فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

توقف تاجر از پرداخت دیون در نظام حقوقی ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شیراز
چکیده
نقش تجّار در اقتصاد هر جامعه‌‏ای این الزام را برای قانونگذار ایجاب می‏‌کند تا نسبت به اقدامات و فعالیت‌های تاجر، قواعد و ضوابطی را تعیین نماید. یکی از این الزامات، تعیین ضوابط ناظر بر ورشکستگی است. از جمله شرایط صدور حکم ورشکستگی، احرازِ توقف تاجر است. نظر به اینکه مفهوم و شرایط احرازِ توقف به نحو دقیق توسط قانونگذار تعیین نگردیده است، در دکترین حقوقی و به تبع آن در رویه قضایی اختلاف‌نظر وجود دارد. در این راستا، پژوهش حاضر مبتنی بر مسئله ماهیت توقف از پرداخت دیون با رویکردی تطبیقی، با تحلیل قوانین ایران و نظام حقوقی آمریکا به توضیح مفهوم توقف، علل و بررسی جنبه‏‌های مختلف آن پرداخته است. یافته‏‌های پژوهش حاکی از آن است که بین دو نظام حقوقی مورد مطالعه در خصوص مفهوم توقف و شرایط تحقق آن تفاوت‌هایی وجود دارد. نظام حقوقی آمریکا با توجه به دیدگاه عدالت اجتماعی از تجّار در مقایسه با طلبکاران حمایت بیشتری به ‌عمل آورده است. در نظام حقوقی این کشور مفهوم توقف بیشتر بر جنبة توقف واقعی و بر محور ترازنامه متمرکز است؛ اما با توجه به رویه قضایی ایران، مفهوم توقف موضع ثابتی نداشته است بدین توضیح که در برخی آراء مبتنی بر احراز توقف با بررسی اجمالی وضعیت دارایی تاجر بوده و در برخی نیز توقف واقعی را ملاک دانسته‌‏اند. در این پژوهش پس از بررسی این موارد به تبیین راهکار مناسب پرداخته می‌شود.
کلیدواژه‌ها

  1. اسکینی، ربیعا، حقوق تجارت؛ ورشکستگی و تصفیه امور ورشکسته، انتشارات سمت، تهران، 1388.
  2. اعظمی زنگنه، عبدالحمید، حقوق بازرگانی، به اهتمام سهراب امینیان، بی‌نا، بی‌جا، 1340.
  3. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، انتشارات گنج دانش، تهران، 1390.
  4. دمرچیلی، محمد؛ حاتمی، محمد و قرائی، محسن، قانون تجارت در نظم حقوقی کنونی، انتشارات میثاق عدالت، تهران، 1384.
  5. راستین، منصور، حقوق بازرگانی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 1349.
  6. ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت، جلد اول، نشر دادگستر، تهران، 1390.
  7. ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت، جلد چهارم، نشر دادگستر.، تهران، 1389.
  8. عبادی، محمدعلی، حقوق تجارت، انتشارات گنج دانش، تهران، 1391.
  9. عرفانی، محمود، حقوق تجارت (ورشکستگی و تصفیه)، نشر میزان، تهران، 1384.
  10. عرفانی، محمود، حقوق تجارت، جلد سوم، انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران، 1370.
  11. فلاح، علی، کمک حافظه حقوق تجارت در نظم تطبیقی، نشر دوراندیشان، تهران، 1393.
  12. قائم‌مقام فراهانی، محمدحسین، حقوق تجارت: ورشکستگی و تصفیه، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 1370.
  13. کاتبی، حسینقلی، حقوق تجارت، انتشارات گنج دانش، تهران، 1375.
  14. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها، جلد دوم، شرکت سهامی انتشار، تهران، 1388.
  15. کاویانی، کوروش، حقوق ورشکستگی، نشر میزان، تهران، 1391.
  16. مجموعه آرشیو کیهان، مجموعه آراء وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور، بی‌نا، بی‌جا، 1343.

ب. مقاله‌ها

  1. عیسائی تفرشی، محمد، «اثر حکم ورشکستگی نسبت به معاملات تاجر ورشکسته باتوجه به اصول و مبانی قانون مدنی»، مجله حقوق تطبیقی مدرس، شماره 5، 1376، صص 74ـ54.
  2. محسنی، حسن، «نوآوری‏های قانون نحوه اجرای محکومیت‏های مالی»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال چهارم، شماره شانزدهم، 1395، صص107ـ85.

پ. منابع خارجی

  1. Albanesi, Stefania & Nosal, Jaromir, Insolvency after the 2005 Bankruptcy Reform, National Bureau of Economic Research, Cambridge, 2018.
  2. Baskind, Eric; Osborne, Greg, & Roach, Lee, Commercial Law, Oxford University Press, London, 2013.
  3. Bevan, Cristopher, Insolvent Trading, Federation Press, Sydney, 1994.
  4. Coleman, Peter j., Debtors and Creditors in America, Beard Books, Washington D.C, 1999.
  5. Fletcher, Ian F., The law of insolvency, Sweet & Maxwell; 4th Revised edition, 2009.
  6. Frieze, Steven, Personal Insolvency Law in Practice, Sweet and Maxwell, London, 2004.
  7. General Author, Insolvency and the Conduct of Directors, London, 2007.
  8. Greene, Sara S.; Patel, Parina, & Katherine, Porter, “Cracking the Code: An Empirical Analysis of Consumer Bankruptcy Outcomes”, Minnesota law review, Vol. 110, 2017, pp. 1031ـ
  9. Hamilton, Garry, Invalidation of Securities upon Insolvency, Federation Press, Sydney, 2000.
  10. Kilburn, Jason, Commencement of Insolvencement, Oxford University Press, London, 2012.
  11. Kirkland, farazar, Cyclopedia of Commercial and Business Anecdotes, D Appleton and Company, New York, 1868.
  12. Lie, Lili & Waibel, Michael, Subnational Insolvency, Policy Research Wking Paper, Economic Policy and Debt Department, the World Bank, 2008.
  13. Marsh, David, Bankruptcy Insolvency and Law, Straightforward Publishing, London, 2008.
  14. Stein, Sol, Bankruptcy (a Feast for Lawyers), Beard Books, Washington D.C, 1999.
  15. Unnibhavi, Balavant M., Financial Accounting, Atlantic, New Delhi, 2010.
  16. Warren, Charles, Bankruptcy in United States History, Beard Books, Washington D.C, 1999.
دوره 20، شماره 102
تابستان 1399
صفحه 63-85

  • تاریخ دریافت 07 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری 13 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 13 مرداد 1399