Judgment

Judgment

Feasibility of Extending the Rule of Demolition (Hadm) and Drowning in Inheritance to Other Causes of Death

Document Type : Scientific

Authors
seyede fateme hashemi 1
Mostafa Harati 2
Noorollah Soltani 3
1 Assistant professor at the Faculty of Law, University of Religions and Denominations, Qom, Iran. (Corresponding Author): sf.hashemi@urd.ac.ir
2 Assistant Professor, Faculty of Law, University of Religions and Denominations, Qom, Iran. Harati.mostafa@yahoo.com
3 PhD student in private law, University of Religions and Denominations, Qom, Iran. Dr.NoorollahSoltani1347@gmail.com
10.22034/judg.2026.2081965.1652
Abstract
Pursuant to Article 873 of the Iranian Civil Code, where the dates of death of persons who would otherwise inherit from one another are unknown and the precedence or lateness of neither can be established, they do not inherit from each other. An exception is recognized where death occurred by drowning (gharq) or demolition (hadm), in which case the individuals may inherit from one another. Contrary to the view commonly attributed to the majority of jurists, some leading Shi‘i jurists maintain that the rule applicable to drowning and demolition should be extended to other causes of death. This gives rise to the central question addressed in this article: The question, therefore, is whether other causes of death—such as traffic accidents, workplace incidents, fires, and aircraft crashes—in which the order of death between the heir and the decedent cannot be ascertained, are governed by the general rule set out in the opening part of Article 873, or instead fall within the scope of the exception stated in its concluding part. This article seeks to address this issue through a close examination of relevant juristic (fiqh) and legal sources, with a view to offering a reasoned resolution capable of dispelling the uncertainties that have arisen in domestic judicial practice.
Keywords
Inheritance
Order of Death (precedence and lateness)
Other Causes of Death
Heir and Decedent
Demolition (hadm)
Subjects
1.         ابن حمزه طوسى. (1408ق). الوسیلة إلى نیل الفضیلة، چاپ 1، قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشى نجفى (ره).
2.         ابوالصلاح حلبى. (1403ق). الکافی فی الفقه، چاپ 1، اصفهان: کتابخانه عمومى امام امیر‌المؤمنین (ع).
3.         امامى، سیدحسن. (بی‌تا). حقوق مدنى، جلد 3، بی‌چا، تهران: انتشارات اسلامیة.
4.         انصارى، شیخ مرتضی. (1415ق). رسالة فی المواریث، چاپ 1، قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى.
5.         تبریزى، میرزا جواد. (1426ق). منهاج الصالحین، جلد 2، چاپ 1، قم: مجمع الإمام المهدی (عج).
6.         جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1387). محشای قانون مدنی، چاپ 3، تهران: گنج دانش.
7.         جوهرى، اسماعیل. (1410ق). الصحاح، جلد 5، چاپ 1، بیروت: دار‌‌‌العلم للملایین.
8.         حائری شاه‌باغ، سیدعلی. (1376). شرح قانون مدنی، چاپ 1، تهران: گنج‌ دانش.
9.         ره‌پیک، حسن و همکاران. (1388). تفسیر قانون مدنی، چاپ 3، تهران: سمت.
10.      حلى، جمال‌الدین. (1410ق). المقتصر من شرح المختصر، چاپ 1، مشهد: مجمع البحوث الإسلامیة.
11.      خمینى، سیدروح‌الله. (1392). تحریر‌‌‌الوسیلة، جلد 2، چاپ 3، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
12.      خوانسارى، سیداحمد. (1405ق). جامع المدارک، جلد 5، چاپ 2، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
13.      خویى، سیدابوالقاسم. (1410ق). منهاج الصالحین، جلد 2، چاپ 28، قم: نشر مدینة العلم.
14.      راغب اصفهانى، حسین. (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن، چاپ 1، لبنان: دار‌‌العلم.
15.      سبحانى، جعفر. (1415ق). نظام الإرث فی الشریعة الإسلامیة الغراء، چاپ 1، قم: مؤسسۀ امام صادق (ع).
