فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تمدید در شرایط عمومی پیمان (نشریه 4311) و رابطه آن با تغییر مدت

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، (نویسنده مسئول)، رایانامه: m_sobhani@guilan.ac.ir
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، رایانامه: sahandnejadi69@gmail.com
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، رایانامه: alibazri69lawyer@gmail.com
10.22034/judg.2025.2060420.1468
چکیده
با توجه به این‌که در پیمان‌های دولتی تابع «شرایط عمومی پیمان»، محتمل است که پروژه در مدت قراردادی اولیه به اتمام نرسد، تمدید، یا تغییر مدت و یا تجدید قرارداد می‌تواند محل سوال باشد. به موجب ماده30 شرایط عمومی پیمان تحت عنوان «تغییر مدت»، کارفرما صرفاً می‌تواند به میزان تأخیرات مجاز پیمانکار، پیمان را تمدید نماید که مصادیق آن در موارد ده‌گانه بند «الف» ماده مذکور احصاء گردیده است. با توجه به عنوان ماده و هر دو امکان کاهش و افزایش مدت، این نظر وجود دارد که مصادیق احصاء شده در این ماده در باب تغییر مدت پیمان بوده و با مفهوم تمدید متفاوت است. همچنین در ماده30 (الف)(10) شرایط عمومی پیمان به کارفرما اجازه داده شده براساس موارد دیگری که به تشخیص خودش خارج از قصور پیمانکار است به موجب بند «ج» و در پایان مدت اولیه پیمان، آن را تمدید یا تجدید نماید. سوال اصلی این است که آیا در شرایط عمومی پیمان بین مفاهیم «تغییر مدت»، «تمدید مدت» و «تجدید پیمان» تفاوتی وجود دارد؟ آیا مصادیق ذکر شده در ماده 30 در باب تمدید، تغییر و یا تجدید حصری هستند؟ این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به این نتیجه می‌رسد که از بند «ج» ماده 30 می‌توان دریافت که تفاوتی بین مفهوم «تغییر مدت» و «تمدید مدت» وجود ندارد، اما با توجه به تشریفاتی بودن انعقاد پیمان جدید، این ماده نمی‌تواند دلالت بر تجدید پیمان داشته باشد. با این‌که قانونگذار سعی در احصاء موارد تمدید پیمان داشته، وجود بند 10 ماده 30 راه را برای گسترده شدن موارد تمدید بی‌ضابطه پیمان باز نموده است. لذا پیشنهاد می‌شود که قانونگذار مصادیق تمدید را به طور دقیق محدود نماید.
کلیدواژه‌ها

