Judgment

Judgment

The lawsuit against the seller of the mortgaged property to release the mortgage (Review and Analysis of Unanimity Decision No. 832 of the General Board of the Supreme Court)

Document Type : Scientific

Author
Associate professor of Private Law, faculty of law and political science, University of Tehran, Tehran, Iran, (Corresponding Author). makazemy@ut.ac.ir
Abstract
Regarding the situation of the sale of mortgaged property and its effects, there is a difference of opinion in Iran's judicial procedure for many years.  At one time, the General Board of the Supreme Court declared it invalid(non-enforceable) by issuing a unanimous decision No. 620. In spite of that, the popularity of the theory of the validity of the sale of mortgaged property in the doctrine caused the courts to lean towards it, and by interpreting the meaning of the Supreme court's decision, they reduced its executive scope. In the meantime, another dispute was revealed among the courts, and that was the status of the lawsuit "obliging the seller of the mortgaged property to release  the mortgage". Courts have issued conflicting opinions; Some declaring this lawsuit as non-hearable and others accept it. Finally a  new unanimity decision number 832 was issued, according to which the claim of the seller's obligation to release  the mortgage was considered admissible. The content of this decision is ambiguous and of course unsubstantiated, and it is not clear whether the General Board of the Supreme Court deviated from its previous decision and considered the sale of mortgaged property as correct, or whether it still believes in its non-influence(Adam-alnofoz). Assuming that the sale of the mortgaged property is not enforceable, it is difficult to accept the claim of the seller's obligation to release mortgage, especially if it is not stipulated in the contract.




