Judicial Review of superpower Councils' Resolutions in Iran's Legal System With emphasis on the supervision of the Administrative Justice Court

Moradi, Majid; Mostafa, Mansourian

doi:10.22034/judg.2025.2062191.1490

Judicial Review of superpower Councils' Resolutions in Iran's Legal System With emphasis on the supervision of the Administrative Justice Court

Document Type : Scientific

Authors

Majid Moradi ¹

Mansourian Mostafa ²

¹ PHD Student in the Department of Public and International Law, Faculty of Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran. (Corresponding Author) mjmoradi17@gmail.com

² Assistant Professor, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran, mansourian@ujsas.ac.ir

10.22034/judg.2025.2062191.1490

Abstract

In any legal system, judicial review of administrative decisions and actions is one of the most important guarantees for the implementation of the principle of the rule of law. In Iran's legal system, there are councils, identified in this research as superpower councils, which, alongside the Islamic Consultative Assembly and other constitutional bodies, engage in rulemaking and resolution-making. These councils include the Supreme National Security Council, the Supreme Cultural Revolution Council the Supreme Cyberspace Council, and the Supreme Council for Economic Coordination of the Three Branches of Government. Judicial review of the resolutions of these councils has always been a subject of dispute and challenge and has been the focus of attention in the transformations of related laws. This research, using a descriptive-analytical approach and relying on library sources and the study of judicial rulings, seeks to answer the question of how judicial review, including the judicial review of the Administrative Justice Court and the general review of ordinary courts, over the resolutions of superpower councils in Iran's legal system, is carried out, especially in light of the recent amendments to the Administrative Justice Court Law. Based on the findings of this research, although judicial review by the Administrative Justice Court, according to the new law of the court in 2023, is subject to considerations, and according to this law and the court's procedure, the possibility of judicial review of the resolutions of the Supreme National Security Council and the Supreme Council for Economic Coordination of the Three Branches of Government is not possible ,but judicial review of the resolutions of the other two councils may be possible under certain conditions. Moreover, the general review of judges of ordinary courts in relation to the resolutions of such councils is also noteworthy.

Keywords

Superpower Councils

Judicial Review

Administrative Justice Court Review

General Review of ordinary courts

Subjects

Administrative rights

1. امامی، محمد و سلیمانی، مهستی. (1392). ضوابط تشخیص دعاوی قابل‌طرح در دیوان عدالت اداری، مجله حقوقی دادگستری، دورۀ 77، شمارۀ 82.

2. آیینه نگینی، حسین. (1394). صلاحیت مقررات گذاری رئیس قوۀ قضائیه و نظارت بر آن، پایان‌نامۀ کارشناسی ‌ارشد، تهران: دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.

3. پیرنیا، کوثر و ابریشمی راد، محمدامین. (1402). نظارت بر مصوبات شورای عالی فضای مجازی در نظام حقوقی ایران، فصلنامـه علمی پژوهش‌های نویـن حقوق اداری، ســــال پنجــم، شمـــــارۀ 17.

4. جلالی محمد و سازگاری، صادق. (1399). پایبندی نهادهای سیاست‌گذار به حدود مفهومی سیاست با نگاهی به امکان‌سنجی نظارت قضایی بر آن (مطالعۀ موردی شوراهای عالی انقلاب فرهنگی و فضای مجازی)، فصلنامۀ حقوق اداری، سال هشتم، شمارۀ 24.

5. درویشوند، ابوالفضل. (1402). صلاحیت هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایت از مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی، فصلنامه دولت و حقوق، دورۀ 4، شمارۀ 2.

6. راسخ، محمد. (1398). نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی، چاپ ششم، تهران: دراک.

7. رضایی‌زاد، محمدجواد؛ اکبری، احسان و روزی‌طلب، محمدحسن. (1396). مطالعۀ تطبیقی معیارهای اعمال نظارت قضایی در حقوق اداری ایران و انگلستان، فصلنامه حقوق اداری، دورۀ پنجم، شمارۀ 13.

8. رنگریز، شعبانعلی. (1390). بررسی جایگاه شورای ‌عالی انقلاب‌ فرهنگی و مصوبات آن در نظام حقوقی ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ‌ارشد، تهران: دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی.

9. زولر، الیزابت. (1388). درآمدی بر حقوق عمومی؛ مطالعۀ تطبیقی بنیاد‌های حقوق آلمان، فرانسه، انگلستان و آمریکا، ترجمۀ سید مجتبی واعظی، تهران: جنگل جاودانه.

10. سازگاری، صادق. (1395). صلاحیت شوراهای عالی فرا قوه‌ای و تفکیک کارکرد قوای سه‌گانه در ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهیدبهشتی.

11. عباسی، بیژن. (1392). تحلیل قواعد و شرایط شکل‌گیری اعمال اداری یک‌جانبه، فصلنامه حقوق مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شمارۀ ۳.

12. عباسی، بیژن و شیدایی، نوید. (1402). جایگاه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و مصوبات آن در نظم حقوق اساسی، فصلنامه تحقیقات حقوقی، دورۀ 26، شمارۀ 103.

13. عمید زنجانی، عباسعلی و موسی‌زاده، ابراهیم. (1389). نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری، تهران: دانشگاه تهران.

14. کاویانی حامد و مهدوی زاهد، مهدی. (1399). امکان و امتناعِ نظارت قضایی بر مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ رویکردی جامعه‌شناسانه به نقش دادرس در رویۀ دیوان عدالت اداری، فصلنامه حقوق اداری، سال هفتم، شمارۀ 23.

15. مشهدی، علی و فریادی، مسعود. (1389). حقوق شوراهای اداری، تهران: معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری.

16. مقدسی، مهدی و اکبری، احسان. (1397). جایگاه حقوقی و صلاحیت‌های شورای عالی امنیت ملی، تهران: مجد.

17. منصوریان، مصطفی و فرهمند، مهدی. (1403). امکان‌سنجی استناد قضات به قانون اساسی در عدم اجرای قوانین مغایر با آن، فصلنامه دانش حقوق عمومی، دورۀ 13، شمارۀ 2.

18. مولابیگی، غلامرضا و محمدی احمدآبادی، حسین. (1402). صلاحیت و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، چاپ هفتم، تهران: جنگل.

19. مؤتمنی، منوچهر. (1387). حقوق اداری، چاپ پانزدهم، تهران: سمت.

20. نورایی، مهدی. (1399). بررسی چالش تعدد مراجع قانون‌گذاری بامطالعۀ موردی وقف دانشگاه آزاد، تحلیل وقایع روز از دیدگاه حقوق عمومی، چاپ سوم، تهران: پژوهشکدۀ شورای نگهبان.

21. نورایی، مهدی. (1392). تعدد مراجع قانون‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران 1. مراجع قانون‌گذار در نظام حقوق اساسی جمهوری‌ اسلامی ‌ایران، مرکز تحقیقات شورای نگهبان، گزارش پژوهشی شمارۀ مسلسل 13920031.

22. هاشمی، سید محمد. (1399). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، حاکمیت و نهاد‌های سیاسی، جلد دوم، چاپ سی‌ام، تهران: میزان.