1
استادیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد
2
دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک
10.22034/judg.2026.2078671.1637
چکیده
سود سهام بخشی از سود خالص شرکت است که پس از تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام، بین سهامداران تقسیم میشود. مطالبۀ سود سهام یکی از حقوق اساسی سهامداران در شرکتهای سهامی است. بنابراین تضمین پرداخت بهموقع آن در نظام حقوق شرکتها و حقوق بازار اوراق بهادار اهمیت دارد. این مقاله با روشی توصیفی- تحلیلی و با رویکردی انتقادی، شرایط دعوای مطالبۀ سود، مرجع و آیین رسیدگی و ضمانتاجراهای آن را مورد تحلیل قرار میدهد.
یافتههای مقاله نشان میدهد، قانونگذار در مادۀ 15 قانون توسعه ابزارها، در خصوص مطالبه سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس و فرابورس، مرجع رسیدگی را از محاکم عمومی به هیات داوری (موضوع مادۀ 36 قانون بازار) تغییر داده است و برای سازمان بورس و اوراق بهادار، نوعی نمایندگی قانونی برای طرح دعوای مطالبۀ سود در هیأت داوری مقرّر داشته است که هر دو مورد، محلّ نقد است. اوّلی به جهت تردید در حرفهای بودن اختلاف، اختلاف نظر در ماهیت هیأت داوری و خلأ قانونی در خصوص آیین رسیدگی به اختلافات و دومی به جهت چالشها و پرسشهای متعدّدی که در خصوص کیفیت اجرای نمایندگی سازمان در مطالبۀ سود وجود دارد و در قوانین، پاسخی برای آنها یافت نمیشود. امری که میتواند، در عمل اعمالِ این نمایندگی را با چالش مواجه سازد.