فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تجویزِ بازتعقیب متهم در خصوص رفتارِ فاقد وصف کیفری

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، رایانامه: mh.fazlali@gmail.com
2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خانواده، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران، رایانامه: ns.hashemi.74@gmail.com
3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، رایانامه: mohammadijozani@sbu.ac.ir
4 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران، (نویسنده مسئول) رایانامه: milad.amiri.m@gmail.com
چکیده
برابر ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری(92)، هرگاه به‌علت جرم نبودن عمل ارتکابی قرار منع تعقیب صادر و قطعی شود؛ نمی‌توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد. در این فرض نهْیِ قانون‌گذار، دلالت بر قاعده «منْع بازتعقیبِ مُطلْق» دارد. چنانچه برخلاف قاعده مذکور، حسب مورد دادستان یا دادگاه، «تجویز بازتعقیب» نماید، مقام قضایی مرجوع‌اِلیه باید چه تصمیمی اتخاذ کند؟ برای پاسخ به مسئله مذکور باید به «سه» پرسش اساسی پاسخ داد: 1) آیا عدول از نهی قانون‌گذار توسط دادستان یا دادگاه تخلف است؟ 2) آیا تجویز ِ مغایرِ قانون، واجد اعتبار است؟ 3) آیا تجویزِ موصوف، موجبِ عدول از قرار منعِ تعقیب سابق‌الصدور می‌شود؟ یافته‌های پژوهش از این حکایت دارد که تجویزِ وصف‌شده، تخلف و فاقدِ اعتبار و اثر قانونی است، درنتیجه موجب نقضِ قرار منع تعقیب نمی‌شود و مقام قضایی مرجوع‌الیه باید به اعتبار امر مختوم کیفری( بند «چ» ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری)، قرار موقوفی تعقیب صادر کند. این پژوهش به شیوه تحلیلی توصیفی موضوع را مورد بررسی قرار می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. آخوندی، محمود. (1388). آیین دادرسی کیفری، جلد 5، چاپ دوم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
  2. آخوندی، محمود. (1388). آیین دادرسی کیفری، جلد 6، چاپ دوم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
  3. آشوری، محمد. (1400). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ بیست و دوم، تهران: سمت.
  4. آشوری، محمد. (1400). آیین دادرسی کیفری، جلد 2، چاپ چهاردهم، تهران: سمت.
  5. احمدزاده، رسول، تام، مجتبی. (1402). آیین کیفردهی، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه..
  6. افتخارجهرمی، گودرز، السان، مصطفی. (1399). آیین دادرسی مدنی، جلد 2، چاپ دوم، تهران: میزان.
  7. افتخارجهرمی، گودرز، السان، مصطفی. (1399). آیین دادرسی مدنی، جلد 3، چاپ اول، تهران: میزان.
  8. الهی منش، رحیمی، محمد مهدی. (1394). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ دوم، تهران: مجد.
  9. امیری، میلاد.(1402). «تزاحم قرار منع تعقیب با موقوفی تعقیب با نگاهی به قانون آیین دادرسی کیفری ایران و فرانسه»، فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، شماره 20.
  10. تدین، عباس. (1395). تحصیل دلیل در آیین دادرسی کیفری، چاپ سوم، تهران: میزان.
  11. تدین، عباس. (1387). «نظریه بطلان دلیل در فرآیند دادرسی کیفری»، تحقیقات حقوقی آزاد، شماره 3.
  12. جوانمرد، بهروز.(1394). آیین دادرسی کیفری، جلد اول، چاپ دوم، تهران، جاودانه.
  13. حاجی تبار فیروزجائی، حسن. (1399). آیین دادرسی کیفری کاربردی، چاپ دوم، تهران: میزان.
  14. خالقی، علی. (1395). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ سی وسوم، تهران: شهردانش.
  15. خالقی، علی. (1395). نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، چاپ هشتم، تهران: شهردانش.
  16. ذوالفقار، آرش. آشوری، محمد(1377). اعتبار امر مختوم کیفری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران: مجتمع آمورش عالی قم.
  17. رحمدل، منصور. (1396).آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ سوم، تهران: دادگستر.
