دعاوی حقوقی به دو دسته مالی و غیرمالی تقسیمپذیر است. دعاوی مالی پس از رسیدگی در مرحله نخستین ممکن است قابلاعتراض، تجدیدنظر یا فرجامی باشد. ملاک این امر ارزش خواسته بهعنوان معیار قابلیت تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی از احکام حقوقی مالی است؛ موضوعی که نظر به ماهیت مالی نیازمند متناسبسازی با تورم اقتصادی است. مقررات این بخش از دادرسی که مصوب 1379 است تاکنون تغییر نکرده؛ این درحالی است که در این مدت (24 سال) تورم حادث ارزش عددی پول را به میزان زیادی کاهش داده است. روش پژوهش اصولاً مبتنیبر روش کتابخانهای است که با استفاده از مقررات، کتب و مقالات علمی مرتبط و استنتاج از دادهها به شیوه تحلیلی- توصیفی موضوع حاضر بررسی میشود. عدم هماهنگسازی این معیار با تورم، علاوهبر اینکه اراده قانونگذار را در زمان تصویب بهنحو بارزی نادیده گرفته، موجب قابلیت اعتراض بسیاری از احکام مالی و تراکم ورودی طرح این دعاوی اعتراضی و درنتیجه اتلاف وقت و نیروی انسانی شده است. البته در اقدامی هرچند تأخیری، بهموجب قانون شورای حل اختلاف مصوب 1402، که آییننامه اجرایی آن در خرداد 1403 تصویب و اجرایی شد، با افزایش حدنصاب تا حدودی مبنای مالی برای قابلیت تجدیدنظرخواهی مرتفع شد؛ لکن تغییرات و شیوه موجود همچنان با واقعیت سرعت نوسان افزایشی تورم در وضعیت کنونی همخوانی ندارد و با انتقادهایی مواجه است. همچنین هزینه دادرسی دعاوی مالی، که باید به نسبت ارزش خواسته پرداخت شود، حدنصابهای پیشبینیشده آن همچنان برمبنای ارقام قبلی است و با تورم متناسبسازی نشده است؛ موضوعی که رویکرد عملی آن افزایش هزینه دادرسی در این بخش از دعاوی است. این امر بار هزینههای مالی را برای مراجعهکنندگان به دستگاه قضا زیاد کرده و بهنحوی بر هزینههای اقتصادی شهروندان افزوده است. علاوهبر آن، پذیرش ادعای اعسار از پرداخت دادرسی در شرایط تورمی باید از تشریفات و پیچیدگیهای زائد بهدور باشد و به استعلامات بسنده شود. موارد مذکور نیازمند اصلاح و متناسبسازی تقنین است.
افراسیابی، حسین و بهارلوئی، مریم. (1379). «پیامدهایتورمدرزندگیروزمرهجوانانطبقهپایین»، جامعهشناسی کاربردی، دوره 31، شماره 4، صص 44-23.
امیدوار، سیروس. (1401). «ریشهیابیوارزیابیمقایسهاینظریههایعدالتتوزیعیرالزونوزیک»، پژوهشهای اقتصادی ایران، دوره 27، شماره 91، صص 157-111.
امیری، عباس، روحی، مجید، خداوردی، حسن و سوادکوهی، سام. (1401). «عدالتقضاییورابطهآنباثباتوکارآمدینظامهایسیاسی (مطالعهموردی: جمهوریاسلامیایران)»، جامعهشناسی سیاسی ایران، دوره 5، شماره 10، صص 1699-1670.
انصاری، محمودرضا. (1401). «جایگاهعدالتقضاییدرتحققجامعهمطلوباسلامی»، رهیافت انقلاب اسلامی، سال 16، شماره 59، صص 294-275.
باقرزاده، احد. (1381). بازار، دولت، حقوق مصرفکننده، قم: توسعه قلم.
باقرزاده، الناز و شاکری، عباس. (1400). «بررسیماهیتتورمدراقتصادایران؛رویکردهمدوسیموجکی»، پژوهشهای اقتصادی ایران، مقالات آماده انتشار، پذیرفتهشده، انتشار آنلاین از 7/12/1400. در https://doi.org/10.22054/ijer.2022.63350.1036 (آخرین بازدید 10 اردیبهشت 1403)
پایگاه خبری اختبار، نرخمالیاتاملاک،خودرو،طلاوارزدرمصوبهجدیدمجلسچقدراست؟ مالیات بر عایدی سرمایه، ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳، در https://www.ekhtebar.ir/?p=95760 (آخرین بازدید 2 اسفند 1403)
عزیزیگنزق، حامد، جعفریصمیمی، احمد، میلاعلمی، زهرا و طهرانچیان، امیرمنصور. (1401). «مقایسهالگوهایپیشبینی تورم در ایران: شواهد جدید از الگوی ترکیبیMRDL-D-LSTM»، پژوهشهای اقتصادی ایران، دوره 27، شماره 93، صص 176-149.