 
1.         آخوند خراسانی. (1386). کفایه الاصول، جلد 1، قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
2.         اسلامی‌پناه، علی و علائی، آسیه. (1401). بررسی فقهی و حقوقی حق فسخ در بطلان جزئی قرارداد با مطالعۀ تطبیقی در حقوق کامن لا، مجلۀ تحقیقات حقوقی بینالمللی، شمارۀ 55.
3.         اسعدی‌نژاد، احمدرضا؛ شیروی خوزانی، عبدالحسین؛ منتظر، مهدی و جعفرپور، کورش. (1402). حدود الزام طرفین در رسیدن به توافق در مذاکرۀ مجدد قراردادهای نفتی بین‌المللی، تحقیقات حقوقی بینالمللی، دورۀ 16، شمارۀ 59، 25-50.
4.         اسماعیلی هریسی، ابراهیم. (1396). مبانی حقوقی پیمان، تهران: جاودانه.
5.         انصاری، مسعود و طاهری، محمدعلی. (1388). مجموعه دانشنامۀ حقوق: دانشنامۀ حقوق خصوصی، جلد اول، چاپ سوم، تهران: جنگل، جاودانه.
6.        اوجاقلو، رسول. (1403). شرایط عمومی پیمان در نظام حقوقی ایران با بررسی رویۀ قضایی، تهران: دادستان.
7.         بخشنامۀ شمارۀ 842/54-1088/102 مورخ 03/03/1378 سازمان برنامه و بودجه؛ موافقت‌نامه، شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آن‌ها.
8.         برزوئی، عباس و پرچمی جلال، مجید. (1403). بازخوانی فسخ پیمان موضوع مادۀ 46 شرایط عمومی پیمان نشریۀ 4311، فصلنامۀ قضاوت، دورة 24، شمارۀ 118، 106- 128.
9.         بیگدلی، سعید. (1388). تعدیل قرارداد، تهران: میزان.
10.      پاکباز، سیامک. (1401). شرح قانون مدنی فرانسه با اصلاحات 2016، تهران: میزان.
11.      جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1401). حقوق تعهدات، تهران: گنج دانش.
12.      جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1388). دایره‌المعارف حقوق مدنی و تجارت: حقوق تعهدات، عقود و ایقاعات، جلد اول، چاپ اول، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
13.      دادنامۀ شمارۀ 140134390004501230، 11//08/1401، شعبۀ دوم دادگاه عمومی حقوقی بخش سنگر.
14.      دارویی، عباسعلی. (1399). ماهیت و اعتبار تعهد تمدید قرارداد، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال 12، شمارۀ 22، 263-286.
15.      دستورالعمل انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی به‌صورت سرجمع شمارۀ 1299188/96 مورخ 04/05/1396 سازمان برنامه و بودجۀ کشور.
16.      رجبی، عیسی و اونق، شهرزاد. (1399). الزام‌آوری شرط داوری موضوع بند «ج» مادۀ 53 شرایط عمومی پیمان، مجلۀ حقوقی دادگستری، سال 84، شمارۀ 11، 106-89.
17.      رحیمی، حبیب‌اللّه و علیزاده، سعیده. (1396). ماهیت و مبنای تعدیل در قراردادهای پیمانکاری در حقوق ایران و فیدیک، پژوهش حقوق خصوصی، دورۀ 6، شمارۀ 21، 147-175.
18.      رستمی، ولی و مجیبی‌فر، محمدصادق. (1394). داوری در قراردادهای پیمانکاری دولتی، فصلنامۀ حقوق اداری، دورۀ 2، شمارۀ 8، 59-82.
19.      زبیدی، مریم. (1398). تعلیق قرارداد پیمان و آثار آن با رویکردی به شرایط عمومی پیمان، مجلۀ مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، دورۀ 5، شمارۀ 1.
20.      شعاریان ستاری، ابراهیم. (1379). مجموعه مقالات حقوقی ـ تطبیق آزادی قراردادها، تبریز: فروزش.
21.      شهابی، علی؛ صفایی، سیدحسین؛ اخلاقی، بهروز و امینی، منصور. (1400). مطالبۀ خسارت عدم انجام تعهد پس از فسخ قرارداد، مطالعات حقوقی، دورۀ 13، شمارۀ 1، 149-175.
22.      شهیدی، مهدی. (1380). حقوق مدنی ـ جلد اول: تشکیل قراردادها و تعهدات، چاپ دوم، تهران: مجد.
23.      قربانی، علی و شوکتی گورابی، فاطمه. (1398). بررسی تفاوت‌های شرایط عمومی پیمان کشور (نشریۀ 4311) و شرایط عمومی پیمان فیدیک، از منظر مهندسی ارزش به منظور ریشه‌یابی بروز ادعای پیمانکاران، نشریۀ عمران و پروژه، سال اول، شمارۀ 2.
24.      قسمتی تبریزی، علی. (1404). شناسایی تعهدات تخییری و بدلی در آرای دیوان عدالت اداری، فصلنامه قضاوت، دورة 25، شمارة 124، 89- 108.
25.      صفایی، سیدحسین. (1399). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها، جلد2، تهران: میزان.
26.      طباطبایی موتمنی، منوچهر. (1384). مفهوم، انواع و قواعد حاکم بر قراردادهای عمومی، مجلۀ پژوهشهای حقوقی، شمارۀ 7.
27.      قهرمانی، نصرالله و شمسا، شهرزاد. (1393). دعاوی ناشی از شرایط عمومی پیمان، چاپ اول، تهران: خرسندی.
28.      کاتوزیان، ناصر. (1380). حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها، جلد 4، تهران: شرکت سهامی انتشار.
29.      کاتوزیان، ناصر. (1377). حقوق مدنی: ایقاع، چاپ دوم، تهران: دادگستر.
30.      محمدکریمی، شهریار و حسینعلی‌پور، سیدمجتبی. (1389). بررسی موضوع تمدید زمان در مفاد قراردادهای بین‌المللی و مقایسۀ آن با شرایط عمومی پیمان، مجلۀ مهندسی عمران دانشگاه آزاد، شمارۀ 2.
31.      محمدی، ابوالحسن. (1385). قواعد فقه، تهران: میزان.
32.       نعیمی، سیدمرتضی. (1401). قواعد عمومی قراردادها به زبان ساده، رشت: طاعتی.
33.      مولائی،آیت. (1400). ریل‌گذاری قراردادهای اداری از طریق قراردادهای اجباری در ایران، مجلۀ مطالعات حقوقی، دورۀ 13، شمارۀ 2.
34.      ویژه، محمدرضا و تنگستانی، محمدقاسم. (1393). حق فسخ و انفساخ قراردادهای پیمانکاری دولتی، مجلۀ مطالعات حقوق خصوصی، سال 44، شمارۀ 1.
35.      هداوند، مهدی و جم، فرهاد. (1403). تغییر در فیدیک و شرایط عمومی پیمان ایران، تهران: نبیسا.
 
36.     Bunni, N. (2005). The Fidic Forms of Contract, UK: Blackwell.
37.     Eggleston, B. (2008). The ICE Conditions of Contract, UK: Blackwell.
39.     El-adaway, I. H; Asce1, F; Vance R. A; and Abotaleb, I. S. (2020). “A.M.ASCE3, Understanding Extension of Time under Different Standard Design-Build Forms of Contract”, J. Leg. Aff. Dispute Resolut. Eng. Constr, 12(1), 04519031.
40.     Terre, F; Simler, Ph; Lequette, Y and Chenede, F. (2019). Droit Civil: Drois des Obligations, 12 edition; Daloz
دوره 26، شماره 126
تابستان 1405
صفحه 82-104

  • تاریخ دریافت 25 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 07 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 09 مهر 1404