فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تأثیر عوامل اقتصادی بر وقوع جرم

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
چکیده
بزه به عنوان یک پدیده اجتماعی، همواره در طول تاریخ بشر وجود داشته است. بعد از شکل گیری جوامع و اجتماعات بشری، قدرت های حاکم به منظور تضمین ارزش های مشترک و برای پاسداری از نظم و ادامه حیات خود، قواعدی را در قالب قانون وضع کردند. باید گفت که وضع قانون همواره با جاذبه ها و دافعه های فراوانی همراه بوده است؛ بدین معنا که گروهی منافع خود را در رعایت قانون و گروهی در نقض آن می بینند که به نقض این قواعد بعضاً جرم گفته می شود. وقوع جرم دارای یک فرآیندی است که عوامل و انگیزه های مختلفی در تکمیل و از قوّه به فعل درآوردن عملی آن نقش دارند؛ آنچنان که می توان گفت که به تعداد جرایم، انگیزه و داعی وجود دارد. در بحث عوامل مؤثر بر وقوع جرم (عوامل جرم زا) نیز باید گفت که غالباً مجموعه ای از عوامل دست به دست هم می دهند و منجر به وقوع جرم می شوند که شخصیت و وضعیت روانی، محیط و اجتماع فرد، وضعیت جسمانی و ... از آن جمله اند. این مقاله درصدد آن است که تأثیر عوامل اقتصادی را (که از محیط های اجتماعی عمومی می باشد) بر وقوع جرایم تشریح نماید و بعد از ذکر مقدمه ای در این رابطه، به بیان نظریات اقتصادی و تأثیر مفاهیم و عوامل اقتصادی بر وقوع جرم بپردازد.
کلیدواژه‌ها

  • اردبیلی، محمدعلی؛ حقوق جزای عمومی، جلد اوّل، نشر میزان، چاپ اوّل، 1379.
  • ایو لاسال، ژان؛ تحولات علوم جنایی و آموزش و تحقیقات جرم­شناسی در فرانسه، ترجمة علی­حسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 31 و 32، 1385.
  • پرادل، ژان؛ تاریخ اندیشه­های کیفری، ترجمة علی­حسین نجفی ابرندآبادی، نشر دانشگاه شهید بهشتی، 1373.
  • تفضّلی، فریدون؛ اقتصاد کلان، نشر نی، تهران، 1376.
  • حسینی­نژاد، سیدمرتضی؛ بررسی علل اقتصادی جرم در ایران با استقاده از یک مدل داده­های تلفیقی، مجله برنامه و بودجه، شماره 95، 1383.
  • رفیع­پور، فرامرز؛ توسعه و تضاد، شرکت سهامی انتشار، 1380.
  • سلیمی، صادق؛ مجرمین یقه سفید و سیاست کیفری ایران، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 38، شماره 4، زمستان 1378.
  • صفاری، علی؛ مبانی پیشگیری وضعی از جرم، مجله تحقیقاتی، شماره 33-34، 1381.
  • صفاری، علی؛ درآمدی بر جرم­شناسی انتقادی و انواع آن، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، سمت، چاپ دوم، 1388.
  • کلانتری، کیومرث؛ تحلیل بحران در حقوق موضوعه کیفری ایران و راهکارهای خروج از آن، پایان­نامه دکتری حقوق جزا و جرم­شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تابستان1381.
  • کی­نیا، مهدی؛ مبانی جرم­شناسی (جامعه­شناسی جنایی)، جلد دوم، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم، 1376.
  • گسن، ریموند؛ جرم­شناسی نظری، ترجمة مهدی کی­نیا، انتشارات مجد، چاپ دوم، 1385.
  • معظمی، شهلا؛ بررسی جرم­شناسی جرایم زنان، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، سمت، چاپ دوم، 1388.
  • معظمی، شهلا؛ بزهکاری اطفال و نوجوانان، انتشارات دادگستر، چاپ اول، 1388.
  • مکی­پور، ذبیح­الله و ربانی، علی؛ بررسی علل اقتصادی آسیب­های اجتماعی، علوم اجتماعی، شماره 2، 1392.
  • مهربانی، وحید؛ تأثیرپذیری طبقات اجتماعی از تورم در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 90، 1389.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین؛ پیشگیری عادلانه از جرم، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، سمت، چاپ دوم، 1388.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین؛ تقریرات درس جرم­شناسی (جرم­شناسی تجربی)، دانشگاه شهید بهشتی، دوره کارشناسی ارشد، 1373.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین؛ تقریرات درس جرم­شناسی (بزهکاری اقتصادی و حقوق کیفری اقتصادی)، دانشگاه شهید بهشتی، دوره کارشناسی ارشد، 1384.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین و هاشم­بیگی، حمید؛ دانشنامه جرم­شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1377.
  • نوربها، رضا؛ زمینه جرم­شناسی، کتابخانه گنج دانش، چاپ دوم، 1380.
  • ویلیامز، فرانک پی؛ لین دی، ماری و شین، مک؛ نظریه­های جرم­شناسی، ترجمة حمیدرضا ملک محمدی، میزان، تهران، 1383.
  • Alder, Mueller, Laufer, Criminology, Mc Graw-hill, 2001.
  • Bentham, J, The theory of legislation, Translated from the French of Etienne Dumont, by Hildreth, R.7th ed, London, kegan Paul, 1891.
  • Bentham, J, Theorie des peines et des peines, Vol.2, extrait de ses manuscrits par et, Dumont, Paris, 1818.
  • Lemert, Edwin, Social Patology, Mc Graw-Hill, 1951.
دوره 16، شماره 86
تابستان 1395
صفحه 81-103

  • تاریخ دریافت 26 مرداد 1395