عظیمیگرگانی، هادی و موسوی، ایمان. (1399). «بررسیفقهیوحقوقیجبرانکاهشقدرتخریددراثرمرورزمان»، مطالعات فقه اقتصادی، دوره 2، شماره 2، صص 96-83.
قاضیشریعتپناهی، ابوالفضل. (1377). بایستههای حقوق اساسی، چاپ سوم، تهران: نشر دادگستر.
کانت، ایمانوئل. (1380). فلسفه حقوق، ترجمه منوچهر صانعی درهبیدی، چاپ اول، تهران: نقش و نگار.
کوهی، سجاد و حسینی، سیدمحمد. (1403).«تحلیلتطبیقی «میزانهزینهدادرسی»درحقوقایران،انگلستانوفقهاسلامی». پژوهشنامه حقوق اسلامی، (مقالات آماده انتشار)، . doi: 10.30497/law.2024.247143.3642
کهریزی، زهرا، مراسلی، عزیز و عسگری، حشمتاله. (1397). «پویاییهایتورماستانهایایران: رویکرداقتصادسنجیفضایی»، پژوهشهای اقتصادی ایران، دوره 23، شماره 77، صص 167-139.
مرادیزاده، مهدیه، شیرمهنجی، محمدباقر و نور احمد،ی محمدجواد. (1400). «اثرغیرخطیتورمبرنابرابریدرآمد(مطالعهکشورهایدرحالتوسعه)»، اقتصاد با ثبات، دوره 2، شماره 4، 1400، صص 54-27.
مسعودیان، مصطفی. (1398)، «تحلیلفقهیحقوقیشاخصههایعدالت قضاییدرقانوناساسیجمهوریاسلامیایران»، دانش حقوق عمومی، سال 8، شماره 35، صص 124-103.
میرکمالی، سید علیرضا و حاجیزاده، نازنین. (1398). «حمایتدولتازبزهدیدگاندرزمینهتأمینهزینهدادرسی»، حقوقی دادگستری، دوره 83، شماره 105، صص 210-189.
نور احمدی، محمدجواد، علیزاده، امیر خادم و شیرمهنجی، محمدباقر. (1401). «فراتحلیلتأثیراستقلالبانکمرکزیبرتورم»، پژوهشهای اقتصادی ایران، دوره 27، شماره 92، صص 152-113.
. Gillman, Max; Harris, Mark N.; Ma´tya´, La´szlo´ (2004). "Inflation and growth: Explaining a negative effect", Empirical Economics, No 29, pp. 149–167.
Grainger, I., & Fealy, M. (2000). The civil procedure rules in action, London Cavendish publishing Ltd.
Shevchuk, V. O., Blikhar, V., Zabzaliuk, D., & Tataryn, N. (2020). "The rule of law and inflation in the middle-income countries", Financial and credit activity problems of theory and practice, Vol. 2, No. 33, PP. 386-399. https://doi.org/10.18371/fcaptp. v2i33.207083/
شکری,محمد . (1404). نقدی بر معیار قانون گذاری در اعتراض از آرای مالی (هزینه دادرسی) در وضعیت تورم اقتصادی. فصلنامه قضاوت, 25(122), 98-118. doi: 10.22034/judg.2025.2054382.1376
MLA
شکری,محمد . "نقدی بر معیار قانون گذاری در اعتراض از آرای مالی (هزینه دادرسی) در وضعیت تورم اقتصادی", فصلنامه قضاوت, 25, 122, 1404, 98-118. doi: 10.22034/judg.2025.2054382.1376
HARVARD
شکری محمد. (1404). 'نقدی بر معیار قانون گذاری در اعتراض از آرای مالی (هزینه دادرسی) در وضعیت تورم اقتصادی', فصلنامه قضاوت, 25(122), pp. 98-118. doi: 10.22034/judg.2025.2054382.1376
CHICAGO
محمد شکری, "نقدی بر معیار قانون گذاری در اعتراض از آرای مالی (هزینه دادرسی) در وضعیت تورم اقتصادی," فصلنامه قضاوت, 25 122 (1404): 98-118, doi: 10.22034/judg.2025.2054382.1376
VANCOUVER
شکری محمد. نقدی بر معیار قانون گذاری در اعتراض از آرای مالی (هزینه دادرسی) در وضعیت تورم اقتصادی. قضاوت, 1404; 25(122): 98-118. doi: 10.22034/judg.2025.2054382.1376