فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

ارزیابی جرم انگاری بزه «اخفای اموال حاصل از جرم» در ایران، با نگاهی به رویکرد قوانین مجازات فرانسه و انگلستان

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشکده حقوق دانشگاه دولتی ایروان ارمنستان
2 دانشجوی دکتری تاریخ و تئوری های حقوق و دولت دانشگاه دولتی ایروان ارمنستان
چکیده
اخفای اموال حاصل یا ناشی از جرم، عملی است که کم و بیش از سوی قانونگذاران غالب کشورهای دارای نظام‌های حقوقی «رومی ژرمنی» و «کامن‌­لا» مورد جرم‌انگاری و کیفردهی واقع شده است. این عمل مجرمانه که نوعی مداخله در عواید مجرمانه پس از ارتکاب موفقیت‌آمیز آن توصیف می‌­شود و مقدمه­‌ای برای کسب منفعت از مجرای اموال موضوع جرم قلمداد می­‌گردد، خود به‌­طور غیرمستقیم و تبعی زمینه‌­ساز تشویق بزهکاران به تکرار جرم می‌­باشد. به همین خاطر، مقننین با التفات به این حقیقت و به منظور برهم زدن محاسبات عقلانی بزهکاران برای فروش اموال و اشیای حاصل از جرم و کسب منفعت از طریق آنها، با سخت‌گیری محسوسی هرگونه مداخله در این اموال را چه از سوی شخص بزهکار و چه از سوی دیگران مجرمانه توصیف می­‌نمایند. البته، به رغم وجوه اتحاد و انطباق محسوس در این زمینه که حول گفتمان «محدودسازی و دشوارسازی معاملات اقتصادی پیراموان اموال ناشی از جرم» میل می‌­نماید، رویه و رویکرد نظام‌­های حقوقی مختلف پیرامون این موضوع و وضعیت جرم­‌انگاری اخفای اموال حاصل از جرم در جهات ملموس هم واجد سطوحی از تغایر و عدم انطباق می‌­باشد. مع‌الوصف، در مقاله حاضر سعی شده است با تمرکز بر نظام حقوقی ایران، فرانسه و انگلستان ابعادی از وجوه اتحاد و تغایر فوق­‌الذکر به تصویر کشیده شود و دریچه‌­ای هرچند حداقلی به سوی بایسته­‌های پیشگیری از هرگونه مداخله در حوزه معامله و اخفای اموال حاصل از جرم و مقابله کیفری با این پدیده گشوده شود.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    الف. منابع فارسی

    1. بازگیر، یدالّله؛ سرقت، جعل و خیانت در امانت در آرای دیوان عالی کشور، نشر حقوقدان، 1376.
    2. حبیب­زاده، محمدجعفر؛ حقوق جزای اختصاصی، جلد اول، سمت، چاپ اول، 1373.
    3. دلیر، حمید؛ حقوق مصادره، میزان، چاپ اول، 1390.
    4. ساکی، محمدرضا؛ حقوق کیفری اقتصادی، جنگل، چاپ دوم، 1390.
    5. کاتوزیان، ناصر؛ دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت)، میزان، چاپ بیست و یکم، 1387.
    6. استفانی، گاستون؛ لواسور، ژرژ و بولوک، برنار؛ حقوق جزای عمومی (ضمانت اجرایی: مجازات­ها و اقدامات تأمینی)، جلد دوم، ترجمه حسن دادبان، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ اول، تهران، 1377.
    7. گلدوزیان، ایرج؛ حقوق جزای اختصاصی، جلد 1، جهاد دانشگاهی، تهران، 1368.
    8. گودرزی بروجردی، محمدرضا و مقدادی، لیلا؛ قانون مجازات فرانسه، نشر معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضائیه، چاپ اول، تهران، 1386.
    9. مصدق، محمد؛ شرح قانون مجازات اسلامی، جنگل، چاپ سوم، 1392.
    10. معین، محمد؛ فرهنگ فارسی، جلد دوم، امیرکبیر، چاپ ششم، 1386.
    11. مهدوی­پور، اعظم؛ سیاست کیفری افتراقی در قلمرو بزهکاری اقتصادی، میزان، چاپ اول، 1390.
    12. میرمحمدصادقی، حسین؛ جرایم علیه اموال و مالکیت، میزان، چاپ نهم، 1381.

    ب. منابع خارجی

    1. Gooch, Graham & Williams, Michael; A Dictionary of Law Enforcement, Oxford University Press, First Published, NewYork, 2007.
    2. Heaton, Russell; Criminal Law, Oxford University Press Second Edition, NewYork, 2006.

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1396
  • تاریخ بازنگری 21 مرداد 1396
  • تاریخ پذیرش 21 مرداد 1396