16.      سبزواری، سیدعبدالاعلی. (1413ق). مهذب الاحکام، جلد 30، چاپ 4، قم: مؤسسه المنار.
17.      سبزواری، سیدعبدالأعلى. (بی‌تا). جامع الأحکام الشرعیة، چاپ 9، قم: مؤسسة المنار.
18.      شیخ حر عاملى. (1409ق). وسائل الشیعة، جلد 26، چاپ 1، قم: مؤسسه آل البیت (ع).
19.      شیخ صدوق. (1415ق). المقنع، چاپ 1، قم: مؤسسۀ امام هادى (ع).
20.      شیخ طوسى. (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة، جلد 4، چاپ 3، تهران: المکتبة المرتضویة.
21.      شیخ طوسى. (1400ق). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى، چاپ 2، بیروت: دار الکتاب العربی.
22.      شیخ طوسى. (1407ق). تهذیب الأحکام، جلد 9، چاپ 4، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
23.      شیخ مفید. (1413ق). المقنعة، چاپ 1، قم: کنگرۀ جهانى هزاره شیخ مفید.
24.      صاحب بن عباد. (1414ق). المحیط فی اللغة، جلد 3، چاپ 1، بیروت: عالم الکتاب.
25.      صفایی، سیدحسین و جواهرالکلام، هادی. (1397). حقوق مدنی وصیت، ارث، شفعه، چاپ 1، تهران: شرکت سهامی انتشار.
26.      صیمرى، مفلح بن حسن. (1420ق). غایة المرام فی شرح شرائع الإسلام، جلد 4، چاپ 1، بیروت: دار‌الهادی.
27.      طاهرى، حبیب‌الله. (1418ق). حقوق مدنى، جلد 5، چاپ 2، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
28.      طباطبایی حکیم، سیدمحسن. (1410ق). منهاج الصالحین (با تعلیقات شهید سیدمحمدباقر صدر)، جلد 2، چاپ 1، بیروت: دار التعارف للمطبوعات.
29.      طباطبایی، سیدعلی. (1418ق). ریاض المسائل، جلد 14، چاپ 1، قم: مؤسسه آل البیت (ع).
30.      طباطبایى قمى، سیدتقی. (1371). آراؤنا فی أصول الفقه، جلد 1، چاپ 1، قم: محلاتی.
31.      عاملی (شهید ثانى)، زین‌الدین بن علی. (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، جلد 8، چاپ 1، قم: کتاب‌فروشى داورى.
32.      عاملی (شهید ثانى)، زین‌الدین بن علی. (1413ق). مسالک الأفهام، جلد 13، چاپ 1، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
33.      علامه حلى. (1413ق). مختلف الشیعة، جلد 9، چاپ 2، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
34.      عمید، حسن. (1388). فرهنگ فارسی، چاپ 40، تهران: امیر‌کبیر.
35.      فاضل آبى. (1417ق). کشف الرموز فی شرح مختصر النافع، جلد 2، چاپ 3، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
36.      فاضل لنکرانى، محمد. (1422ق). تفصیل الشریعة (الارث)، چاپ 1، قم: مرکز فقهى ائمه اطهار (ع).
37.      فراهیدی، خلیل. (1410ق). کتاب العین، جلد 4، چاپ 2، قم: هجرت.
38.      فیومى، احمد. (بی‌تا). المصباح المنیر، جلد 2، چاپ 1، قم: منشورات دار الرضی.
39.      کاتوزیان، ناصر. (1383). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، چاپ 10، تهران: میزان.
40.      محقق حلى. (1408ق). شرائع الإسلام، جلد 4، چاپ 2، قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
41.      مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوۀ قضائیه، گنجینۀ استفتائات قضایی (نرم‌افزار)، قم: مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوۀ قضائیه.
42.      مصطفوى، حسن. (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، جلد 11، چاپ 1، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
43.      معاونت حقوقی و توسعۀ قضایی قوۀ قضائیه (گردآورنده). (1388). مجموعۀ تنقیح‌شدۀ قوانین و مقررات حقوقی، جلد 1، چاپ 2، تهران: روزنامۀ رسمی.
44.      معین، محمد. (1375). فرهنگ فارسی، جلد 4، چاپ 9، تهران: امیر‌کبیر.
45.      نجفی، محمدحسن. (1404ق). جواهر‌الکلام فی شرح شرائع الإسلام، جلد ‌39، چاپ 7، بیروت: دار أحیا التراث العربی.
46.      نراقى، مولى احمد. (1415ق). مستند الشیعة فی أحکام الشریعة، جلد 19، چاپ 1، قم: مؤسسة آل البیت (ع).
47.      واسطی زبیدی، سیدمحمد مرتضی. (1414ق). تاج العروس، جلد 17، چاپ 1، بیروت: دار‌الفکر.
48.      وحید خراسانی، حسین. (1428ق). منهاج الصالحین، جلد 3، چاپ 5، قم: مدرسۀ امام باقر (ع).
Judgment
Volume 26, Issue 125
Spring 2026
Pages 46-69

  • Receive Date 25 December 2025
  • Revise Date 07 January 2026
  • Accept Date 24 February 2026