Judgment

Judgment

Theory of Ownership and Theory of Obligation from the Perspective of Legal Scholars

Document Type : Scientific

Author
Associate Professor at Law Faculty of Tehran University, ghanavaty@ut.ac.ir
Abstract
Civil law scholars primarily focus their efforts on interpreting and analyzing the provisions of the Civil Code. The Iranian Civil Code is based on heterogeneous foundations. Some of its provisions are derived from the French Civil Code and influenced by Roman law concepts, while others are based on Imamiyyah jurisprudence, and some are inspired by Swiss law. Due to these varied foundations, legal scholars have provided different interpretations of the Civil Code. Some initially praised and favored the French general theory of obligations, believing that Imamiyyah jurisprudence and the Iranian Civil Code also supported this theory, and they interpreted the law accordingly. Another group admired the general theory of obligations from German and Swiss law, and, despite their unfamiliarity with Islamic jurisprudence, considered it less effective. Others, recognizing the differences in the foundations of the Civil Code and the theory of obligations, pointed out the varying outcomes of these two approaches, explaining the numerous contradictions in the Civil Code based on these differences. Some Islamic jurists, while acknowledging the acceptance of the theory of obligations in Islamic jurisprudence, simply identified certain advantages of the Islamic theory of obligations over its Western counterpart. It appears that Imamiyyah jurisprudence and the Iranian Civil Code fundamentally accept the discourse of ownership, or in other words, the theory of ownership, and have based various provisions on it. Within the scope of the theory of ownership, the source of commutative contracts is considered the transfer of ownership, and viewing them as obligations is fundamentally incompatible with Islamic legal principles. Additionally, sources of involuntary liability are analyzed based on ownership rather than obligation or responsibility. The improper borrowing of provisions from the French and Swiss Civil Codes and Islamic law, and the fundamental differences between them, have resulted in numerous contradictions. Given the intent of the drafters of the Civil Code to align it with Imamiyyah jurisprudence, the resolution to these conflicts lies in the correct and principled adoption of legal provisions from this rich jurisprudence through appropriate use of comparative studies.
Keywords

  1. امامی، سید حسن، حقوق مدنی، جلد 1، تهران، کتاب‌فروشی اسلامیه، 1340.
  2. بابایی، ایرج، «مفهوم خطا و نقش آن در ساختار طبقه‌بندی مسئولیت مدنی: مقایسه حقوق رومی ژرمنی، کامن‌لا و اسلام»، دوفصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره‌های 79 و 80، 1396.
  3. بیگدلی، «تفاوت مبانی نظریه تعهدات در دو نظام رومی ژرمنی و فقه امامیه و آثار آن در حقوق قراردادهای ایران و فرانسه»، رساله دکتری، دانشگاه امام صادق، تهران، 1392.
  4. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، الفارق، جلد 2، چاپ دوم، تهران، انتشارات گنج دانش، 1392.
  5. ــــــــــــــــــــــــــ، حقوق تعهدات، جلد 1، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1369.
  6. ــــــــــــــــــــــــــ، سیستم‌شناسی در علم حقوق، ، تهران، انتشارات گنج دانش، 1402.
  7. ــــــــــــــــــــــــــ، فلسفه اعلی در علم حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، 1382.
  8. ــــــــــــــــــــــــــ، وسیط در ترمینولوژی، تهران، انتشارات گنج دانش، 1389.
  9. شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران، انتشارات مجد، 1398.
  10. صفایی، سید حسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی، جلد 2، تهران، نشر میزان، 1391.
  11. فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، قم، انتشارات فیضیه، 1390.
  12. قائم‌مقامی، عبدالمجید، حقوق تعهدات، تهران، نشر میزان، 1385.
  13. قنواتی، جلیل؛ جاور، حسین؛ جعفری هرندی، مهشید، «بررسی دیدگاه محقق اصفهانی درباره ملکیت، حق و حکم»، مطالعات اسلامی، فقه و حقوق، شماره 92، 1392.
  14. کاتوزیان، ناصر، عقود معین، جلد 1، چاپ دوازدهم، شرکت سهامی انتشار، 1392.
  15. ـــــــــــــ، نظریه عمومی تعهدات، تهران، نشر یلدا، 1374.
  16. ـــــــــــــ، اعمال حقوقی، چاپ نهم، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1383.
  17. ـــــــــــــ، الزامات خارج از قرارداد، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1379.
  18. ـــــــــــــ، اموال و مالکیت، چاپ سی و نهم، تهران، نشر میزان، 1392.
  19. محقق داماد، مصطفی، نظریه شروط و التزامات، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1390.                     

