فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

نقش جنسیت در ارتکاب جرایم مالی در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد بوشهر (نویسنده مسئول)، رایانامه: sahel.sa477@gmail.com
2 استادیار حقوق بین الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، رایانامه: abbasbarzegar60@gmail.com
چکیده
یکی از موضوعات مهم جرم­شناسی در دهه­های اخیر توجه به رابطه جنسیت و بزهکاری است. جرم­شناسان نخستین در مطالعات خود بیشتر بر شخصیت بزهکار تمرکز می‌نمودند، ولی جرم‌شناسی جدید به مطالعه نقش جنسیت بزهکار در ارتکاب جرائم تأکید می‌ورزد. از این ‌رو تا پیش‌ از این، تمامی تئوری­های ارائه‌شده در باب جرم‌شناسی بدون در نظر گرفتن نیمی از جامعه و درنتیجه فاقد ضمانت اجرای عملی و کاربردی بوده است؛ اما با طرح مسئله جنسیت در مطالعات بزهکاری، سهم تقریبی هر جنس در ارتکاب جرائم به نحو نسبی معین گردید و در این راستا مشخص شد که بزهکاری و انحراف به‌ویژه در ارتکاب جرائم مالی و اقتصادی تنها در انحصار مردان نیست، بلکه زنان نیز در فعلیت آن سهم بسزایی دارند. در مطالعه حاضر با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی ـ تحلیلی به دنبال نقش عوامل به‌وجود آورنده شکاف جنسیتی و همگرایی جنسیتی و بررسی صحت‌وسقم فرضیه کلی که ارتکاب جرائم مالی صرفاً مردانه نیست، بلکه مردان به دلیل حضور گسترده در عرصه­های اقتصادی و اجتماعی، فرصت­های بیشتری در ارتکاب جرائم مالی دارند. در مقابل، برای زنان به دلیل پیشرفت فناوری­ها، اشتراکات نقش­های اجتماعی، فرصت­های شغلی، نقش آموزش‌وپرورش، برابری جنسیتی و کاهش شکاف جنسیتی، زمینه­های بیشتری برای ارتکاب چنین جرائمی فراهم شده است
کلیدواژه‌ها

  1. آبوت، پاملا. والاس،کلر (1382)، جامعه­شناسی زنان، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نشر نی.
  2. ابراهیمی، شهرام. صادق‌نژاد نایینی، مجید (1392)، «تحلیل جرم‌شناسی جرائم مالی»، مجله پژوهش حقوق کیفری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، سال دوم، شماره پنجم.
  3. ابراهیمی، شهرام (1386)، «طرح تأسیس دوره کارشناسی ارشد پیشگیری و مجازات جرائم سازمان‌یافته»، تعالی حقوق خوزستان، شماره 9.
  4. احمدی، حبیب (1380)، جامعه­شناسی انحرافات، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها.
  5. آزمند، حمید (1386)، «ارزیابی اقتصاد پنهان در ایران»، فصلنامه حساب‌های اقتصاد ایران، سال دوم، شماره ۳.
  6. اسعدی، سید حسن (1386)، جرائم سازمان‌یافته فراملی، تهران، نشر میزان.
  7. اعظمی، علی­اصغر (1376)، «احتکار و جرائم مالی مشابه در قانون ایران و اسلام»، پایان­نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
  8. امامی، سید حسن (1382)، حقوق مدنی، جلد اول، انتشارات اسلامیه، چاپ بیست و سوم.
  9. بابایی، ایرج (1386)، «مبانی نظری رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، سال نهم، شماره بیست و سوم.
  10. بخشی ابرندآبادی، علی‌حسین. هاشم بیگی، حمید (1395)، دانشنامه جرم‌شناسی، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ چهارم.
  11. بکاریا، سزار (1395)، رساله جرائم و مجازات، ترجمه محمدعلی اردبیلی، تهران، نشر میزان، چاپ هشتم.
  12. بنسون، مایکل­آل. سیمسون، سالی اس (1391)، جرائم یقه‌سفیدی، رویکردی فرصت‌مدار، ترجمه اسماعیل رحیمی‌نژاد، تهران، نشر میزان.
  13. توسلی‌زاده، توران (1392)، پیشگیری از جرائم مالی، تهران، انتشارات جنگل.
  14. جعفری دولت­آبادی، عباس (1390)، تعقیب مجرمان یقه‌سفید و چالش­های آن، فصلنامه تعالى حقوق، شماره ۱۳ و ۱4.
  15. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1370)، ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش.
  16. حبیب‌زاده، محمدجعفر (1374)، کلاهبرداری در حقوق ایران، چاپخانه بنیاد شهید انقلاب اسلامی.
  17. رستمی تبریزی (1388)، لمیا، «درآمدی بر رویکرد جنسیتی جرم‌شناسی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 50
  18. غلامی، حسین (1387)، بررسی حقوقی ـ جرم‌شناسی تکرار جرم، تهران، نشر میزان، چاپ دوم.
  19. گرت، استفانی (1382)، جامعه‌شناسی جنسیت، ترجمه کتایون بقایی، نشر دیگر.

