Judgment

Judgment

Jurisprudence and Legal Analysis of the Effects of “Consideration Clause” in Donation Contract Based on the Mutuality of Obligations Doctrine

Document Type : Scientific

Authors
Hojjat Mobayen 1
Amin AmirHosseini 2
1 Assistant Professor at Law and Political Science Faculty of Shiraz University
2 PhD Student of Private Law at Shahid Beheshti University
Abstract
The parties can stipulate the “consideration clause” in the most gratuitous contract. Lawyers believe, with the stipulation of this clause, the gratuitous contracts don’t become a consideration contract, but this clause is effective on the nature and consequences of the contract. In this article, we have studied the effects of the consideration clause in the donation, as a most important of gratuitous contracts. The review of the specific provisions governing the donation with consideration shows that a certain basis that would justify these provisions, is not expressed in the legal and Feq books. The provisions governing donation with consideration, especially the irrevocability of this contract, can be explained and justify on the basis of the “Mutuality of obligations” theory. According to this theory, the stipulation of the consideration clause, in some forms of it, causing the mutuality of obligations in a donation and resulting donation with consideration to be irrevocable.
Keywords
Consideration Clause
Donation
Revocable Contract
Mutuality of Obligations
Consideration

  1. فهرست منابع

    الف. فارسی

    1. امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، ج1، کتاب فروشی اسلامیه، چاپ چهاردهم، تهران، 1373.
    2. امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، ج2، کتاب فروشی اسلامیه، چاپ نوزدهم، تهران، 1386.
    3. بهرامی احمدی، حمید، کلیات عقود و قراردادها، حقوق مدنی (3)، نشر میزان، چاپ اول، تهران، 1381.
    4. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، تئوری موازنه بر پایه اصالت عمل، گنج دانش، چاپ اول، تهران، 1381.
    5. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، فلسفه اعلی در علم حقوق، گنج دانش، چاپ اول، تهران، 1382.
    6. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مسائل منطق حقوق و منطق موازنه، گنج دانش، چاپ اول، تهران، 1384.
    7. ذهنی تهرانی، سید محمدجواد، تشریح المطالب، شرح فارسی بر مکاسب، ج5، انتشارات حاذق، چاپ اول، قم، 1369.
    8. شهیدی، مهدی، حقوق مدنی، شروط ضمن عقد، ج4، مجمع علمی و فرهنگی مجد، چاپ اول، تهران، 1386.
    9. صفایی، سیدحسین، دوره مقدمدماتی حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج2، نشر میزان، تهران، 1385.
    10. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، عقود معین (عقود اذنی، وثیقه­های دین)، ج4، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، تهران، 1382.
    11. کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی اعمال حقوقی، شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم، تهران، 1389.
    12. کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی، درس­هایی از عقود معین، ج1و2، کتابخانه گنجدانش، چاپ یازدهم، تهران، 1387، (الف).
    13. کاتوزیان، ناصر، عقود معین (عطایا)، ج3، کتابخانه گنج دانش، چاپ چهارم، تهران، 1380، (الف).
    14. کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، ج1، شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم، تهران، 1380، (ب).
    15. کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، ج3، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، تهران، 1380، (پ).
    16. کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، ج4، شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم، تهران، 1387، (ب).
    17. محمدی، مازیار و صفوی، سیدسعید، بررسی ماهیت فقهی و حقوقی شرط عوض در عقود غیر معوض (با تأکید بر عقد هبه)، نخستین همایش ملی فلسفه حقوق با تأکید بر فلسفه حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز، 1391.
    18. مدنی، سید جلال‏الدین، عقود معین، ج5، انتشارات پایدار، چاپ دهم، تهران، 1390.
    19. نعمت‏اللهی، اسماعیل، ضمانت اجرای شرط فعل حقوقی، فصلنامه حقوق اسلامی، سال ششم، شماره 23، 1388.

