فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

بررسی مبانی و ماهیت حقوقی نهادهای حل اختلاف در حقوق داخلی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم
2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان
چکیده
حل و فصل اختلافات توسط نهادهای مردمی قدمتی به بلندای تاریخ و به اندازه عمر بشر دارد. نهادهای حل اختلاف با تشکیل خانه‌های انصاف در سال 1344 و شوراهای داوری در سال 1345 رسمیت یافت. پس از انقلاب اسلامی نهادهای مذکور منحل و قوانین آن متروک گردید. اشارات کوتاهی در قوانین بعد از انقلاب وجود داشت که بالاخره قانون‌گذار با تصویب ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی شورای حل اختلاف را ایجاد نمود و متعاقباً قانون شوراهای حل اختلاف را در سال 1394 به تصویب رساند. اهداف اساسی تشکیل چنین شوراهایی را اجمالاً می‌توان جلوگیری از کثرت پرونده‌ها در دادگستری و تراکم کار دادگاه‌ها، صلح و سازش، واگذاری امور مردم به خود مردم و مشارکت دادن آن‌ها در این کار دانست. اساس شوراهای حل اختلاف از سوی اکثریت حقوق‌دانان مورد تأیید است و در جزئیات آن اختلاف نظر وجود دارد. ایجاد شوراهای حل اختلاف با صلاحیت اجباری، شائبه مخالفت این قانون با اصول متعددی از قانون اساسی را پدیدار کرده است و راه حل رفع آن نفی صلاحیت اجباری شورا و مراجعه اختیاری به این نهاد می‌باشد، به‌طوری که یک بازنگری کلی در قانون شوراها ضرورت جدی دارد و این بازنگری می‌بایست به‌گونه‌ای صورت گیرد که مباحث خرد و کلان به‌طور سلیس و روان و به نحوی روشن در آن دیده شود.
کلیدواژه‌ها

1-آخوندی، ایین دادرسی کیفری 1373 
2- پورابراهیم احمد روش های جایگزین حل اختلاف
Bankowski, Zenon and et al, “Rationales for Precedent”, in
Interpreting Precedents: A Comparative Study, edited by MacCormick
N., and et, al, Ashgate, 1997.
19. Bruno, Anna Silvia, “Bringing Uniformity to Brazilian Court
Decisions: Looking at the American Precedent and at Italian Living
Law" Electronic Journal of Comparative Law 11 (4), 2007.
20. Fon, Vincy and Parisi, Francesco, “Judicial Precedents in Civil Law
Systems: A Dynamic Analysis”, International Review of Law &
Economics 26, 2006.
21. Goodhart, Arthur Lehman, “Precedent in English and Continental
Law”, 50 Law Quarterly Review, 1934.
22. Haazen, Olav, “Precedent in the Netherlands”, Electronic Journal of
Comparative Law, vol. 11.1, May 2007, (available at:
https://www.ejcl.org/111/art111-12.pdf).
23. Luppi, Barbara and Parisi, Francesco, “Judicial Creativity and Judicial
Errors: An Organizational Perspective”, 2010, (available at:
https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1344399).
24. Oakes, Richardson Anne and Davies, Haydn, “Justice must be seen to be
done: A contextual reappraisal”, Adelaide Law Review vol. 37, 2016.
25. Peczenik, Aleksander, “The Binding Force of Precedent”, in
Interpreting Precedents: A Comparative Study, edited by MacCormick
N., and et, al, Ashgate, 1997.
26. Tamanaha, Brian Z., On the Rule of Law: History, Politics, Theory,
Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
27. Troper, Michel & Grzegorczyk, Christophe, “Precedent in France”, in
Interpreting Precedents: A Comparative Study, edited by MacCormick
N., and et, al, Ashgate, 1997.
28. Vong, David, “Binding precedent and English judicial law-making”,
Jura Falconis, Lovaina, v. 21, n. 3, 1985.
29. Waldron, Jeremy, “Lucky in Your Judge”, Theoretical Inquiries in
Law 9, 2007.

  • تاریخ دریافت 10 دی 1397
  • تاریخ بازنگری 10 بهمن 1397
  • تاریخ پذیرش 19 خرداد 1398