فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

واکاوی اعاده دادرسی و تحلیل ارتباط آن با طرق اعتراض به احکام

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان
2 دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم
چکیده
اعاده دادرسی یا اعاده محاکمه یکی از طرق فوق‌العاده شکایت از احکام است که به‌ موجب آن شخص یا اشخاص ذی‌نفع، در صورت وجود جهات موجه قانونی، ‌از دادگاه بدوی یا تجدیدنظر درخواست می‌کند که در حکم خود تجدیدنظر نموده و عندالاقتضا از تصمیم قبلی خویش عدول نماید. بنابراین، اعاده دادرسی (در صورت پذیرش استدعای متقاضی) از طرق عدولی محسوب می‌گردد و راهی است برای بازگشت نزد همان دادگاهی که حکومت کرده و به منظور عدول از حکمی که آن دادگاه سابقاً صادر نموده و مستدعی اعاده دادرسی مدعی صدور آن از روی سهو و خطا می‌باشد. همان‌گونه که از مفهوم اعاده دادرسی هویداست، این طریقه اعتراض به احکام‌، فی‌نفسه یک طریقه عدولی محسوب نمی‌شود‌ بلکه در صورت پذیرش استدعای اعاده دادرسی و قبول سهو و خطا از سوی دادگاه صادرکننده حکم، طریقه عدولی محسوب می‌گردد، به ‌طوری که اگر دلایل متقاضی اعاده دادرسی را وافی به مقصود نداند و آن را مشمول هیچ یک از جهات اعاده دادرسی تشخیص ندهد حکم معترض‌عنه را عیناً تأیید نموده ‌و از آن عدول نخواهد کرد. بنابراین عدولی بودن آن فرع بر پذیرش تقاضا و نقض حکم است نه صرف استدعای اعاده دادرسی. اعاده دادرسی فقط نسبت به احکام دادگاه‌ها امکان‌پذیر می‌باشد و در خصوص قرارهای صادره از ناحیه محاکم قضایی قابل تصور نخواهد بود؛ چراکه اصولاً قرارهای صادره من‌جمله قرار ابطال دادخواست، قرار رد درخواست و قرار رد دعوی، از اعتبار امر محکوم‌بها برخوردار نبوده و تجدید مطلع دعوی امکان‌پذیر می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    1. احمدی، ‌نعمت، آیین دادرسی مدنی، ‌نشر اطلس، چاپ سوم، ‌تهران، ‌13۷7.
    2. امامی، حسن، حقوق مدنی، جلد ششم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 13۹۶.
    3. جعفری لنگرودی، ‌محمدجعفر، دانشنامه حقوق، جلد اول، امیرکبیر، چاپ سوم، تهران، 1375.
    4. زراعت،‌ عباس، آیین دادرسی مدنی،‌ نشر خط سوم،‌ چاپ اول، ‌تهران، ‌1379.
    5. شمس، عبدالله، ‌آیین دادرسی مدنی: ‌دوره بنیادین، ‌جلد دوم، ‌نشر دراک، چاپ سی و نهم، تهران، 13۹8.
    6. شهیدی، مهدی، حقوق مدنی، جلد چهارم، مجد، چاپ بیست و سوم، تهران، 13۹۸.
    7. صدرزاده افشار، محسن، آیین دادرسی مدنی، نشر دراک، تهران، 1381.
    8. کاتوزیان، ناصر، اعتبار امر قضاوت شده در دعوای مدنی، نشر کانون وکلای دادگستری مرکز، چاپ سوم، 1368.
    9. کاتوزیان، ‌ناصر،‌ قانون مدنی در نظم حقوق کنونی،‌ میزان، چاپ پنجاه و هشتم،‌ تهران، 13۹۸.
    10. کاشانی،‌ محمود، «کلاف سردرگم تجدیدنظرخواهی»،‌ روزنامه اعتماد ملی، شماره 816 مورخ 30/9/87، سال سوم، 1387.
    11. کرد نائیج، حسن، «اعاده دادرسی در نظام نوین قضایی و چالش‌های حقوقی پیرامون آن»، مجله حقوقی دادگستری، 1385.
    12. کرد نائیج، حسن، اعاده دادرسی در نظام حقوقی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، 1384.
    13. کریمی، ‌عباس، ‌آیین دادرسی مدنی،‌ مجد، ‌چاپ چهارم، تهران، ‌13۹۴.
    14. متین دفتری، ‌احمد، ‌آیین دادرسی مدنی و بازرگانی،‌ مجد، چاپ ششم، تهران، ‌13۹۸.
    15. مدنی، ‌جلال‌الدین، ‌آیین دادرسی مدنی،‌ جلد دوم،‌ نشر پایدار، چاپ دوم، تهران،‌ 13۹۰.
    16. نهرینی، ‌فریدون،‌ اعاده دادرسی به تشخیص رئیس قوه قضاییه،‌ گنج دانش،‌ چاپ سوم، تهران، ۱۳۹۴.
    17. واحدی،‌ قدرت‌الله،‌ بایسته‌های آیین دادرسی مدنی،‌ میزان، چاپ هشتم، تهران، 13۹۶.

  • تاریخ دریافت 03 مهر 1398
  • تاریخ بازنگری 03 آبان 1398
  • تاریخ پذیرش 17 اسفند 1398