ب) منابع انگلیسی

  1. Adler, F. (1975). Sisters in Crime: The Rise of the New Female Criminal, New York, McGrow_Hill.
  2. Belknap, J. (2001). The Invisible Woman, Gender, Crime and Justice, Belmont: Wadworth.
  3. Biddulph, S. Manhood, Sydney: Finch; Weitz, R. A(1998). History of Women's Bodies in R. Weitz (ed) The Politics of Women's Bodies, Oxford: Oxford University Press.
  4. Bloor, M. et. al.(1998). The body as a chemistry experiment: steroid use among South Wales bodybuilders' in S. Nettleton and J. Watson (eds.) The Body in Everyday Life London: Routledge.
  5. Bowker, L.H. (1998). Masculinities and Crime, London: Routledge.
  6. Burman, M. (2003). Girls Behaving Violently, Criminal Justice Matters.
  7. Campbell, B. (1993). Goliath: Britain's Dangerous Places, London: Virago.
  8. Carlen, P. (1985). Law, Psychiatry and Women's Imprisonment: A Sociological View, British Journal of Psychiatry.
  9. Carlen, P. Women, (1988). Crime and Poverty, Milton Keyness: Open University Press.
  10. Carlen, P. (1983). Women's Imprisonment, London: Routledge and Kegan Paul 10.
  11. Chepesiuk, Ron. (2000). Cyberlaundering the internets ultimate scam.
  12. Connell, R.W. (1987). Gender and Power, Oxford: Polity Press.
  13. Green, Stuart P. (2004). Moral Ambiguity in White Collar Criminal Law Notre Dame Journal of Law, Ethics and Public Policy, Vol. 18.
  14. Heidensohn, F. (1989). Gender and Crime, in Crime and Society, Macmillan, Britain, The Oxford Handbook of Criminology, Oxford University Press.
  15. Katz, J. (1995). Advertising and the construction of violent, white masculinity' in G. Dines and J. M. Humez (eds), Gender, Race and Class in Media, London.
  16. Messerschmidt, J.W. (1993). Masculinities and Crime: Critique and Reconceptualisation of Theory, Totowa, NJ: Rowman and Littlefield,.
  17. Showalter, E. (1987). The Female Malady, London: Virago.
  18. Smart, C. (1982). The New Female Offender: Reality or Myth? In B. R. Price and N. J. Sokollof (eds), The Criminal Justice System and Women, New York.
  19. Stanko E.A. Hobdel, K. (1993). 'Assaults on Men: Masculinity and Male Violence' British Journal of Criminology, 33 (3).
  20. Stoltenberg, J. (2000). Refusing to be a Man, Essays on Sex and Justice, Revised Edition, London: UCL, Press,.
دوره 23، شماره 116
زمستان 1402
صفحه 87-105

  • تاریخ دریافت 06 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 17 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 12 مهر 1403