فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

آزادی مطبوعات و قابلیت شکایت رأی برائت دادگاه نخستین در جرایم مطبوعاتی (نقد و بررسی مبانی رأی شماره 11 ـ 1396/4/27 هیأت عمومی شعب کیفری دیوان عالی کشور)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه تهران
چکیده
اگر هیأت منصفه در دادگاه رسیدگی به جرایم مطبوعاتی به برائت متهم باور داشته باشد، به‌ موجبِ اصل برائت و دیگر بنیادهایی که در حقوق کیفری روان است، این نظر برای دادگاه لازم‌‏الاتباع است. بر همین بنیاد آیا باید گفت که حکم برائت صادر شده از مرجع قضاییِ نخستین در ارتباط با جرایم مطبوعاتی خصوصیت ویژه‌‏ای نسبت به حکم مجرمیت دارد یا ندارد؟ اثر این پرسش در سنجش قطعیت رأی است. در این راستا، در برداشت از تبصره‏ 3 ماده 43 قانون مطبوعات، اختلاف میان شعب ماهیتی و شعب دیوان عالی در یک پرونده پدید آمده و موضوع در هیأت عمومی شعب کیفری مطرح شده است. این هیأت عمومی رأی برائت را قطعی و نهایی دانسته است. چنین به دیده می‏‌رسد که اصل اختلاف با توجه به حکم تبصره 3 ماده 43 قانون بالا گفته، اختلافی قابل تعبیر و تفسیر چندگانه است و گرایش به قطعیت حکم برائت با ماهیت حقوق و آزادی‏‌های مطبوعات سازگارتر است.
کلیدواژه‌ها

  1. الف. کتاب‏ها

    1. اداره وحدت رویه دیوان عالی کشور، مذاکرات و آراء هیأت عمومی دیوان عالی کشور، بخش اول، ج23، 1396.
    2. بنی‌صدر، سید علی، اصول فقه تحلیلی، چتر دانش، چاپ دوم، تهران، 1397.
    3. خالقی، علی، نکته‏ ها در آیین دادرسی کیفری، شهر دانش، چاپ دوازدهم، تهران، 1397.

    ب.  مقاله‏ها

    1. حبیب‌زاده، محمدجعفر و شکربیگی، نادر، «تبعیت دادگاه رسیدگی‌کننده به جرایم مطبوعاتی از نظر هیأت منصفه»، فصلنامه تعالی حقوق، شماره 2، 1392.
    2. شاکری، ابوالحسن و کرمی گلباغی، داوود، «ارزیابی اظهارنظر هیأت منصفه»، مجله مطالعات حقوقی (ویژه‌نامه حقوق جزا و جرم‌شناسی)، دوره دوم، 1389.
    3. شریفی، محسن، «نارسایی‏های تقنینی هیأت منصفه کارآمد در نظام حقوقی ایران»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست و ششم، شماره 100، 1398.
    4. صبوری خسروشاهی، حبیب و فراهانی، عذرا، «بررسی اتهام‏های وارده به مطبوعات از سال 1380 تا 1389 و تعیین مصادیق جرایم در محاکم قضایی ایران»، رسانه، سال بیست و هفتم، شماره 4، 1395.
    5. علی‌بخشی، زهرا و رضوی‌فرد، بهزاد، «سیر تطور جایگاه حقوقی ـ فرهنگی هیأت منصفه در جرایم مطبوعاتی در حقوق ایران»، مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات، سال دوازدهم، شماره 16، 1390.

    پ. خارجی

    1. Devine, Dennis, Jury Decision Making: The state of Science, NewYork University Press, 2012.

    ت. سایت

    1. datta.ir

     

     

دوره 20، شماره 102
تابستان 1399
صفحه 1-14

  • تاریخ دریافت 03 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری 03 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 26 مرداد 1399