فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

سیاست جنایی تقنینی ایران در بستر صیانت از کرامت و حمایت از زنان و خانواده

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/judg.2026.2073865.1610
چکیده
در دهه‌های اخیر، خشونت در بستر خانواده و علیه زنان جامعه به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم اجتماعی و حقوقی مورد توجه قرار گرفته است. این پدیده که می‌تواند ابعاد جسمی، روانی، جنسی و اقتصادی داشته باشد، در اشکال آشکار یا پنهان و در محیط خصوصی یا عمومی بروز می‌یابد. استمرار چنین رفتارهایی نه تنها با اصول کرامت انسانی در تعارض است، بلکه پیامدهای قابل‌توجهی برای سلامت روان، انسجام خانواده و امنیت عمومی به همراه دارد. در جوامع در حال توسعه، از جمله ایران، برخی باورهای فرهنگی و سنتی می‌توانند زمینه‌ساز بروز انواع مکرر خشونت باشند. یافته های این پژوهش که بر اساس روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای انجام شده، حاکی از آن است که «لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان و خانواده» با هدف مقابله با این مسئله و ارتقای کارآمدی نظام عدالت، رویکردی تلفیقی از جنبه‌های کیفری، پیشگیرانه و حمایتی را در پیش گرفته است. این لایحه با توسعه حوزه جرم‌انگاری و کیفرگذاری، و پیش‌بینی تدابیر حمایتی و ترمیمی، تلاش دارد پاسخ‌گویی نظام عدالت کیفری را در برابر بزه‌دیدگی‌های خانوادگی و اجتماعی ارتقاء بخشد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که قانون‌گذار ایرانی چه سازوکارهایی را برای مواجهه با این چالش پیش‌بینی کرده است.در بعد اجرایی، اگرچه لایحه پیشنهادهایی برای تقسیم وظایف میان نهادها و ایجاد هماهنگی ارائه کرده، اما هنوز کاستی‌هایی در طراحی دقیق سازوکارهای اجرا، ضمانت‌های اجرایی، هماهنگی بین نهادی و تأمین منابع پایدار وجود دارد. بنابراین، گرچه این لایحه شامل برخی اصلاحات ساختاری نیازمند تحلیل انتقادی در پرتو داده های اجرایی‌ست، تحقق اهداف آن نیازمند تقویت بُعد عملیاتی و ساختاری و ارزیابی مستمر اثربخشی آن در عمل است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 آذر 1405

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 01 آذر 1405