بازجستی تاریخی - تحلیلی در چرایی حق دسترسی متهم به وکیل در دادرسی کیفری از منظر حق‌های رویه‌ای

بولاغ, محمود; خادمی, مازیار; عارفی, محمدشعب

بازجستی تاریخی - تحلیلی در چرایی حق دسترسی متهم به وکیل در دادرسی کیفری از منظر حق‌های رویه‌ای

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

محمود بولاغ ¹

مازیار خادمی ²

محمدشعب عارفی ³

¹ استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان

² دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبایی

³ دانشجوی دکتری حقوق عمومی پردیس کیش دانشگاه تهران

چکیده

حق متهم بر داشتن وکیل در فرآیند کیفری یکی از جلوه‌های بنیادین حقوق شهروندی به‌شمار می‌رود. بهره‌مندی از مساعدت وکیل به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین تضمینات منصفانه بودن دادرسی در محاکمات کیفری، از نهایت اهمیت برخوردار است. این حق اکنون در بیشتر کنوانسیون‌های بین‌المللی حقوق بشر و همین‌طور در بیشتر نظام‌های حقوقی دنیا به‌رسمیت شناخته شده است. از آنجا که مطالعه تاریخی چگونگی شناسایی این حق در تضمین کنونی آن تأثیر بسزایی دارد، مطالعه چیستی و چرایی آن از منظر تاریخی امری است ضروری. رهیافت پژوهش حاضر این می‌باشد که حق دسترسی به وکیل مدافع با مفهوم «آیین قانونی لازم» ارتباط نزدیکی دارد و براساس آن پی‌ریزی شده است. این اصطلاح، یک مفهوم تاریخی و پایه و اساس شکل‌گیری و توسعه «حق بر دادرسی منصفانه» و به‌تبع آن حق دسترسی به وکیل دادگستری به‌شمار می‌رود. پژوهش حاضر ارتباط میان انصاف در رسیدگی‌های کیفری از یک سو و تضمین حق دسترسی به وکیل مدافع را از سوی دیگر به ما نشان خواهد داد.

کلیدواژه‌ها

حق دفاع

دادرسی منصفانه

آیین قانونی لازم

انصاف

حق داشتن وکیل

1. Adhemar, Esmein, History of Continental Criminal Procedure, Vol. 5 of Continental Legal History Series, Boston: Little, Brown and Company, 1913.
2. Annual Report of the Inter-American Court, Exception to the Exhaustion of Domestic Remediest, OAS/ser.L/V/III.23, doc. 12, rev, 1991.
3. Bulstrode Whiteloke, Cobbett’s parliamentary history, 1343.
4. Charles Donahue, Jr., "An historical argument for the right to counsel during police interrogation", Yale Law Journal, No. 73,
5. Chowdharay-Best, "The History of right to counsel", Journal of Criminal Law, Vol. 40, 1976.
6. Christopher J. M. Safferling, Towards an International Criminal Procedure, Oxford University Press, 2007.
7. Craig M. Bradley, Criminal procedure – A worldwide Study, Carolina Academic Press, 2007.
8. Ed Cape, Zaza Namoradze, Roger Smith, Taru Sponken,Effective Criminal Defence in Europe, Antwerp-Oxford-Porland, Intersentia, 2010.
9. European Commission of Human Rights, Ofrer and Hopfinger, Application Nos. 524/59 and 617/59, Yearbook, 2010.
10. Felix Rackow, The right to counsel: English and America Precedent, The William and Mary Quaterly,Third Series, Vol.11, No.1, 1954.
11. Francis J. Morrissey, "Escobedo’s European Ancestors", ABA Journal, Vol.52, 1966.
12. General Comment No. 13, paragraph 5 (13/4/1989).
13. Gideon v. Wainwright, 372 U.S. 335, 344 (1963).
14. Harry R. Dammer, Erika Fairchild, Comparative Criminal Justice Systems, 3th Ed., Thomson Wadsworth, 2006.
15. Herbert Packer, The Limit of the Criminal Sanction, Stanford University Press, 1968.
16. John H. Langbein, The Origins of the Adversary Trial, Oxford, 2003.
17. H. Baker, 2nd ed. London: Butterworths, 1979.
18. Laurie Fulton, "The right to counsel clause of the sixth amendment", Law. Rev, Vol. 26, 1989.
19. Luther M. Swygert, "Should Indigent Civil litigants in the Federal Courts have a Right to Appointed Counsel", Washington and Lee Law Review, vol 39, 1982.
20. Cherif Bassiouni, "Human Rights in the Context of Criminal Justice: Identifying International Procedure Protection and Equivalent Protection in National Constitutions", 3 Duke J. Comp.&Int’l. L.235, 1953.
21. Malgorzata Wasek-Wiaderek, The principle of “equality arms” in criminal procedure under Article 6of the European Convention on Human rights and its functions in criminal justice of selected European Countries - A comparative view, Leuven University Press, 2000.
22. Marvin Becker and George Heidelbaugh, "The right tocounsel in criminal cases – An inquiry into the history and practice in England and America", Notre Dam Law Review, Vol 28, Issue 3, 1953.
23. Norman Dorsen, Michel Rosenfeld, Andra Sajo, Susanne Baer, Comparative Constitutionalism-Cases andMaterials, Thomson West, 2003.
24. Patrick Robinson, "The Right to a Fair Trial in International Law, with Specific Reference to the Work ofthe ICTY", Berkeley Journal of International Law (BJIL), Vol.3, 2009.
25. Richard Clayton, Hugh Tomlinson, Fair Trial Rights, Oxford University Press, 2006.
26. Ronald Banaszak, Fair Trial Right of the Accused, GreenWood Press, 2002.
27. Stephan Trechsel, Human Rights incriminal proceedings, Oxford, 2005.
28. William Blackstone, Commentaries on the Laws of England, Vol. 4, University of Chicago Press, 1979.