فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

بسترهای فرهنگی و گرایش کودکان و نوجوانان به ارتکاب جرایم سایبری و راه‌های پیشگیری از آن

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 1. استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم اسلامی رضوی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران (نویسنده مسئول)، رایانامه: Dr.abdorezaasghari@yahoo.com
2 2. دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشکده علوم اسلامی رضوی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران، رایانامه: Adibane.edalat@gmail.com
چکیده
ضرورت پرداختن به دغدغه‌های کودکان که بزه‌دیدگی رایانه‌ای نیز از جمله مهم‌ترین این موارد است، امری مبرهن و غیرقابل انکار به حساب می‌آید. ایمن‌سازی فضای سایبری برای کودکان به سازوکارهایی نیاز دارد تا ضمن افزایش انعطاف‌پذیری در فضای سایبری، موجب کاهش جرایم شود و شرایط را برای استفاده بهینه از فضای سایبری مهیا کند. با این اوصاف در این مقاله به دنبال پاسخگویی به این سؤالات هستیم که فضای رایانه برای کودکان و نوجوانان چه آسیب‌ها و مخاطراتی دارد؟ و مؤثرترین راهکارهای پیشگیری کودکان و نوجوانان از ارتکاب جرایم در فضای رایانه‌ای چیست؟ نتایج تحقیق بیانگر این است که اولاً فضای سایبر در زندگی کودکان و نوجوانان ما بسیار اثرگذار شده به‌طوری که احساس می‌شود از این فضا به‌عنوان عضوی از خانواده‌ها یاد می‌شود. فضای سایبری می‌تواند تأثیرات بسیار مخرب بر کودکان و نوجوانان بگذارد و باعث ایجاد زمینه‌های بزهکاری در آنها شود. ثانیاً با توجه به همه‌گیر شدن استفاده از فضای رایانه، سیاست‌های حاکم در کشور ما در کنار فرصت‌های این فضا، باید معطوف به آسیب‌ها و تهدیدات آن نیز باشد و در این راستا، اساسی‌ترین نقش را در پیشگیری رشدمدار در فضای سایبری خانواده بر عهده دارد. هدف این تحقیق ارائه راهبردهایی برای پیشگیری وضعی از آسیب‌های فضای مجازی است. در این تحقیق با مطالعات گسترده کتابخانه­ای، تدابیری در قالب راهبردهای پیشگیری وضعی برای جلوگیری از آسیب‌های فضای مجازی ارائه می‌شود. تحقیق حاضر از نظر هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است. در این تحقیق از شیوه کتابخانه‌ای و فیش­برداری استفاده شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. الحسینی، نجمه (1392)، «فضای مجازی، فضایی با فرصت‌ها و تهدیدات بسیار»، روزنامه رسالت، سال 28، شماره 7943.
  2. بروجردی علوی، مهدخت؛ ایلالی، سید حسن (1397)، «پیامدهای زیست مجـازی ایرانیـان»، فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، سال چهارم، شماره 16.
  3. جوان جعفری، عبدالرضا (1389)، «جرایم سایبر و رویکرد افتراقی حقوق کیفری (با نگـاهی به قانون مجازات اسـلامی بخـش جـرایم رایانـه‌ای)»، مجلـه علمی ـ پژوهشی دانـش و توسـعه، سال هفدهم، شماره 34.
  4. پیز، کن (1383)، «جایگاه پیشگیری نخستین از جرم در انگلستان»، مترجم: مهدی صبوری‌پور، مجله حقوقی دادگستری، شماره 47.
  5. جلالی، علی‌اکبر (1389)، «نظارت همگانی عامل پیشگیری جرایم در فضای مجازی»، فصلنامه علمی ترویجی کارآگاه.
  6. رجبی تاج امیر، ابراهیم (1401)، «ضرورت اتخاذ سیاست جنایی هماهنگ بین‌المللی پلیس در مقابله با جرایم سایبری»، تحقیقات حقوقی بین‌المللی، دوره 15، شماره 55.
  7. زینالی، حمزه (1381)، «پیشگیری از بزهکاری و مدیریت آن در پرتو قوانین و مقررات جاری ایران»، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال 2، شماره 6.
  8. صفاری، علی (1380)، «مبانی نظری پیشگیری وضعی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره‌های 33-34.
  9. علیوردی‌نیا، اکبر؛ انواری، آمنه (1394)، «جرایم سایبری در ایـران، مصـادیق جـرایم سـایبری و راهکارهای مقابله با آن»، کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، روان‌شناسـی و علـوم اجتمـاعی.
  10. نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (1378)، «پیشگیری از بزهکاری و پلیس محلی»، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شماره‌های 26-25.
  11. نیازپور، امیرحسین (1389)، «سرعت‌بخشی به فرایند کیفری: سازوکاری برای پیشگیری از بزهکاری»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، شماره 28 (12).
  12. هادیانفر (1394)، «نشست خبری رئیس پلیس فتای ناجا»، روزنامه سراسری صبح ایران (17/9/1394).
دوره 24، شماره 117
بهار 1403
صفحه 86-94

  • تاریخ دریافت 14 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 16 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 17 مهر 1403