Analyzing Reliance on the Child’s Best Interests in Custody Disputes: A Comparative Study of Legislative and Judicial Approaches in the French and Iranian Legal Systems

Talebi Tooti, Roohollah; Azari, Hajar

doi:10.22034/judg.2026.2064826.1516

Analyzing Reliance on the Child’s Best Interests in Custody Disputes: A Comparative Study of Legislative and Judicial Approaches in the French and Iranian Legal Systems

Document Type : Scientific

Authors

Roohollah Talebi tooti ¹

hajar Azari ²

¹ PhD Student in women and family law, Faculty of Humanities, Tarbiat modares university, Tehran, Iran, R.talebitooti@modares.ac.ir

² Assistant Prof. Department of womens studies, Faculty of Humanities, Tarbiat modares university, Tehran, Iran (Corresponding Author): h.azari@modares.ac.ir

10.22034/judg.2026.2064826.1516

Abstract

In recent decades, following conceptual developments in family law, the best interests of the child has emerged as a central standard in judicial custody practices, enabling the State to recognize children’s rights as those of autonomous rights-holders. The French Civil Code—an influential model for a number of legal systems, including Iran—explicitly requires that the child’s best interests be taken into account in all custody-related rules. In Iran, too, after accession to the Convention on the Rights of the Child, the Family Protection Act of 2013 (1391) expressly prioritized the child’s best interests in decisions of the Family Court. Nevertheless, the criteria for determining the child’s best interests have consistently faced challenges. Through a comparative analysis of custody-related legislation in Iran and France and a set of judicial decisions from the courts of both countries, this study examines how the legislative framework and judicial practice in these two legal systems invoke and operationalize the concept of the child’s best interests, and to what extent they rely upon it in adjudication. The analysis indicates that Iranian courts have tended to invoke the child’s best interests primarily where doing so allows them to move beyond statutory constraints tied to age and gender criteria governing maternal custody; otherwise, custody is often determined chiefly on the basis of the child’s age and the parent’s gender, with limited reliance on best-interests reasoning. By contrast, French courts have, from the outset, placed primary emphasis on securing the child’s rights through a more open-ended assessment of the child’s best interests. Reviewing the case law, the authors conclude that Iranian judges—under the influence of a “childhood doctrine” that accords greater weight to maternal rights—have not sufficiently utilized the legal capacity of the best-interests principle to prevail over other indicators, a shortcoming that has produced discernible adverse effects on the rights of children and, in some cases, mothers. Accordingly, the article proposes measures such as encouraging judges to assess best interests in all cases in light of international indicators, and reconsidering the manner in which the prerogatives of the legal guardian (wali-ye qahri) are exercised so as to better protect children’s rights.

Keywords

Parental Authority

Family Law

Child Welfare

Judicial Discretion

Convention on the Rights of the Child

Subjects

Family law

1. اولادی قادیکلایی، اعظم و آذری، هاجر. (1402). مطالعۀ تطبیقی نهاد ارزیابی حضانت: رویکردی علمی و بین‌رشته‌ای در دعاوی حضانت، مجله‌ حقوق تطبیقی، دورۀ 14، شمارۀ 1.

2. آذری، هاجر و میراحمدی، منیره. (1398). رویکردهای قضایی به تشخیص مصلحت در ازدواج کودکان، فصلنامه‌ زن و جامعه، شمارۀ 40.

3. برناردز، جان. (1400). درآمدی به مطالعات خانواده، ترجمۀ حسین قاضیان، چاپ هشتم، تهران: نی.

4. بستان، حسین. (1399). جامعه‌شناسی جنسیت با رویکردی اسلامی، چاپ دوم، قم: مرکز نشر هاجر.

5. بیات، فرهاد و بیات، شیرین. (1399). شرح جامع قانون مدنی، چاپ بیستم، تهران: ارشد.

6. تانگ، رزمری. (1401). نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، ترجمۀ منیژه نجم عراقی، چاپ دهم، تهران: نی.

