فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تحلیل ارکان مادی و معنوی هرزه‌نگاری رایانه‌ای در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه مازندران
3 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه مازندران
چکیده
از چالش‌های امروز فضای مجازی هرزه‌نگاری رایانه‌ای است که امنیت این فضا را تحت تأثیر خودش قرار داده است. از همین جهت، قانونگذار این پدیده را در زرادخانه حقوق کیفری قرار داده است. با توجه به جرم‌انگاری هرزه‌نگاری رایانه‌ای، بررسی ارکان مادی و معنوی آن ضروری به‌نظر می‌رسد. قانونگذار دو نوع رفتار سرزنش‌پذیر مشروط و رفتار سرزنش‌پذیر قطعی را به‌عنوان رفتار مادی در نظر گرفته که اگر هرکس این رفتارها را با توجه به سوءنیت انجام دهد توأم با مجازات‌های مقرر قانونی خواهد شد. با تحلیل ارکان مادی و معنوی این نتیجه به‌دست می‌آید که قانونگذار در تبیین ارکان این جرم در قوانین مختلف از یک رویکرد واحد پیروی نکرده است و نوشتار حاضر درصدد تبیین و تحلیل ارکان مادی و معنوی این جرم براساس نظام حقوقی ایران است.
کلیدواژه‌ها

  1. آقایی‌نیا، حسین؛ جرایم علیه اشخاص (شخصیت معنوی)، میزان، تهران، ۱۳۸۹.
  2. ابراهیمی، محسن؛ هرزه‌نگاری: فرهنگ و جرم‌شناسی، انتشارات فرهامه، تهران، ۱۳۹۳.
  3. بای، حسینعلی و پورقهرمانی، بابک؛ بررسی فقهی حقوقی جرایم رایانه‌ای، انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ۱۳۸۸.
  4. جاویدنیا، جواد؛ جرایم تجارت الکترونیک، انتشارات خرسندی، تهران، ۱۳۸۷.
  5. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ مبسوط در ترمینولوژی حقوق، انتشارات گنج دانش، تهران، ۱۳۸۱.
  6. رهامی، محسن؛ جرایم بدون بزه‌دیده، انتشارات میزان، تهران، ۱۳۸۷.
  7. زراعت، عباس؛ قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، انتشارات شمشاد، تهران، ۱۳۸۱.
  8. سبزواری‌نژاد، حجت؛ حقوق جزای عمومی،: انتشارات جنگل-جاودانه، تهران ،۱۳۹۳.
  9. شکری، رضا و سیروس، قادر؛ قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، انتشارات مهاجر، تهران، ۱۳۹۷.
  10. صانعی، پرویز؛ حقوق جزای عمومی، انتشارات گنج دانش، تهران، ۱۳۹۱.
  11. عالی‌پور، حسن؛ حقوق کیفری فناوری اطلاعات، خرسندی، تهران، ۱۳۹۵.
  12. عزیزی، اکبر؛ پیشگیری از جرایم جنسی، خرسندی، تهران، ۱۳۹۲.
  13. عزیزی، امیرمهدی؛ حقوق کیفری جرایم رایانه‌ای، انتشارات مجد، تهران، ۱۳۹۴.
  14. عظیم‌زاده، شادی؛ حقوق جزای عمومی، انتشارات دوراندیشان. تهران، ۱۳۹۶.
  15. فرحی، بابک؛ مختصر حقوق جزای عمومی، نشر طرح نوین اندیشه، تهران، ۱۳۹۷.
  16. قدسی، سیدابراهیم؛ موضوعات چالشی در حقوق جزای اختصاصی، انتشارات گام حق، تهران، ۱۳۹۳.
  17. گلدوزیان، ایرج؛ بایسته‌های حقوق جزای عمومی، انتشارات مجد، تهران، ۱۳۹۱.
  18. گلدوزیان، ایرج؛ محشای قانون مجازات اسلامی، انتشارات مجد، تهران، ۱۳۹۳.
  19. لوپِز، ژرار و ژینا، فیلیزولا؛ بزه و بزه‌دیده‌شناسی، ترجمه روح‌الدین کرد علیوند و احمد محمدی، انتشارات مجد، تهران، ۱۳۷۹.
  20. محمدنسل، غلامرضا؛ حقوق جزای اختصاصی جرایم رایانه‌ای در ایران، انتشارات میزان، تهران، ۱۳۹۲.
  21. میرمحمدصادقی، حسین؛ حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، انتشارات میزان، تهران، ۱۳۹۲.
  22. میری، حجت‌الله؛ جرایم سمعی و بصری، انتشارات جاودانه، تهران، ۱۳۹۱.
  23. نوربها، رضا؛ زمینة حقوق جزای عمومی، انتشارات گنج دانش، تهران، ۱۳۹۴.
  24. ولیدی، محمدصالح؛ حقوق جزای اختصاصی جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی و تکالیف خانوادگی، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۹۰.

ب. مقاله‌ها

  1. آقایی‌نیا، حسین و عابد، رسول؛ تحلیل و مقارنه‌ای میان قانون جرایم رایانه‌ای و قانون سمعی و بصری، مجله دیدگاه‌های حقوقی و قضایی، شماره پنجاه و نهم، ۱۳۹۱.
  2. بای، حسینعلی و پورقهرمانی، بابک؛ بررسی فقهی حقوقی هرزه‌نگاری در فضای مجازی، مجله حقوق اسلامی، شماره بیست و دوم، ۱۳۹۱.
  3. ترکی، غلام‌عباس؛ نگرش علمی و کاربردی به قانون جرایم رایانه‌ای، ماهنامه دادرسی، شماره هفتاد و نهم، ۱۳۸۹.
  4. تقی‌پور، علیرضا و زرینه، مرتضی؛ پاسخ کیفری در قبال هرزه‌نگاری سایبری در اسناد بین‌المللی و قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸، مجله حقوقی دادگستری، شماره نود و هفتم، ۱۳۹۶.
  5. حبیب‌زاده، محمدجعفر و رحمانیان، حامد؛ هرزه‌نگاری در حقوق کیفری ایران، مجله حقوقی دادگستری، شماره هفتاد و پنجم، ۱۳۹۱.
  6. نِگَهی، مرجان؛ مقابله با هرزه‌نگاری کودکان: بررسی تطبیقی اسناد بین‌المللی و قوانین کیفری ایران، مجله پژوهشنامه حقوق کیفری، شماره دوم، ۱۳۹۱.
دوره 18، شماره 96
زمستان 1397
صفحه 49-75

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1397
  • تاریخ بازنگری 24 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 23 دی 1397