فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تحلیل اقتصادی معاملات مؤسسات مالی غیرمجاز

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
چکیده
یکی از مهمترین عوامل رسیدن به این اهداف در تمامی کشورها، عملکرد صحیح و منطبق با مقررات و سیاست‌های تعیینی نهادهای حاکمیتی و مالی ازجمله تخصیص اعتبارهای خود به نهادهای تولیدی توسط مؤسسات مالی و بانک‌ها می‌باشد تا فعالان اقتصادی در بخش تولیدی نیاز خود به منابع مالی را از طریق دسترسی سریع و مکفی به تسهیلات اعطایی برطرف نمایند که یکی از اثرات مهم آن در اقتصاد، رشد اقتصادی و به‌تبع آن افزایش اشتغال است. لکن از طرف دیگر چنانچه مؤسسات مالی، تحت نظارت نهادهای حاکمیتی نباشند در برخی موارد به‌جهت تعارض این سیاست‌ها با منافع مالی خود، از رعایت این الزامات قانونی ازجمله میزان سود پرداختی به سپرده‌گذاران، نوع قراردادهای تسهیلات اعطایی به متقاضیان و میزان سود متعلق به آنها، استنکاف می‌ورزند و حتی در برخی از موارد به‌جهت کسب سود بیشتر، منابع خود را به‌سمت بخش‌های غیرمولّد و حتی مضر اقتصادی هدایت می‌کنند. همچنین به‌سبب عدم مدیریت صحیح، حتی توانایی استرداد پول‌های سپرده‌گذاران خود را نداشته و امروزه شاهد چنین حوادثی نیز هستیم که منجر به ایجاد بحران در نظام مالی می‌شود. قراردادهای بانکی در وهله اول به‌عنوان یک قرارداد، تابع قواعد عمومی قراردادها بوده و دارای شرایط قانونی و اصول حاکم مختص به خود هستند که حتی قانونگذار در مواردی امتیازات خاصی برای آنها قائل شده است. با توجه به فقدان مجوز قانونی به‌لحاظ عدم رعایت شرایط صحت معاملات می‌توان قائل به این نظر بود که چنین مؤسساتی صلاحیت و اهلیت لازم برای انعقاد قراردادهای بانکی را ندارند، لکن از منظر حقوق اقتصادی و نیاز به ایجاد بازار رقابتی و آثار زیان‌بار ابطال چنین معاملاتی، حکم قراردادهای تسهیلاتی، صحت می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. احمدی واستانی، عبدالغنی؛ نظم عمومی در حقوق خصوصی، انتشارات دانشگاه تهران، 1341.
  2. امامی، حسن؛ حقوق مدنی، جلد 4، کتابفروشی اسلامیه، چاپ اول، تهران، 1377.
  3. انصاف‌پور، غلامرضا؛ فرهنگ فارسی کامل، انتشارات زوار، چاپ اول، تهران، 1373.
  4. بادینی، حسن؛ فلسفه مسئولیت مدنی، شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم، 1392.
  5. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ ترمینولوژی حقوق، گنج دانش، چاپ هفتم، تهران، 1372.
  6. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ دایره‌المعارف حقوق مدنی و تجارت، جلد اول، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، 1388.
  7. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ مسبوط در ترمینولوژی حقوق، جلد اول، گنج دانش، چاپ چهارم، تهران، 1388.
  8. خاکی، غلامرضا؛ ارزش افزوده (راهی برای اندازه‌گیری بهره‌وری)، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، 1376.
  9. خاوری، محمودرضا؛ حقوق بانکی، نشر مؤسسه عالی بانکداری ایران، چاپ سوم، تهران، 1375.
  10. دهخدا، علی‌اکبر؛ لغتنامه، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، تهران، 1377.
  11. ساکت، محمد؛ شخصیت و اهلیت در حقوق مدنی، انتشارات جاودانه- جنگل، چاپ سوم، تهران، 1386.
  12. شهیدی، مهدی؛ تشکیل قراردادها و تعهدات، جلد 1، نشر حقوقدان، چاپ اول، تهران، 1377.
  13. شهیدی، مهدی؛ حقوق مدنی، اصول قراردادها و تعهدات، جلد دوم، انتشارات مجد، چاپ دهم، تهران، 1393.
  14. صفایی، حسین و قاسم‌زاده، مرتضی؛ حقوق مدنی: اشخاص و محجورین، انتشارات سمت، چاپ هفدهم، تهران، 1390.
  15. کاتوزیان، امیرناصر؛ قواعد عمومی قراردادها، جلد 2، شرکت سهامی انتشار، تهران، چاپ ششم، 1383.
  16. کاتوزیان، امیرناصر؛ قواعد عمومی قراردادها، جلد 1، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، تهران، 1383.
  17. فقهی کاشانی، محمد؛ تکمیل نهادهای مالی کشور، انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی، چاپ اول، تهران، 1386.
  18. معین، محمد؛ فرهنگ فارسی معین، جلد 3، امیرکبیر، چاپ دوم، تهران، 1353.

ب. مقاله‌ها

  1. بابایی، ایرج؛ مبانی نظری رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق، پژوهش حقوق و سیاست، دوره 9، شماره 23، 1386.
  2. ریاضی، حامد؛ نگاهی به تاریخچه بانک و بانکداری در ایران، مجله بانک و اقتصاد، شماره 38، 1385.
  3. صمدی، علی‌حسین؛ عوامل مؤثر بر توسعه مالی در نظام بانکی ایران با تأکید بر تورم، بیست و چهارمین همایش بانکداری اسلامی، تهران، 1392.
  4. طیبی، سیدکمیل و همکاران؛ اثرات آزادسازی و توسعه مالی بر رشد اقتصادی کشور، فصلنامه اقتصادی مقداری(بررسی‌های اقتصادی سابق)، دوره 6، شماره 2، 1390.
  5. موسویان، سیدعباس؛ نقد و بررسی قانون عملیات بانکی بدون ربا و پیشنهاد قانون جایگزین، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، 1386.
  6. نظیفی، فاطمه؛ توسعه مالی و رشد اقتصادی، مجله پژوهشنامه اقتصادی، دوره 4، شماره 3، 1383.
  7. یثربی، سیدعلی‌محمد؛ قرائت فقهی حقوق اقتصادی، مجله حقوق خصوصی، شماره 24، بهار و تابستان 1393.

ج. منابع خارجی

  1. Block, Reconciling, Freedom and Equality, in the Gp pendse (ed), perspective on Economic Future: Forms and Evaluation, NewYork, 1991.
  2. Goetz, Charles J., 1984-2006, Law and Economics: Cases and Materials, university of Virginia, (at: http//www.Law.Virginia.edu).
  3. Simon and Schuster, law. NewYork (1973) -Lawrence M. Friedman, A history of American4.
  4. T calvani e j Siegfried, Economic Analysis and Antitrust law, Boston, 1979.
دوره 18، شماره 96
زمستان 1397
صفحه 27-48

  • تاریخ دریافت 23 شهریور 1397
  • تاریخ بازنگری 14 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 14 دی 1397