فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تعدد اعتباری و تعدد نتیجه، ابهامات و چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه مفیر، قم، ایران.
2 طلبه دروس خارج حوزه علمیه قم ، دانشجوی دکتری تخصصی حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه تهران.
چکیده
قانون‌گذار مجازات ‌را در برابر جرم و نقض هنجارها، تعیین نموده است و گاها فارغ از میزان و کیفیت آن تشدید می‌نماید، شدتی که همواره لازمه‌ حمایت از نظم اجتماعی است. تشدید کیفر به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصل شخصی بودن مجازات و از مباحت کاربردی و چالشی حقوق جزای عمومی، دارای علل گوناگون عام و خاص است. یکی از علل عام این موضوع، تعدد اعتباری است که مقنن در ماده ١٣١ قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲) به آن پرداخته است. حال، به جهت اهمیت بحث تعدد در حقوق کیفری، نتایج بسیار زیاد آن و عدم تعلق به جرم خاص، پژوهش حاضر ضمن بررسی این مهم و تبیین ابعاد مختلف آن، به بیان چالش‌هایی که در راستای عمل به مقررات این نهاد به وجود آمده، پرداخته و برای برون‌رفت از آن‌ها راهکارهایی را بیان داشته است. سؤال اصلی مقاله آن است که در مقام عمل چه چالش‌هایی می‌تواند متوجه نهاد تعدد اعتباری گردد و چه راهکارهایی را می‌توان برای برون‌رفت از این چالش­ها ارائه نمود؟ ازآنجاکه تعدد نتیجه نیز از جهت احکام با تعدد اعتباری شباهت­هایی دارد، در قسمت دوم این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و به‌اختصار به بررسی تعدد نتیجه و ابهامات آن پرداخته ­ایم.
کلیدواژه‌ها

  1. احمدزاده، رسول وتام، مجتبی، (1399)، ملاحظاتی درباره قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، چاپ اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
  2. اردبیلی، محمدعلی، (1399)، حقوق جزای عمومی، جلد سوم، چاپ بیست و یکم، تهران: نشر میزان.
  3. الهام، غلامحسین و برهانی، محسن، (1396)، درآمدی بر حقوق جزای عمومی، جلد دوم، چاپ سوم، تهران: نشر میزان.
  4. باهری، محمد، (1394)، حقوق جزای عمومی، چاپ اول، تهران: نگاه معاصر.
  5. بسامی، مسعود و وروایی، اکبر (1394)، تعدد نتایج مجرمانه در فقه و حقوق کیفری ایران، مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی، دوره هفتم، شماره 13، ص 62-35.
  6. حاجی ده‌آبادی، احمد، باقرزادگان، امیر و میرزایی، محمد، (1395)، جایگاه تعدد نتیجه در حقوق کیفری ایران، پژوهشنامه حقوق کیفری، شماره 1 (پیاپی 13)، ص 122-101.
  7. حیدری، علی‌مراد، (1396)، حقوق جزای عمومی، چاپ دوم، قم: انتشارات یاران.
  8. حیدری، مسعود، جعفری، محمدجواد و اعظمی، علی‌اصغر، (1397)، بررسی تعدد نتیجه و مقایسه آن با تعدد جرم، مجله پژوهش حقوق کیفری، شماره 25، ص 189-159.
  9. ساولانی، اسماعیل، (1399)، حقوق جزای عمومی، چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات دادآفرین.
  10. شامبیاتی، هوشنگ، حقوق جزای عمومی، جلد سوم، چاپ چهارم، تهران: مجد.
  11. شمس ناتری، محمدابراهیم، کلانتری، حمیدرضا، زارع، ابراهیم و ریاضت، زینب، (1395)، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، جلد اول، چاپ سوم، تهران: نشر میزان.
  12. شمس ناتری، محمدابراهیم و صادقی، فرهاد (1398)، چالش‌های مربوط به تعدد علوانی جرم در جرائم تعزیری، مجله پژوهش حقوق کیفری، دوره هفتم، شماره 26، ص 250-227.
  13. صانعی، پرویز، (1382)، حقوق جزای عمومی، جلد اول، چاپ اول، تهران: انتشارات طرح نو.
  14. پیمانی، ضیاءالدین، (۱۳۷۴)، بررسی تاریخی و تطبیقی قاعده تعدد جرم، چاپ اول، قم: انتشارات معاونت پژوهشی مجتمع آموزش عالی قم.
  15. طاهری نسب، سید یزدالله، (۱۳۸۱)، تعدد و تکرار جرم در حقوق جزا، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشور.
  16. عباسی، اصغر، (1393)، نقدی بر مقررات تعدد جرم در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، فصلنامه تعالی حقوق، دوره جدید، شماره 7، ص 155-178.
  17. علی‌آبادی، عبدالحسین، (۱۳۸۵) حقوق جنایی، تهران: چاپ گیتی.
  18. قیاسی، جلال‌الدین، (1388)، بررسی وحدت یا تعدد جرم در حالت تعدد نتیجه، فصلنامه حقوق اسلامی، شماره 20، ص 148-133.
  19. قیاسی، جلال‌الدین و یاوری، احسان، (1394)، حکم جرائم مرتبط در جرائم تعزیری، پژوهشنامه حقوق کیفری، شماره 2، ص 179-155.
  20. فروغی، فضل‌الله و جودکی، بهزاد، (1394)، تعدد نتیجه در جرائم تعزیری بر اساس قانون مجازات اسلامی 1392، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره 70، ص 126-103.
  21. گلریز، امین، (1394)، شرح کامل قانون مجازات اسلامی در نظم عدالت کیفری ایران، جلد اول، چاپ اول، تهران: انتشارات مجد.
  22. مصدق، محمد، (1396)، شرح قانون مجازات اسلامی (جرائم- مسؤولیت کیفری- ادله اثبات)، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات جنگل.
دوره 23، شماره 113
بهار 1402
صفحه 30-57

  • تاریخ دریافت 18 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 21 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 07 خرداد 1402