رویکرد جرم‌شناسی به جرائم خشن بر اساس پرخاشگری و راهکارهای پیشگیری از آن‌ها

پایدارفرد, علی; بشیری, قدرت; رایجیان اصلی, مهرداد

رویکرد جرم‌شناسی به جرائم خشن بر اساس پرخاشگری و راهکارهای پیشگیری از آن‌ها

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

علی پایدارفرد ¹

قدرت بشیری ²

مهرداد رایجیان اصلی ³

¹ حقوق جزا و جرم‌شناسی، حقوق، تهران، تهران (پردیس ارس)، تهران، ایرانalipaidar.f1375@gmail.com

² جزا و جرم شناسی، حقوق، قم، قم، ایران

³ عضو هیات علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی mehrdad.rayejian@gmail.com

چکیده

از نگاه محققان جنایی، شناسایی شخصیت مرتکبان جرائم خشن یکی از مهم‌ترین موضوعات پژوهشی در راستای مطالعات روان‌شناختی جرائم خشن در حوزه سیاست کیفری جنایی است. هدف این مطالعه تعیین کاربرد و ارائه راهکار روانشناسی علمی نسبت به مرتکبین جرائم خشن است. خشونت مرتکبان ناشی از اختلالات شخصیتی و مشکلات درون و برون خانوادگی و آثار نابرابری قدرت و ثروت در جامعه است و می‌توان زیر نظر متخصصین این علم از پرخاشگری مجدد پیشگیری نمود. همچنین در راستای بازپروری شخصیت مرتکبان به منظور ورود مجدد به اجتماع می‌توان سطوح پرخاشگری و تعداد افراد پرخاشگر را به حداقل رساند و آنان را بر اساس برنامه‌های مدیریت خشم طبقه‌بندی نمود. از سوی دیگر با سنجش آثار این افراد در حین ارتکاب جرم، مجازاتی برای آنان تعیین نمود. علیرغم تدابیر ارفاقی قانون‌گذار و برنامه‌های اصلاحی توسط شورای طبقه‌بندی زندان، خشونت پرخاشگرانه در جامعه سیر فزاینده‌ای داشته و کاهش جمعیت کیفری زندان (ازجمله در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹) ناکارآمد بوده است.

کلیدواژه‌ها

پرخاشگری

خشونت

جرایم خشن

جرم‌شناسی روان‌شناختی

پیشگیری

اشرفی، سحر؛ حدادی، معصومه؛ نشیبا، نازبانو؛ قاسم‌زاده، عزیزرضا، «اثربخشی آموزش خودآگاهی برانگیزش پیشرفت تحصیلی و پرخاشگری دانش‌آموزان»، مجله توسعه آموزش جندی‌شاپور، شماره 1، 1393.
دادستان، پریرخ، «روان‌شناسی جنایی»، انتشارات سمت، چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۶.
حسینی، سیدمحمد؛ مصطفی‌پور، مسعود، «جرمشناسی عصب؛ رویکردی نوین در تحلیل جرائم خشونت‌آمیز اطفال و نوجوانان (با تأکید بر منحنی سن-جرم)»، مجله پژوهش حقوق کیفری، شماره 19، 1396.
پاد، ابراهیم، «حقوق کیفری اختصاصی»، دانشگاه تهران، چاپ اول، تهران، 1347.
میرمحمدصادقی، حسین، «جرائم علیه اموال و مالکیت»، نشر میزان، چاپ یازدهم، تهران، 1392.
حسینی، سید محمد؛ اعتمادی، امیر، «سرقت مقرون به آزار در نظام‌های کیفری ایران و انگلستان»، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، شماره 3، 1394.
کریمی، یوسف؛ «روان‌شناسی اجتماعی (نظریه‌ها، مفاهیم و کاربردها)»، نشر ارسباران، چاپ اول، تهران، 1379.
شفیعی، صابر؛ شریف زاده، میلاد؛ «بررسی پرخاشگری دانش‌آموزان»، مجله پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، شماره 12، 1399.
مارشال ریو، جان، «انگیزش و هیجان»، (مترجم: یحیی سیدمحمدی)، انتشارات ویرایش، چاپ اول، تهران، 1396.
کرین و یلیام، «نظریه‌های رشد»، (مترجمان: غلامرضا خوی نژاد و علیرضا رجایی)، انتشارات رشد، چاپ اول، تهران، 1396.
نوربها، رضا، «زمینه جرم‌شناسی»، انتشارات گنج دانش، چاپ دوم، تهران، 1392.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین؛ هاشم بیگی، حمید، «دانشنامه‌ جرم‌شناسی»، انتشارات گنج دانش، چاپ سوم، تهران، ۱۳۹۷.
رایجیان اصلی، مهرداد، «کلیات جرم‌شناسی-محتوا و تحول؛ از دیروز تا امروز»، نشر نگاه معاصر، چاپ اول، تهران، ۱۴۰۱.
محسنی تبریزی، علیرضا؛ رحمتی، محمدمهدی، «سیری در مفاهیم و نظریه‌های خشونت، پرخاش و پرخاشگری به‌منظور ساخت و ارائه یک مدل علمی- توصیفی خشونت در ورزش»، نشریه مطالعات جامعه‌شناختی، شماره 10، پیاپی 19، 1381.
Cooley-Strickland M, Quille TJ, Griffin RS, Stuart EA, Bradshaw CP, Furr-Holden D. "Community violence and youth: Affect, behavior, substance use, and academics. Clin Child Fam Psychol Rev"; 12(2):p 127-56, 2009.
Suter, M. Pihet, S. de Ridder, J. Zimmermann, G. & Stephan, P.“Implicit attitudes and self-concepts towards transgression and aggression: Differences between male community and offender adolescents, and associations with psychopathic traits”. Journal of adolescence, 37(5), p 669-680, 2014.
Wild, Ellis, websters New World Law Dictionary, NewYork : WileyPublishiing, Inc, 2006.