7. جهانی، فرزانه سادات. (1403). گزارش نشست سیمای اشتغال و تأمین اجتماعی زنان، پایگاه اینترنتی ایرنا به نشانی

https://www.irna.ir/news/85703720/

8. جوهری، مهدی و زرنگ، امیرحسین. (1404). معیارهای گزینش آرای قضایی برای نقد و تحلیل، فصلنامه‌ قضاوت، شمارۀ 121.

9. دادمرزی، سیدمهدی. (1398). تأثیر حقوق غربی در قیاس با فقه امامیه بر تدوین قانون مدنی ایران، فصلنامه‌ تحقیق و توسعه در حقوق طبیعی، شمارۀ 4.

10. راسخ، محمد. (1401). حق و مصلحت: مقالاتی در فلسفۀ حقوق، جلد یک، چاپ سوم، تهران: نی.

11. صفایی، سیدحسین و امامی، اسدالله. (1402). مختصر حقوق خانواده، چاپ پنجاه‌ونهم، تهران: میزان.

12. طالبی توتی، روح‌الله. (1402). ارتباط‌سنجی احکام فقهی پیرامون زنان با نظریۀ جنسیت، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران.

13. فلیک، اووه. (1401). درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمۀ هادی جلیلی، چاپ سیزدهم، تهران: نی.

14. قوانین و مقررات مربوط به ازدواج و طلاق و خانواده. (1399). تدوین جهانگیر منصور. شامل قانون مدنی و قانون حمایت از خانواده. تهران: دیدار.

15. گروسی، پائلو. (1399). تاریخ حقوق در اروپا، ترجمۀ بهاءالدین بازرگانی گیلانی، چاپ اول، تهران: کویر.

16. محمدتقی‌زاده، مهدیه؛ کرمی، محمدتقی و ساوه، فائقه. (1402). تجربۀ زیستۀ مادران مطلقه از حضانت فرزندان با تأکید بر چالش ازدواج مجدد، مجله‌ مطالعات راهبردی زنان، شمارۀ 99.

17. محمدی جوزانی، سجاد و عوض‌پور هیبت‌لو، فردین. (1401). توافقات راجع به حضانت با تأکید بر رویۀ قضایی، مجله‌ پژوهش‌های حقوقی، شمارۀ 50.

18. نظری توکلی، سعید. (1385). حضانت کودکان در فقه اسلامی، چاپ اول، تهران: سمت.

19. Committee on the Rights of the Child. (2013). General comment No. 14 (2013) on the right of the child to have his or her best interests taken as a primary consideration (art. 3, para. 1) (CRC/C/GC/14). United Nations.

20. Devici, J. R. (1994). “The Best Interests Principle in French Law and Practice”, International Journal of Law, Policy and the Family, Vol. 8, No. 2.

21. Godbout, É., Parent, C., and Saint‑Jacques, M. (2014). Le meilleur intérêt de l’enfant dont la garde est contestée : enjeux, contexte et pratiques.

22. Hubert-Dias, G. (2014). L'intérêt supérieur de l'enfant dans l'exercice de l'autorité parentale: Étude de droit européen comparé.

23. Mason, M. A. (1996). From Father’s Property to Children’s Rights: The History of Child Custody in the United States, Columbia University Press.

24. Mendes, J. A., and Ormerod, T. C. (2019). THE BEST INTERESTS OF THE CHILD: AN INTEGRATIVE REVIEW OF ENGLISH AND PORTUGUESE LITERATURES, Psicologia em Estudo.

25. United Nations High Commissioner for Refugees. (2008). Best Interests Determination Guidelines (G. Okoth‑Obbo, Director, Division of International Protection Services). Geneva, Switzerland: UNHCR.

26. Ushalli, M. U., et al. (2024). “RECONSTRUCTING CHILD CUSTODY POST-DIVORCE IN ISLAMIC FAMILY LAW: A BEST INTEREST OF THE CHILD-BASED APPROACH IN THE CONTEMPORARY ERA”, Journal of social and economic research, Vol. 5, No. 2.

پایگاه‌های اینترنتی

27. https://ara.jri.ac.ir/

28. https://www.legifrance.gouv.fr/