1
انشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)
2
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی پردیس البرز دانشگاه تهران
چکیده
در دادرسی اصولی حاکم است که گاه به دنبال تعادلبخشی به نقشهای متقابل دادرس و طرفین در دادرسی است و گاه به دنبال مدیریت اقدامات و نقشهای طرفین در آغاز و انجام دادرسی و گاهی نیز در راستای تضمین حقوق دفاعی و آزادی دفاع و علنیبودن رأی و دادرسی، محیط دادرسی را دربر میگیرد. اصل ابتکار عمل خصوصی که بیانگر حق طرفین در آغازنمودن و پایاندادن دادرسی است، از حقوق اصحاب دعوا است و رعایت آن نیز از تکالیف دادرس است. برایناساس، دادگاه باید به خواسته خواهان هرچند که تغییر یافته باشد، در چارچوب شرایط قانونی رسیدگی کند تا این اصل امری حاکم بر آیین دادرسی مدنی نقض نشود و عدالت اجرا گردد و خصومت فصل شود. تغییر خواسته را به خلاف تصوری که از رأی شعبه ده دیوان عالی کشور پدید آمده، نباید با عدم تنجیز خواسته و نیز جزمی نبودن دعوا که آثار، احکام و ضمانتاجرای متفاوتی دارند آمیخت. همچنین در اینکه ضمانتاجرای منجزنبودن خواسته اخذ توضیح از خواهان یا وکیل او است یا خیر، باید در این نوشته بررسی شود.
احمدی، خلیل، مفهوم و آثار عبارات «ارتباط کامل داشتن»، «منوط بودن»، «مربوط بودن» و «هممنشا بودن» دعاوی در قانون آیین دادرسی مدنی، فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی، شماره 69، بهار 94، ص. ۳۱ تا ۶۶.
حسن زاده، مهدی و فتحی، بدیع، توسعة صلاحیت نسبی ناشی از ارتباط دعاوی در ایران و فرانسه با نگاهی به رویه قضایی، مجله حقوقی دادگستری، دوره ۸۴، شماره ۱۰۹، بهار ۱۳۹۹، ص. ۷۹ تا ۹۹.
رای شماره 9309970907000541، شعبه 10 دیوان عالی کشور، مورخ 28/8/1393 برگرفته از سامانه ملی رای پژوهشگاه قوه قضاییه.
محسنی، حسن، اداره جریان دادرسی مدنی بر پایه همکاری و در چارچوب اصول دادرسی، نشر شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم،
مقصود پور، رسول، دعاوی طاری و شرایط اقامه آن، انتشارات مجد، چاپ دوم،
مقصود پور، رسول، دعوای اضافی و تغییرات ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، نشریه تحقیقات حقوقی، بهار 1390، ویژهنامه شماره 4، ص. ۲۷۹ تا ۳۱۲.
هرمزی، خیرالله، تغییر عناصر دعوا: شرحی بر ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، نشریه پژوهش حقوق خصوصی، بهار و تابستان 1392، شماره 3، ص. ۹ تا ۳۳.
هرمزی، خیرالله، تغییر نحوه دعوا در دادرسی مدنی (مطالعه تطبیقی حقوق ایران و فرانسه)، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، دوره 46، شماره 4، زمستان 1395، ص. ۶۴۵ تا ۶۳۳.
محسنی,حسن و حیدری,نرگس . (1399). تغییر خواسته و لزوم اخذ توضیح درباره خواسته غیر منجز (نقد و بررسی دادنامه شماره 9309970907000541 مورخ 28/8/1393 شعبه 10 دیوان عالی کشور). فصلنامه قضاوت, 20(104), 1-9.
MLA
محسنی,حسن , و حیدری,نرگس . "تغییر خواسته و لزوم اخذ توضیح درباره خواسته غیر منجز (نقد و بررسی دادنامه شماره 9309970907000541 مورخ 28/8/1393 شعبه 10 دیوان عالی کشور)", فصلنامه قضاوت, 20, 104, 1399, 1-9.
HARVARD
محسنی حسن, حیدری نرگس. (1399). 'تغییر خواسته و لزوم اخذ توضیح درباره خواسته غیر منجز (نقد و بررسی دادنامه شماره 9309970907000541 مورخ 28/8/1393 شعبه 10 دیوان عالی کشور)', فصلنامه قضاوت, 20(104), pp. 1-9.
CHICAGO
حسن محسنی و نرگس حیدری, "تغییر خواسته و لزوم اخذ توضیح درباره خواسته غیر منجز (نقد و بررسی دادنامه شماره 9309970907000541 مورخ 28/8/1393 شعبه 10 دیوان عالی کشور)," فصلنامه قضاوت, 20 104 (1399): 1-9,
VANCOUVER
محسنی حسن, حیدری نرگس. تغییر خواسته و لزوم اخذ توضیح درباره خواسته غیر منجز (نقد و بررسی دادنامه شماره 9309970907000541 مورخ 28/8/1393 شعبه 10 دیوان عالی کشور). قضاوت, 1399; 20(104): 1-9.