 
Keywords

Subjects


پذیرش «دعوی الزام بایع به فک رهن» به‌رغم عدم نفوذ بیع مال مرهونه باشد.
7. بین مقدمات توجیهی و منطوق رأی تناسب وجود ندارد و به نظر می‌رسد که این رأی مصداق رأی غیر مستدل است.
منابع
1.      اصفهانى، سید ابوالحسن. (1422 ق). وسیلة النجاة (مع حواشی الإمام الخمینی)، چاپ اول، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره.
2.      اصفهانى، محمدحسین کمپانى. (1418 ق)، حاشیة کتاب المکاسب، ج 5، چاپ اول، قم: أنوار الهدى.
3.      امامی، سید حسن. (1372). حقوق مدنی، ج 2، چاپ هشتم، تهران: اسلامیه.
4.      انصاری، مرتضی (شیخ انصاری). (1431 ه‍ ق). کتاب المکاسب، ج 4، چاپ شانزدهم، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
5.      ایزانلو، محسن، حبیبی، سینا، شعبانی کندسری، هادی. (1395). «ضمانت اجرای بیع مال مرهون: مطالعه ای در فقه تطبیقی»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال هفدهم، شماره اول، ص 104 - 83.
6.      آل بویه، علی. (1395). «طلق بودن مبیع با رویکردی بر نظر امام خمینی»، پژوهشنامه متین، سال هجدهم، شماره 71، ص 18-1.
7.      باقری، پرویز؛ مقصودی، رضا. (1395). «وضعیت حقوقی معامله انتقال عین یا منافع مال مرهونه توسط راهن»، دو فصلنامه دانش حقوق مدنی، سال پنجم، شماره اول، ص 22 - 11.
8.      بحرانى، یوسف بن احمد بن ابراهیم آل عصفو. (1405 ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرةج 21، چاپ اول، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
9.      بروجردی عبده، محمد. (1380). حقوق مدنی، چاپ سوم، تهران: مجد.
10.    حلی، علی بن حسین کرکی (محقق ثانی). (1414 ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج 7، چاپ دوم، ق.: مؤسسه ال البیت (ع).
11.    خوانسارى، محمد امامى. (بی تا). الحاشیة الأولى على المکاسب. (للخوانساری)، بدون تاریخ و محل انتشار.
12.    خوئی، سید ابو القاسم موسوى. (1409 ق). مبانی العروة الوثقى، ج 2، چاپ اول، قم: منشورات مدرسة دار العلم.
13.    خویى، سید ابو القاسم موسوى. (بی تا). مصباح الفقاهة، ج 5، چاپ اول، نجف: المطبعه الحیدریه.
14.    ساعتچی، علی؛ جاویدی آلسعدی، فرزاد. (1395). «بازپژوهی نظریه صحت بیع مال مرهونه»، فصلنامه رأی - مطالعات آرای قضائی، شماره هفدهم، ص 71 - 49.
15.    سبحانی، جعفر. (1438 ق)، احکام المضاربه فی ثوبه الجدید، قم: مؤسسه الامام الصادق (ع).
16.    سیستانى، سید على حسینى. (1417 ق). منهاج الصالحین، ج 2، چاپ پنجم، قم: دفتر حضرت آیة الله سیستانى.
17.    صفایی، سیدحسین؛ جواهر الکلام، محمدهادی. (1401). «دعوی الزام یه فک رهن و تنظیم سند رسمی انتقال عین مرهونه در رویه قضائی؛ قواعد شکلی دعوی خریدار مال مرهونه علیه فروشنده (راهن)»، فصل نامه علمی تخصصی، دانشنامه های حقوقی، دوره 5، شماره 14، ص 130-106.
18.    صفری، محسن؛ یوسف زاده، صمد. (1391). «بررسی فقهی تصرف حقوقی در مال مورد رهن»، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، شماره 28، ص 91 - 79.
19.    عاملی، زین الدین بن علی (شهید ثانی) (1410 ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، تحقیق: سید محمد کلانتر، ج 3، چاپ اول، قم: کتابفروشى داورى.
20.    عاملی، زین الدین بن علی (شهید ثانی). (1413 ق). مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج 4، چاپ اول، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
21.    قبولی درفشان، محمد تقی. (1390). وضعیت تصرفات ناقل عین مرهونه از سوی راهن (مطالعه فقهی - حقوقی)، مجله آموز‌ های فقه مدنی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شماره 4، ص 64 - 49.
22.    کاتوزیان، امیرناصر. (1369). حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج 2، چاپ دوم تهران: انتشارات بهنشر.
23.    کاتوزیان، امیرناصر. (1376). حقوق مدنی، عقود معین (4)، عقود اذنی وثیقه‌های دین، ج 4، چاپ دوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
24.    کاظمی، محمود، احمدی بیاضی، علی. (1401). «جمع پراکنده؛ جستاری در وضعیت و احکام بیع مال مرهونه: مطالعه تطبیقی»، فصل نامه دانش حقوق مدنی، دوره 11، شماره 2، شماره پیاپی 22، ص 158-135.
25.    کاظمی، محمود؛ تقی زاده، ابراهیم؛ احمدی بیاضی، علی. (1399). «شرط مستقل از عقد؛ مطالعۀ تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق فرانسه بر مبنای اصلاحات قانون مدنی»، مجله حقوق تطبیقی، دوره یازدهم، شماره 1، ص 270 245.
26.    میرزا نژاد جویباری، اکبر. (1390). «وضعیت حقوقی قرارداد فروش مال مرهونه «بطلان، عدم نفوذ یا عدم قابلیت استناد»»، فصلنامه حقوق - مجله دانشکده حقوق وعلوم سیاسی، شماره 2، ص 299 281.
27.    نجفى، محمد حسن. (1404 ه‍ ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، ج 25 و 26 چاپ اول، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
28.    یزدی، سیدمحمد کاظم طباطبایی. (1419 ق). العروة الوثقى (المحشّى)، ج 5، چاپ اول، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
Volume 25, Issue 123
Autumn 2025
Pages 1-23

  • Receive Date 08 September 2025
  • Revise Date 14 October 2025
  • Accept Date 14 October 2025