فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

اخلاق حرفه ای نظارت در نظام‌حقوقی ایران با تاکید بر قوانین نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس و قضات

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب تهران و دکتری حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهرانdr.moradi9913@yahoo.com
چکیده
نگارنده در مقالۀ پیش رو می کوشد تا چرایی و چگونگی نظارت در نظام حقوقی ایران، با محوریت دانش اخلاق حرفه ای، و در گسترۀ حرفه های نمایندگی مجلس و قضات، را بررسی نماید؛ بنابراین با اهتمام به پرسش های زیر: صرفِ وجود مقررات، دائر بر نظارت کافی به نظر می رسد؟ نقش اخلاق در نظارت چگونه و برمبنای چه ضرورتی مطرح می گردد؟ نظارت، با پیشگیری و کنترل اجتماعی مرتبط است؟ بین نظارت و مرگ اجتماعی، ارتباطی متصور است؟ سعی می شود به این برآمدها نائل شود که در راستای نظارت، صرفِ وجود مقررات، کافی به نظر نمی رسد؛ برای نظارت در ایران در گستره حرفه های فوق الذکر، ضوابط اخلاقی روشنی برای ناظران تعریف نشده است؛ از آنجا که نظارت، تصمیم گیری ارادی و آگاهانه است و اقدامات ارادی در معرض داوری اخلاقی بوده، بنابراین مشمول الزامات اخلاقی می گردد. لذا با لحاظ مفهوم مسئولیت اخلاقی اشخاص و نهادهای نظارتی سعی می شود برخی از مهم ترین بایسته های اخلاقی نظارت درگستره حرفه های مد نظر در این پژوهش، تبیین شود تا نظارت کنندگان را از آسیب های نظارت غیراخلاقی و یکی از مهم ترین آن ها – مرگ اجتماعیِ نظارت شوندگان- برحذر دارد. ابزار مد نظر ما تنظیم و تصویب سند جامع اخلاقی نظارت و تأکید بر ممیّزی اخلاقی آن است.
کلیدواژه‌ها

  1. اخوان کاظمی، بهرام، نظارت در نظام اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چ 1، 1391
  2. اصحابی، اکرم، «افکار اگزیستانسیاسیتی ژان پل سارت با تاکید بر کتاب نقد خرد دیالکتیکی»، دوفصلنامه پژوهش‌های مابعدالطبیعی، سال سوم، شماره پنجم، صص 243 الی 268، 1401
  3. آرایی، وحید، حسینعلی احمدی گرجی، «اخلاق حرفه‌ای نظارت و بازرسی (راهبردها و راهکارهای سیاستی)»، مجله نظارت و بازرسی، پیاپی 15، صص 101 الی 122، 1390
  4. بیرگارد، رابرت‌ای، درآمدی پیشرفته بر نظریۀ برنامه ریزی، ترجمۀ مجتبی رفیعیان و محمد قضایی، انتشارات آگاه، چ 1، 1401
  5. پرکان، حسین، جواد محمد صالحی، نهادینه سازی خلاقیت در جامعه اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چ 1، 1397
  6. پین، مایکل، فرهنگ اندیشه انتقادی، ترجمه: پیام یزدانجو، نشر مرکز، چ 5، 1394
  7. تسیگلر، والتر، کافکا - مختصر و مفید-، ترجمۀ محمود حدادی، انتشارات مهر اندیش چ 1، 1401
  8. راسخ، محمد، «نظارت و تعادل، مفهوم و ساختار»، مذکور در بر منهج عدل (مقالات اهدایی به استاد ناصر کاتوزیان)، به سعی حسن جعفری تبار، چ 1، 1388
  9. فائز، کوکب، حسین خنیفر، مهدی الوانی، علی اصغر پورعزت، غلامرضا جندقی، «مفهوم شناسی تطبیقی عدالت زبانی (کارکرد زبان در توسعه عدالت)» فصلنامه پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی، د 3، ش 1 (پیاپی 9)، صص 113 الی 126، 1391
  10. فاضلی، نعمت الله، زندگی سراسر فهم مسئله است، مسئله و مسئله شناسی در علوم اجتماعی و انسانی ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1399
  11. فرامرز قراملکی، احد، و دیگران اخلاق حرفه‌ای در کتابداری و اطلاع رسانی، چ 1، انتشارات سمت، چ 1، 1390
  12. فرهادی، یدالله، اخلاق حرفه‌ای در بهداشت روان، انتشارات اطلاعات، چ 1، 1386
  13. مرادی، امیر، اخلاق حرفه‌ای در گسترۀ کنش گران حقوق کیفری، چ 1، نشر میزان، 1397
  14. مکنزی مور، داگ و اسمیت، ویلیام، پرورش رفتار پایدار، ترجمه محمدرضا جوادی یگانه و علیرضا صادقی، نشر علم، چ 1، 1392
دوره 21، شماره 108
زمستان 1400
صفحه 1-16

  • تاریخ دریافت 28 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 11 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1400