فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

انکار بعد از اقرار در امور مدنی با مطالعه در حقوق ایران و فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران
2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه مازندران
چکیده
اقرار در امور مدنی تحت شرایطی قاطع دعوا است و همین مسئله است که مقنن را از پذیرش انکار پس از اقرار معذور داشته است. با این حال، قانونگذار شرایطی را مطرح کرده است که با وقوع آنها، طبق نصّ ماده 1277 قانون مدنی، انکار پس از اقرار مسموع است. با تدقیق در مادۀ مذکور متوجه می‌شویم آنچه که به عنوان انکار پس از اقرار در متن این ماده مسموع دانسته شده است در واقع هیچ ارتباطی با انکار بعد از اقرار ندارد، بلکه صرفاً شرایطی هستند که طی آنها، یا اساساً اقرار واقع نشده است یا در صورت وقوع ظاهری، نمی‌توان اثر و ارزشی برای آن متصور بود؛ عواملی مانند اثبات فساد اقرار و یا ابتناء آن بر اشتباه و مواردی از این قبیل. در نتیجه باید گفت که بر خلاف آن مواردی که در متن قانون و پژوهش‌های مشابه به عنوان انکار بعد از اقرار مورد پذیرش قرار گرفته و قانون آنها را مسموع دانسته است، در واقع هیچ‌‏گاه انکاری بعد از اقرار رخ نخواهد داد.
کلیدواژه‌ها

  1. امامی، حسن، حقوق مدنی، ج2، 3، 5 و 6، نشر اسلامیه، چاپ سوم، تهران، 1372.
  2. توکلی، محمدمهدی، مختصر آیین دادرسی مدنی، انتشارات طرح نوین اندیشه، چاپ چهارم، تهران، 1395.
  3. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، گنج دانش، چاپ بیست و ششم، تهران،
  4. حرعاملی، محمد بن حسن،‌ وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج18، انتشارات آل‏البیت (ع)، 1409ق.
  5. حلی(علامه حلی)، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1385.
  6. خمینی، روح‏الله، تحریرالوسیله، ج1، مؤسسه انتشارات اسلامی، چاپ اول، قم، بی‏تا.
  7. دهخدا، علی‏اکبر، لغت‌نامه، ج7، چاپخانه دانشگاه تهران، تهران، 1341.
  8. شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی؛ دوره پیشرفته، ج3، نشر دراک، چاپ دوم، تهران، 1392.
  9. شیخ‏نیا، امیرحسین، ادله اثبات دعوا، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، تهران، 1375.
  10. صفایی، سیدحسین، مختصر حقوق خانواده، نشر میزان، چاپ سوم، تهران، 1386.
  11. کاتوزیان، ناصر، اثبات و دلیل اثبات، ج1، نشر میزان، چاپ اول، تهران، 1394.
  12. کاتوزیان، ناصر،‌ اعمال حقوقی ـ قرارداد و ایقاع، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، تهران، 1389.
  13. کاتوزیان، ناصر، قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، نشر میزان، چاپ چهارم، تهران، 1389.
  14. کرکی جبل عاملی (محقق کرکی)، علی بن حسین، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج9، مؤسسه اهل بیت، قم، 1409ق.
  15. متین دفتری، احمد، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، ج3، چاپخانه دانشگاه تهران، چاپ سوم، 1377.
  16. متین دفتری، احمد، مجموعه رویه قضایی، چاپ آفتاب، تهران، 1340.
  17. معین، محمد، فرهنگ لغت، ج1 (الف تا ع)، انتشارات ادِنا، چاپ چهارم، 1381.
  18. معین، محمد، فرهنگ لغت، ج2 (ع تا ی)، انتشارات ادِنا، چاپ چهارم، 1381.
  19. نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج32، انتشارات داراحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، 1404ق.
  20. نوری طبرسی، میرزاحسین، مستدرک الوسایل و مستنبط المسائل، مؤسسه آل‏البیت، بیروت، 1408ق.

ب. مقاله‌ها

  1. ابویی مهریزی، حسین، «حکم انکار بعد از اقرار در فقه و حقوق اسلامی»، فصلنامه الهیات و معارف اسلامی، شماره 57، پاییز
  2. خسروی، حامد؛ عزیزی، بیژن و نیازی، قدرت‏الله،‌ «ماهیت رجوع و تمایز آن از مفاهیم مشابه»، دوفصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال هشتم، شماره 15، پاییز و زمستان 1395.
  3. رستمی چلکاسری، عبادالله، «بررسی فقهی حقوقی انکار بعد از اقرار در امور مدنی»، دوفصلنامه مطالعات حقوقی معاصر (فقه و حقوق اسلامی سابق)، سال اول، شماره2، بهار و تابستان 1390.
  4. صدیقی، فاطمه و محمدی، ابراهیم، «احکام و مبانی اقرار و شهادت و شرایط رجوع از آنها»، نخستین همایش ملی علوم اسلامی، حقوق و مدیریت، اردیبهشت 1395.

 

 

دوره 20، شماره 102
تابستان 1399
صفحه 107-128

  • تاریخ دریافت 04 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری 14 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 26 مرداد 1399