    ب. عربی

    1. آخوند خراسانی، محمدکاظم، حاشیه المکاسب، تصحیح و تعلیق سیدمهدی شمس‏الدین، وزارت ارشاد اسلامی، الطبعه الاولی، تهران، 1406ق.
    2. اصفهانی، شیخ محمدحسین، حاشیه المکاسب، تحقیق شیخ عباس محمد آلسباع، ج4، دار المصطفی لاحیاء التراث، الطبعه الاولی، قم، 1419ق.
    3. انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، ج3، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ دوم، قم، 1420ق.
    4. بحرانی، شیخ یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، ج22، مؤسسه النشرالاسلامی، قم، 1405ق.
    5. الجبعی العاملی (شهید ثانی)، زین‏الدین بن علی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائعالاسلام، ج3و6، مؤسسه المعارف الاسلامیه، الطبعه الاولی، قم، 1414ق.
    6. حر عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسایل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج18، مؤسسه آلالبیت علیهم السلام لاحیاء التراث، قم، 1414ق.
    7. حسینی المراغی، میرعبدالفتاح، العناوین الفقهیه، ج2، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین، الطبعه الاولی، قم، 1417ق.
    8. حلی (علامه حلی)، حسن بن یوسف بن مطهر، تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهبالامامیه، ج1، مؤسسه آل البیت (ع)، الطبعه الاولی، مشهد، بی­تا، (الف).
    9. حلی (علامه حلی)، حسن بن یوسف بن مطهر، تذکره الفقهاء، ج1و2، منشورات المکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه، قم، بی­تا، (ب).
    10. حلی (علامه حلی)، حسن بن یوسف بن مطهر، قواعد الاحکام فی معرفه الحلال والحرام، ج2، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین، الطبعه الاولی، قم، 1418ق.
    11. حلی (محقق حلی)، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج2، انتشارات استقلال، الطبعه الثانیه، قم، 1409ق.
    12. حلی، ابن ادریس، کتاب السرائر، ج3، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعهالمدرسین، الطبعه الثانیه، قم، 1411ق.
    13. خوئی، سید ابوالقاسم، التنقیح فی شرح المکاسب، ج1، مؤسسه الامام خوئی، چاپ اول، نجف، 1425ق.
    14. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، تکمله عروه الوثقی، ج1، مکتبه الداوری، قم، 1414ق.
    15. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، عروه الوثقی، ج6، مؤسسه النشر الاسلامی، الطبعه الاولی، قم، 1423ق.
    16. فخرالمحققین، محمد بن حسن بن یوسف حلی، ایضاح الفواید فی شرح مشکلات القواعد، ج2، مؤسسه اسماعیلیان، قم، 1387ق.
    17. مکی العاملی (شهید اول)، محمد بن جمال‏الدین، اللمعه الدمشقیه، دارالفکر، الطبعه الاولی، قم، 1411ق.
    18. نجفی خوانساری، شیخ موسی، منیه الطالب، تقریرات میرزا محمدحسین نائینی، ج3، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم المشرفه، الطبعه الاولی، قم، 1418ق.
    19. نجفی، شیخ محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج28، دارالکتاب الاسلامیه، چاپخانه حیدری، چاپ سوم، تهران، 1368ش.

    ج. انگلیسی

    1. Anonymous, Contracts: Mutuality of Obligation, Michigan Law Review, Vol. 6, No. 4, 1908.
    2. Lehman, Jeffrey & Phelps, Shirelle, West’s encyclopedia of American law, Vol. 11, Thomson/Gale, Michigan, 2005.
    3. Oliphant, Herman, Mutuality of Obligation in Bilateral Contracts at Law, Columbia Law Review, Vol. 25, No. 6, Jun., 1925
    4. Welker, Robert F., Mutuality of Obligation Not Necessary at Inception of Contract to Permit Its Subsequent Enforcement, American Business Law Journal, Volume 10, Issue 1, 1972.

     

  • Receive Date 31 March 2019
  • Revise Date 17 June 2019
  • Accept Date 23 November 2019