انتشارات و مدیریت آموزش و پژوهش دادگستری کل استان تهران فصلنامه قضاوت 1735-1227 25 124 2026 01 21 Translation: A Multifaced Concept in Copyright Laws of Iran ترجمه؛ مفهومی چند چهره در حقوق مؤلف 34 61 734380 10.22034/judg.2026.2072573.1598 FA پژمان محمدی استاد گروه حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران، (نویسنده مسئول)، رایانامه: p.mohamadi@modares.ac.ir 0000-0002-2475-2229 هادی طهماسب زاده دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. رایانامه: hadi.tahmasebzadeh@modares.ac.ir 0009-0006-3124-0252 Journal Article 2025 09 23 Translation is a bridge between people from different territories. Therefore, there is no doubt about the importance of this phenomenon. Different knowledges view the subject of translation from different perspectives and seek to develop it. Law also protects translation in the copyright system as one of the exclusive rights of the author of the work being translated and a derivative work that carries rights for the translator. In this regard, authors of literary works are granted the right to translate to the desired language or to license translators to create a translated work. Laws of Iran has also paid attention to the issue of translation. First, in 1969, Protection of the Authors, Composers‚ and Artists Rights Act was passed, and then in 1973, Translation and Reproduction of Books, Publications and Audio Works Act was passed, both of which have regulations regarding translation. The provisions of these two laws are not exactly the same, and this, according to some views, has led to the duality of regulations regarding the manner and legal basis of protecting translation. Therefore, in this research, we seek to examine the legal system of translation as the exclusive right of the author of the work being translated and translation as a work in Laws of Iran. By studying library resources and using a descriptive-analytical method, we come to the conclusion that the 1969 Act is a general law in the field of translation right and translated work, and the 1972 Act does not have much new provisions regarding translation right and contains incomplete provisions regarding translated work, and this law only protects translated works in specific cases where the 1969 Act does not protect them. Therefore, the duality of the provisions of these Acts does not cause them to conflict in practice.<br><br><br><br><br>  <span lang="FA">ترجمه پل ارتباطی مردم سرزمین‌های مختلف است. از این رو، هیچ شکی در اهمیت این پدیده نیست. علوم گوناگون از دیدگاه‌های مختلف به مقولۀ ترجمه توجه دارند و به دنبال گسترش آن هستند. دانش حقوق نیز در نظام حقوق مؤلف هم‌زمان از ترجمه به‌منزلۀ یکی از حقوق انحصاری پدیدآورندۀ اثر مورد ترجمه و یک اثر مرکب که حقوقی برای مترجم به همراه دارد، حمایت می‌کند. در این راستا، به پدیدآورندگان آثار ادبی حق ترجمه اعطا می‌شود تا شخصاً اثر خود را به زبان دلخواه ترجمه کنند یا اجازۀ خلق اثر ترجمه‌ای را به مترجمان بدهند. در حقوق ایران نیز به موضوع ترجمه، توجه شده است. ابتدا در سال ۱۳۴۸ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان و سپس در سال ۱۳۵۲ قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی، به تصویب رسید که هر دو قانون، مقرراتی در خصوص ترجمه دارند. احکام این دو قانون کاملاً یکسان نیست و همین امر طبق برخی دیدگاه‌ها، دوگانگی مقررات در موضوع، چگونگی و مبنای قانونی حمایت از ترجمه را موجب شده است. از این رو، در این پژوهش به دنبال بررسی نظام حقوقی ترجمه به‌مثابۀ حق انحصاری پدیدآورندۀ اثر مورد ترجمه و ترجمه به‌عنوان اثر، در حقوق ایران هستیم. با مطالعۀ منابع کتابخانه‌ای و شیوۀ توصیفی تحلیلی به این نتیجه می‌رسیم که قانون ۱۳۴۸، قانون عام در زمینۀ حق ترجمه و اثر ترجمه‌ای است و قانون ۱۳۵۲، حکم چندان تازه‌ای در مورد حق ترجمه ندارد و دربردارندۀ احکام کمی در زمینۀ اثر ترجمه‌ای است و صرفاً در فروض خاصی که قانون ۱۳۴۸ از اثر ترجمه‌ای حمایت نکند، این قانون از آن حمایت می‌کند. لذا دوگانگی احکام این قوانین، در عمل موجب تعارض آن‌ها نمی‌شود.</span><br><br><br><br><br><br>  https://www.ghazavat.org/article_734380_4d26e1ce53b3b54dc8842b8d234577f7.pdf