکور با قاعده وضعیت پیشین و قاعده جمجمه پوستتخممرغی نیز تفاوت دارد و بالاخره، حکم مذکور در ماده با هدف مسئولیت مدنی و اصل لزوم جبران خسارات و اصل بازدارندگی همجهت نیست. درنتیجه حکم مذکور در ماده 674 ق.م.ا هیچ مبنای فقهی و حقوقی معتبری ندارد.
حلى، محمدبن حسن بن یوسف (1387ق)، إیضاحالفوائد فی شرح مشکلات القواعد (4 جلد)، قم، مؤسسه اسماعیلیان.
حلى، نجمالدین جعفر بن حسن (1408ق)، شرائعالإسلام فی مسائل الحلال و الحرام (4 جلد)، چاگ دوم، قم، مؤسسه اسماعیلیان.
حلى، ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد (1410ق)، السرائرالحاوی لتحریرالفتاوى (3 جلد)، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
روحانى قمى، سید صادق حسینى (1412ق)، فقهالصادق علیهالسلام (26 جلد)، قم، دارالکتاب ـ مدرسه امام صادق علیهالسلام.
خادم سربخش، مهدی (1389)، «تأثیر حالت و وضعیت زیاندیده بر مسئولیت عامل زیان»، مجله حقوقی دادگستری، 74(70). 111-131. doi: 10.22106/jlj.2010.11177
رهپیک، حسن (1388)، حقوق مسئولیت مدنی و جبرانها، چاپ دوم، تهران، انتشارات خرسندی.
سبزوارى، سید عبدالأعلى (1413ق)، مهذبالاحکام (30 جلد)، چاپ چهارم، قم، مؤسسه المنار ـ دفتر حضرت آیتالله.
سیستانى، سید على حسینى (1414ق)، قاعده لاضرر و لاضرار، قم، دفتر آیتالله سیستانى.
صفری، محسن و صفریان، مهدی (1396)، «قاعده جمجمه پوستتخممرغی در حقوق انگلستان و ایران»، مجله علمی حقوق خصوصی، 14(1). 77-93.
طرابلسى، ابن براج، قاضى عبدالعزیز (1406ق)، المهذب، 2( جلد)، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طوسى، ابوجعفر محمد بن حسن (1387ق)، المبسوط فی فقهالامامیه (8 جلد)، چاپ سوم، تهران، المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه.
عالیپناه، علیرضا و خدایی، محبوب (1399)، «قاعده جمجمه نازک؛ تأثیر وضعیت خاص زیاندیده بر جبران زیانهای بدنی در حقوق کامنلا»، مطالعات حقوق خصوصی، 50 (2).
عاملى، سید جواد بن محمد حسینى (بیتا)، مفتاحالکرامه فی شرح قواعدالعلامه (ط ـ القدیمه) (11 جلد)، بیروت، دار احیاءالتراثالعربی.
عاملى، شهیدثانى، زینالدین بن على (1413ق)، مسالکالأفهام الى تنقیح شرائعالاسلام (15 جلد)،قم، مؤسسه المعارفالاسلامیه.
عمیدى، سید عمیدالدین بن محمد اعرج حسینى (1416ق)، کنزالفوائد فی حل مشکلات القواعد (3 جلد)، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
قیاسی، جلالالدین (1401)، «قاعده جمجمه نازک در حقوق کامنلا و حقوق کیفری ایران»، مجله حقوقی دادگستری، 87 (121)، 307-327.
کاتوزیان، ناصر (1395)، الزامهای خارج از قرارداد: مسئولیت مدنی، جلد 1، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.