فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تحلیل شروع به جرم سرقت تعزیری در حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری
2 دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
چکیده
قانون‌گذار ایران در ماده 655 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب 1375 شروع به سرقت‌های مذکور در مواد 651 تا 654 همان قانون را دارای مجازات مشخص بیان داشته است. همچنین به‌موجب ماده 122 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، کسی که شروع به ارتکاب جرمی کرده باشد و به میل خود آن را ترک نکند و به‌واسطه عملی خارج از ارادة او قصدش برای ارتکاب جرم اصلی معلق بماند، به‌ترتیبی که در همین ماده مقرر شده است مجازات خواهد شد. به‌نظر می‌رسد که قانون‌گذار با تصویب ماده 122 ق.م.ا 1392 به‌طور ضمنی ماده 655 ق.م.ا 1375 را نسخ کرده و درخصوص کلیه عناوین مرتبط با سرقت تعزیری، یک معیار برای شروع به سرقت ارائه نموده است. ضمناً جرم محال نیز در تبصره ماده 122 قانون فوق‌الذکر درحکم شروع به جرم دانسته شده است، که ما آن را در کنار جرم عقیم، با لحاظ اصطلاح «فرض قانونی»، مورد تبیین قرار می‌دهیم. درعمل نیز مواردی در رسیدگی‌های قضایی پیش می‌آید که به‌راحتی قابل تطبیق با مواد فوق نمی‌باشد و باعث قرائت‌ها و تفاسیر متعدد قضات از آن مواد و استناد به برخی عناوین مجرمانه مرتبط می‌شود. هدف این مقاله، تحلیل و توصیف قضایی برخی از این موارد و تبیین دقیق‌تر مقررات شروع به جرم سرقت است.
کلیدواژه‌ها

  1. آقایی‌نیا، حسین و رستمی، هادی؛ حقوق کیفری اختصاصی، جرائم علیه اموال و مالکیت، نشر میزان، چاپ دوم، 1397.
  2. الهی‌منش، محمدرضا و مرادی اوجقاز، محسن؛ حقوق کیفری اختصاصی 2، جرائم علیه اموال و مالکیت، نشر مجد، چاپ دوم، 1394.
  3. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ فرهنگ عناصرشناسی حقوق مدنی- حقوق جزا، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، 1382.
  4. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ وسیط در ترمینولوژی حقوق، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، 1388.
  5. سبزواری‌نژاد، حجت؛ حقوق جزای عمومی، ج1، انتشارات جنگل جاودانه، چاپ دوم، 1393.
  6. شکری، رضا؛ قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، نشر مهاجر، چاپ اول، 1381.
  7. صانعی، پرویز؛ حقوق جزای عمومی، انتشارات گنج دانش، چاپ ششم، 1374.
  8. صدرزاده افشار، محسن؛ ادله اثبات دعوی در حقوق ایران، مرکز نشر دانشگاهی، 1370.
  9. عمید زنجانی، عباسعلی؛ قواعد فقه، بخش حقوق جزایی، ج2، انتشارات سمت، 1392.
  10. کاتوزیان، ناصر؛ اثبات و دلیل اثبات، نشر میزان، 1382.
  11. مرادی، امیر؛ تقصیر کیفری در قلمرو قوانین و دکترین ایران، ماهنامه آموزشی قضاوت، آموزش دادگستری استان تهران، شماره 72، 1390.
  12. مرادی، امیر؛ اصول فقه، انتشارات دوراندیشان، چاپ بیست و دوم، 1397.
  13. میرمحمدصادقی، حسین؛ حقوق کیفری اختصاصی 2 جرائم علیه اموال و مالکیت، نشر میزان، چاپ هفتم، 1379.
  14. ولیدی، محمدصالح؛ حقوق جزای اختصاصی 2 جرائم علیه اموال و مالکیت، انتشارات امیرکبیر، چاپ ششم، 1379.
  15. http://j.ijri.ir.(بانک داده آراء پژوهشگاه قوه قضاییه)
دوره 19، شماره 97
بهار 1398
صفحه 139-151

  • تاریخ دریافت 06 بهمن 1397
  • تاریخ بازنگری 16 اسفند 1397
  • تاریخ پذیرش 19 خرداد 1398