فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تحلیل پیاده‌سازی میانجی‌گری کیفری از منظر آیین‌نامه میانجی‏گری در امور کیفری

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات متحده عربی
چکیده
امروزه با توجه به کثرت بار پرونده‌های مطرح در محاکم، سازوکارهای برخاسته از قضازدایی و کاهش مسؤولیت رسیدگی در محاکم به‌تدریج در قوانین کشورها به‌رسمیت شناخته شده‌اند که نهاد میانجی‌گری کیفری ازجمله مهم‌ترین آنهاست.این نهاددر حقوق کیفری ایران و فرانسه به‌شکل جایگزین تعقیب و با هدف کم کردن ورودی پرونده‌ها پیش‌بینی شده و کشوری مثل فرانسه در پیش‌بینی این شیوة ماهیتاً سنتی ولی در عنوان نوین، از ایران پیشروتر عمل نموده است. به‌همین دلیل، در حال حاضر ایران در اجرای میانجی‌گری کیفری در مراحل ابتدائی خود قرار دارد که با توجه به این امر، تبیین نکات عملی اجرائیِ مورد نیاز برای اجرای هرچه بهتر این نهاد از اهمیتی وافر برخوردار است. به‌علاوه اینکه، تصویب آیین‌‏نامه ‏میانجی‏گری در امور کیفری از سوی دو نهاد، یکی قوه قضاییه در سال 1394 و سپس با همین عنوان و متنی متفاوت از سوی هیأت وزیران در سال 1395، در کنار نکاتِ اجرایی مفید، ولی در طرح برخی موارد دارای ابهام است. این در حالی است که سابقة اجرای معطوف به قانون در حقوق کیفری فرانسه به‌عنوان کشور مورد الهام در این نهاد از یک سو، و رویه‌های عملی افراد بومی- محلی در کاربست میانجی‌گری، نه‌تنها در رفع ابهامات مؤثر است بلکه می‌تواند با نظر به این نظام حقوقی حداقل در جهت بومی‌سازی اجرای این نهاد گام برداشت.
کلیدواژه‌ها

  1. آشوری، محمد؛ جایگزینهای زندان یا مجازاتهای بینابین، نشر گرایش، چاپ دوم، 1390.
  2. آلت مئس، فرانسواز؛ قراردادی کردن حقوق کیفری، افسانه یا واقعیت؟، ترجمه رضا فرج‌اللهی، مجله حقوقی دادگستری، 1385.
  3. بابایی، محمدعلی؛ چالشهای نظری عدالت ترمیمی و جلوههای آن در لایحه آیین دادرسی کیفری، در: نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (زیرنظر) (تازه‌های جنایی)(مجموعه مقاله‌ها)، کتاب دوم، نشر میزان، چاپ نخست، 1393.
  4. جمشیدی، عباس؛ بررسی جایگاه حقوقی شوراهای حل اختلاف موضوع ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1383.
  5. حسینی، سیدمحمد؛ نقش میانجیگری در فصل دعاوی و پاسخ به هنجارها، مجله دانشکده حقوق و علوم انسانی دانشگاه تهران، شماره 45، 1378.
  6. درویشی هویدا، یوسف؛ مطالعهای بر میانجیگری بهعنوان روش دوستانه حل و فصل اختلاف، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 41، شماره 41، 1390.
  7. رهگشا، امیرحسین؛ نگاهی به شوراهای اختلاف، انتشارات دانشور، چاپ اول، 1382.
  8. زرکلام، ستار؛ مزایا و معایب میانجیگری- داوری همانند روش جایگزینی حل اختلافات، مجله کانون وکلای دادگستری، دوره جدید، شماره 2، 1379.
  9. زهر، هوارد؛ کتاب کوچک عدالت ترمیمی، ترجمه حسین غلامی، مجمع علمی و فرهنگی مجد، چاپ دوم، 1388.
  10. سماواتی پیروز، امیر؛ عدالت ترمیمی، تعدیل تدریجی عدالت کیفری یا تغییر آن، انتشارات نگاه بینه، چاپ اول، ۱۳۸۵.
  11. شریف‌زاده، علی؛ بررسی مفهوم نقش و جایگاه جامعه محلی در فرآیندهای میانجیگری و شورای حل اختلاف، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم(نشریة پلیس پیشگیری نیروی انتظامی)، سال دوم، شمارة دوم، 1386.
  12. صادقی، محمدهادی؛ میانجیگری در دعاوی کیفری، مجله قضایی و حقوقی دادگستری، شماره 12، 1373.
  13. طالع‌زاری، علی؛ میانجیگری کیفری، سازوکار دیرین حل منازعات، ماهنامه دادرسی، شماره 101، آذر و دی 1392.
  14. عباسی، مصطفی؛ میانجیگری کیفری، نشر دانشور، چاپ اول، 1382.
  15. عطاشنه، منصور؛ آیین فصل در بین عشایر خوزستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه تهران، 1370.
  16. غلامی، حسین؛ عدالت ترمیمی، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، انتشارات سمت، چاپ اول، 1383.
  17. کوشکی، غلامحسن؛ جایگزینهای تعقیب دعوای عمومی در نظام دادرسی کیفری ایران و فرانسه، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، شماره 29، تابستان 1389.
  18. لازرژ، کریستین؛ درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمة علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، میزان، تهران، 1382.
  19. نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و هاشم‌بیگی، حمید؛ دانشنامه جرمشناسی، گنج‌دانش، 1375.
  20. نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین؛ تقریرات درس جرمشناسی، به‌کوشش محسن برهانی و امیرحمزه زینالی، 1383-1382.
  21. نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین؛ میانجیگری کیفری، سخنرانی نشست دانشگاه تهران، 1395.
  22. نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین؛ میانجیگری، جلوهای از عدالت ترمیمی، دیباچه مصطفی عباسی (افقهای نوین عدالت ترمیمی در میانجی‌گری کیفری)، نشر دانشور، 1382.
  23. نیازپور، امیرحسن؛ توافقی شدن آیین دادرسی کیفری، نشر میزان، چاپ اول، 1391.
  24. هیأت پژوهشگران کاواندیش؛ نظام حقوقی انگلستان، ترجمه نسرین مهرا، نشر میزان، 1392.
  25. Eaton jonatan & mc elrea. Fred; seminar of sentencing; the new dimensions; new Zealand society; march 2003.
  26. fsco.gov.on.ca/en/drs/pages/mecliaton.aspx#ten.

www.riverdalemediation.com/pdfs/learn/adr/Kristen_Woods.pdf

دوره 19، شماره 97
بهار 1398
صفحه 95-116

  • تاریخ دریافت 17 دی 1397
  • تاریخ بازنگری 19 بهمن 1397
  • تاریخ پذیرش 22 خرداد 1398