ب) منابع عربی

  1. اصفهانی، شیخ محمدحسین، حاشیه مکاسب، جلد 1، قم، مطبعه علمیه، 1419ق.
  2. ـــــــــــــــــــــــــــ، حاشیه مکاسب، جلد 2، قم، مطبعه علمیه، 1419ق.
  3. ـــــــــــــــــــــــــــ، حاشیه مکاسب، جلد 5، قم، مطبعه علمیه، 1419ق.
  4. ـــــــــــــــــــــــــــ، کتاب‌الاجاره، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1409ق.
  5. بحرالعلوم، سید محمد، بلغه الفقیه، چاپ چهارم، تهران، مکتبه الصادق، 1403.
  6. حسینی، سید میر عبدالفتاح، العناوین الفقهیه، جلد 2، چاپ دوم، قم، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین، 1417ق.
  7. حکیم، سید محمدتقی، الاصول العامه للفقه المقارن، بیروت، مؤسسه آل‌البیت للطباعه، 1979.
  8. الخفیف، علی، الحق و الذمه، قاهره، دارالفکر العربی، 1431ق.
  9. ــــــــــــ، الملکیه فی الشریعه الاسلامیه مع المقارنه بالتشریع الوضعیه، مصر، دارالفکر العربی، 1416ق.
  10. خمینی، روح‌الله، تحریرالوسیله، جلد 2، مؤسسه العروج، 1392.
  11. سلطان، انوار، مصادرالالتزام فی القانون المدنی، عمان، مکتب دار الثقافه، 2011.
  12. سنهوری، عبدالرزاق، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1958.
  13. ــــــــــــــــ، مصادر الحق فی الفقه اسلامی: دراسه مقارنه بالفقه الغربی، جلد 1، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1417ق.
  14. صدر، سید محمدباقر، دروس فی علم الاصول، جلد 1، بیروت، دارالکتاب اللبنانی، 1406ق.
  15. ـــــــــــــــــــ، المعالم الجدیده للأصول، چاپ دوم، تهران، مکتبه النجاح، 1395.
  16. ـــــــــــــــــــ، «الحواله و حقیقتها و بعض مقوماتها: بخش اول، ناظر: حائری، السید علی الرضا»، مجله فقه اهل‌البیت، شماره 21، 1379، صص 4-3.
  17. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، حاشیه مکاسب، جلد 1، قم، مؤسسه اسماعیلیان، 1370.
  18. ـــــــــــــــــــــــــــــــــ، العروه‌الوثقی، جلد 5، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1420ق.
  19. عدل، سید مصطفی منصور السلطنه، حقوق مدنی، تهران، انتشارات طه، 1378.
  20. قدری باشا، محمد، مرشد الحیران الی معرفه احوال الانسان، چاپ دوم، مصر، مطبعه الکبری الامیریه، 1308ق.
  21. گلپایگانی، سید محمدرضا، هدایه‌العباد، جلد 2، قم، دارالقران الکریم، 1417ق.
  22. مکارم شیرازی، ناصر، انوارالفقاهه (کتاب البیع)، جلد 1، قم، مدرسه علی بن ابی‌طالب (ع)، 1425ق.
  23. منتظری، حسین، دراسات فی المکاسب المحرمه، قم، انتشارات ارغوان دانش، 1386.
  24. نجفی، محمدحسن، جواهر الاحکام فی شرح الشرائع السلام، جلد 22، چاپ هفتم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1404ق.
  25. ـــــــــــــــــ، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، جلد 27، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1404ق.
  26. نراقی، احمد بن محمدمهدی، عوائدالایام فی بیان قواعدالاحکام و مهمات مسائل الحلال و الحرام، قم، دفتر تبلیغات، 1408ق.
  27. هاشمی شاهرودی، سید محمود، کتاب‌الاجاره، جلد 2، قم، مؤسسه دایره‌المعارف فقه اسلامی، 1423ق.
Volume 23, Issue 116
Winter 2024
Pages 1-17

  • Receive Date 25 August 2024
  • Revise Date 04 September 2024
  • Accept Date 20 September 2024