  18. رحمدل، منصور. (1397). «تشریفات قانونی و دادرسی و آثار مترتب برعدم رعایت آنها در امور کیفری»، آموزه‌های حقوق کیفری، شماره 15.
  19. رستمی، هادی. (1397). آیین دادرسی کیفری، چاپ اول، تهران: میزان.
  20. زاهدی، عبدالوحید. سرگزی، سمیرا. (1398). «تأثیر عدم رعایت اصول دادرسی بر بی اعتباری رای دادگاه»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 83، شماره 107.
  21. زراعت، عباس. (1403). اصول آیین دادرسی کیفری ایران، چاپ سوم، تهران: مجد.
  22. زراعت، عباس. قماشی، سعید. شیرازی فر، فرشاد. (1401). «چگونگی بازتعقیب متهم پس از صدور قرار منع تعقیب از سوی دادگاه»، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره 40.
  23. زراعت، عباس. (1398). آیین دادرسی کیفری، جلد 2، چاپ دوم، تهران: میزان.
  24. زراعت، عباس. (1384). «دلالت نهی بر فساد منهی عنه و نظریه بطلان»، دانشکده علوم انسانی سمنان، شماره 12، صص 75-100.
  25. شاهچراغ، حمید. (1402). قانون آیین دادرسی کیفری، چاپ چهارم، تهران: انتشارات سروطلائی.
  26. شاه حیدری پور، رفیعی، احمد. (1395). قانون آیین دادرسی کیفری، معاونت حقوقی قوه قضاییه، تهران، روزنامه رسمی.
  27. شب خیز، محمدرضا. محمد تبار، عماد. (1394). اصول فقه، چاپ بیست و سوم، تهران: کتاب آوا.
  28. طهماسبی، جواد. طهماسبی، امیررضا. (1403)، تحلیل کاربردی قانون آیین دادرسی کیفری در نظم حقوقی و قضایی کشور،  چاپ اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
  29. طهماسبی، جواد. طهماسبی، امیررضا. (1396). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ سوم، تهران: میزان.
  30. طهماسبی، جواد. طهماسبی، امیررضا. (1395). آیین دادرسی کیفری، جلد 2، چاپ دوم، تهران: میزان.
  31. عابدی، احمدرضا. (1398). آیین دادرسی کیفری، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
  32. غفاری الهی کاشانی، نجمه. (1400). «اصل قانونی بودن نحوه رسیدگی در دادرسی های کیفری»، مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی، دوره 51، شماره 1.
  33. فروغیان، معصومه. خالقی، ابوالفتح. (1386). بررسی قاعده منع تعقیب، محاکمه و مجازات مجدد از دیدگاه حقوق کیفری ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم.
  34. فیض، زهرا. مسجدسرایی، حمید. (1394). «کاربرد دلالت نهی بر فساد در تفسیر قانون»، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال هفتم، شماره 12.
  35. قانی، حسین. شریعتی، سعید. (1400). اصول فقه کاربردی، جلد 1، چاپ بیست و چهارم، تهران: سمت.
  36. کریم زاده، احمد. ( 1376). نظارت انتظامی در نظام قضایی، تهران: نشر محمد امین(ص).
  37. گلدوست جویباری، رجب. (1394). آیین دادرسی کیفری، چاپ پنجم، تهران: جنگل.
  38. گلدوست جویباری، رجب.غلام پور، مهدی. ناظریان، حسین. (1392). «تحدید حق شکایت در حقوق کیفری ایران»، پژوهش حقوق کیفری، دوره 1، شماره 3.
  39. مولودی، محمد. حمزه هویدا، مهدی. (1401). «تحلیل کارکردگرایانه تشریفات در دادرسی مدنی»، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، دوره 52، شماره 4.
  40. مهاجری، علی. (1395). آیین رسیدگی در دادسرا، جلد 1، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات فکرسازان.
  41. مهاجری، علی. (1395).آیین رسیدگی در دادسرا، جلد 2، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات فکرسازان.
  42. ناجی زواره، مرتضی. (1395). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ اول، تهران: خرسندی.
  43. ناجی زواره، مرتضی. (1392). رسالت فرایند دادرسی کیفری، تحقیقات حقوقی بین المللی، شماره19.
  44. یوسفی، ایمان. (1395). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، چاپ دوم، تهران: میزان.
  45. یوسفی، ایمان. (1395). آیین دادرسی کیفری، جلد 2، چاپ دوم، تهران: میزان.

 

دوره 25، شماره 122
تابستان 1404
صفحه 75-97

  • تاریخ دریافت 01 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 20 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 14 اسفند 1403