فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

ماهیت معاملات اسنادی از منظر رویه قضایی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی
چکیده
از آنجا که طرفین در ضمانتنامه بانکی و اعتبار اسنادی تنها براساس اسناد عمل می‌کنند آن را معاملات اسنادی نامیده‌اند. شناخت ماهیت حقوقی این معاملات از این جهت حائز اهمیت است که اگر این دو تأسیس حقوقی (اعتبار اسنادی و ضمانتنامه بانکی)، دارای ماهیت قراردادی باشند شناخت زوایای آنها، براساس قراردادها (اصول، قواعد، تفسیر و دریافت قصد مشترک طرفین) است و اگر در قالب عقود معین قابل شناسایی باشند با توجه به مقررات قانونی عقد معین مربوط، قابلیت تکمیل شدن و رفع اختلافات احتمالی را دارند. در میان حقوقدانان نظریات فراوانی پیرامون این دو وجود دارد. در رویه قضایی نیز نسبت به ماهیت ضمانتنامه بانکی هماهنگی وجود ندارد. بررسی پرونده‌های مربوط به اعتبارات اسنادی نیز گویای آن است که قضات محاکم عمدتاً وارد بحث ماهیت قرارداد اعتبار اسنادی نشده‌اند و صرفاً ماده 10 قانون مدنی را مستند رأی خود قرار داده‌اند و این بدان‌معنا است که ماهیت قرارداد اعتبار اسنادی را در قالب ماده 10 قانون مدنی پذیرفته‌اند.
کلیدواژه‌ها

  1.  

    الف. منابع فارسی

    1. آقامیری، سیدحسن؛ تحلیل ماهیت اعتبار اسنادی، مجله روند پژوهش‌های اقتصادی، شماره 22، بهار 1394.
    2. ابوالحسنی، اکبر؛ مروری بر رایج‌ترین شیوه پرداخت و تسویه در تجارت بین‌الملل، نشریه صنعت حمل و نقل، شماره 141، مرداد 1374.
    3. اخلاقی، بهروز؛ بحثی پیرامون اعتبارت اسنادی، مجله حقوقی و قضائی دادگستری، پاییز 1370.
    4. اخلاقی، بهروز؛ بحثی پیرامون ضمانتنامه‌های بانکی، مجله کانون وکلا، شماره 148 و 149، 1368.
    5. افتاده، غلامحسین؛ ماهیت حقوقی اعتبارات اسنادی، نامه اتاق بازرگانی، شماره 355، 1376.
    6. ایمانوئل تی، لاریا؛ روش پرداخت ثمن در تجارت الکترونیک، ترجمه ماشاءالله بناء نیاسری، مجله حقوقی (نشریه مرکز امور حقوقی بین المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری)، 1385، شماره 34.
    7. بهزادی، آمنه؛ وصف تنجیزی در ضمانتنامه‌های بانکی با تأکید بر رویه قضایی، انتشارات مهراندیش، چاپ اول، تهران، 1395.
    8. جنیدی، لعیا؛ مقایسه اعتبار اسنادی با اسناد براتی، مجله حقوق بانکی، شماره 5-6، 1393.
    9. رجبی، علی؛ بررسی ویژگی‌های حقوقی اعتبارات اسنادی، نشریه بانک و اقتصاد، شماره 26، 1381.
    10. رفیعی، محمدتقی؛ تحلیل حقوقی قرارداد گشایش اعتبار اسنادی در حقوق ایران، نشریه اندیشه‌های حقوقی، شماره 12، 1386.
    11. زمانی فراهانی، مجتبی؛ خرید و واردات کالا بر روش اعتبار اسنادی، انتشارات فرنود، چاپ اول، تهران، 1374.
    12. شهبازی‌نیا، مرتضی؛ ضمانتنامه بانکی بین‌المللی، رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس، تهران، 1380.
    13. شیروی، عبدالحسین؛ حقوق تجارت بین‌الملل، سمت، چاپ پنجم، تهران، 1392.
    14. صادقی یارندی، سیف‌الله و طارم‌سری، مسعود؛ فرهنگ توصیفی اصطلاحات تجارت بین‌الملل و سازمان جهانی تجارت، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، بهمن 1385.
    15. قنواتی، جلیل؛ وحدتی شبیری، سیدحسن و عبدی‌پور، ابراهیم؛ حقوق قراردادها در فقه امامیه، انتشارات سمت، تهران، 1379.
    16. کاشانی، سیدمحمود؛ ضمانتنامه بانکی، مؤسسه مالی بانکداری ایران، چاپ اول، ۱۳۷۷.
    17. کاتوزیان، ناصر؛ حقوق مدنی (درس‌هایی از شفعه، وصیت و ارث)، میزان، چاپ ششم، تهران، 1385.
    18. گائوایکس یانگ، روس پی. بوکلی؛ ماهیت حقوقی ویژه و منحصر به‌فرد اعتبارات اسنادی، مجله حقوقی (نشریه مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری)، شماره سی و پنجم، 1385.
    19. لنگریچ، رینهارد؛ اعتبارات اسنادی در حقوق تجارت بین‌الملل، ترجمه سعید حسنی، انتشارات بنیاد حقوقی میزان، چاپ اول، تهران، 1387.
    20. مزینی، مسعود؛ عملیات بانکی بین‌المللی 2، نشر مؤسسه بانکداری ایران، چاپ اول، 1370.
    21. مسعودی، علیرضا؛ حقوق بانکی، انتشارات پیشبرد، چاپ سوم، تهران، 1387.
    22. مسعودی، علیرضا؛ ضمانتنامه بانکی در حقوق ایران و تجارت بین‌الملل، انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ دوم، تهران، 1391.
    23. مهربان، رضا؛ مدیریت سفارشات خارجی، انتشارات البرز، چاپ هفتم، 1371.

    ب. منابع خارجی

    1. Alavi, Hamed; Documentary Letters of Credit, Legal Nature and Sources of Law, Journal of legal studies Volume17, 2016.
    2. Chandra Biswas, Liton; Letters of Credit: A Theory on the Legal Basis of the Payment Obligation of Issuing Bank, dissertation submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of LLM in International Commercial Law, 2011.
    3. Chuah, J.; Law of International Trade, 4th edn, Sweet & Maxwell, 2009.
    4. P. Ellinger E. Lomnicka; Modern Banking Law, 3rd ed., Clarendon, Oxford, 2001.
    5. Guttering H. C. and Megara, Maurce; "The Law of BankersCommerical Credits", United kingdom, London, 2005.
    6. Hans van Houtte; The Law of International Trade, London, Sweet & Maxwell, 2002.
    7. Hsin Hsu, Chung; The Independence of Demand Guarantees, Performance Bonds and Standby Letters of Credit, National Taiwan University Law Review, Vol. 1: 2, 2006.
    8. Kelly-Louw, Michelle; Limiting exceptions to the autonomy principle of demand guarantees and letters of credit, 2015, (Available at: https://www.academia.edu/10292595, Visited at 2019/09/12).
    9. Raymond, J. & Malek, A. & Quest, D.; Documentary credits, Butterworthi’s, 2001.

     

دوره 18، شماره 96
زمستان 1397
صفحه 1-25

  • تاریخ دریافت 24 مهر 1397
  • تاریخ بازنگری 07 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 07 دی 1397