فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

بازشناسی مفهوم ربایش در پرتو شروط بنیادین سرقت: تحلیل مرزهای حقوقی و چالش‌های قضایی در نظام کیفری ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
حسین شهبازی 1
عادل ساریخانی 2
1 قم
2 قم پردیسان . خیابان شجاعت 3 .فرعی اول .مجتمع امیر المومنین . بلوک 3 واحد 14
10.22034/judg.2026.2061770.1497
چکیده
در رویه قضایی، مفهوم «ربایش» به‌عنوان رکن مادی جرم سرقت، همواره با چالش‌هایی در تفسیر و تطبیق همراه بوده است. ابهام در تعیین حدود دقیق ربایش و تمایز آن از رفتارهای مشابه مانند غصب، خیانت در امانت و تصرف عدوانی، موجب بروز اختلاف در آراء قضایی و برداشت‌های نظری متفاوت از ماهیت سرقت شده است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چه عناصری در تحقق ربایش به‌عنوان شرط تحقق جرم سرقت نقش بنیادین دارند و چگونه می‌توان مرز آن را از جرایم مشابه تفکیک کرد. این تحقیق با رویکرد تحلیلی–توصیفی و با بررسی متون حقوقی، قوانین جاری و رویه قضایی، به واکاوی دو شرط اساسی ربایش یعنی «سلطه پیشین مشروع مالک یا متصرف قانونی بر مال» و «عدم سلطه پیشین سارق» می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفسیر ساده‌انگارانه از ربایش به‌عنوان «بردن مال بدون اذن» باعث خلط مفاهیم حقوقی و بروز چالش‌های قضایی در تشخیص مصادیق سرقت شده است. بازتعریف دقیق شروط ایجابی و سلبی ربایش، به‌ویژه نقش عدم تصرف پیشین سارق، برای انسجام نظری و اصلاح رویه‌های قضایی امری ضروری است.
کلیدواژه‌ها
سرقت
ربایش
خیانت در امانت
تصرف عدوانی
غصب
عدم تصرف سارق
موضوعات
فصلنامه قضاوت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 06 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 03 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 14 خرداد 1405