فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

مطالعه تطبیقی مسؤولیت کیفری شخص حقوقی در کشورهای آمریکا و آلمان

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شاهد
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران
چکیده
اشخاص حقوقی در آمریکا به عنوان یک موجود ممکن است از نظر کیفری برای بزه­ های انجام ­یافته از سوی مدیران، رؤسا و حتّی کارکنان رده پایین مورد دادرسی و محکومیت قرار گیرند. از دیدگاه مقایسه ­ای، چنین مسؤولیت شخص حقوقی نشان می­ دهد که ایالات متحده به ­طور نسبی یکتا و منحصر به­ فرد است. شمار اندکی از کشورهای باختری مسؤولیت شخصی و مستقلی را می­ پذیرند و آنها چنین مسؤولیتی را تا اندازه ­ای بسیار کم و به ندرت و آن هم بر پایه تهدید به کیفر بسیار سبک­تر تحمیل می ­کنند. این مسئله که چرا ایالات متحده و واقعاً فقط ایالات متحده مسؤولیت کیفری شخص حقوقی را تحمیل می ­کند مورد توجه و دقت ­های پژوهشگرانه ­ای بوده و این نوشته درصدد شرح این فضای تهی، از راه منشور حقوق تطبیقی است. در مقابل، حقوق آلمان مسؤولیت کیفری شخص حقوقی را تحمیل نمی­ کند. همچنین، این نوشته استدلال می ­کند که آموزه آمریکایی می ­تواند بهتر توضیح داده شود نه از راه نظریه کیفری بلکه از راه آیین دادرسی کیفری. آیین دادرسی کیفری آمریکایی دشواری­ هایی را بر بازجویان و دادستان ­ها تحمیل می­ کند تا ریشه اصلی بزهکاران یقه سفید از بین برود، امّا توانمندی ­هایی را هم به این دادستان ­ها می ­دهد که برای هماتایان آلمانی آنها ناشناخته است. یکی از این توانمندی ­ها، تهدید به صدور کیفرخواست می­ باشد که به دادستان ­ها اجازه می ­دهد شرکت­ های آمریکایی را به همکاری، چشم­ پوشی از امتیاز بسیار مهم مشاوره با وکیل و قطع تماس ­های کارمندان تحت بازجویی مجبور ساخته و بدین وسیله پیگرد شخص متهمان حقیقی را آسان نماید. تفاوت­های آیین دادرسی به جای نظریه کیفری، برای شرح بی ­همتایی آموزه آمریکایی بکار گرفته می ­شود. همچنین، این نوشته نتیجه می­ گیرد که چگونه رویکرد آیین دادرسی آمریکایی می­ تواند به بهترین وجهی برای فهمیدن و به­ طور کلّی برای اصلاح نظام آمریکایی که الگوی بسیاری از کشورها است بکار گرفته شود که انتقادهای روزافزون، فروپاشی این نظام را نمایان می­ سازد.
کلیدواژه‌ها

Bibas, Stephanos; Plea Bargaining Outside the Shadow of Trial,
Harvard Law Review, Vol.117, 2004.
2- Bucy, Pamela H.; Why Punish? Trends in Corporate Criminal
Prosecutions, American Criminal Law Review, Vol.44, 2007.
3- Cunningham, Lawrence A.; Beyond Liability: Rewarding Effective
Gatekeepers, Minnesota Law Review, Vol.92, 2007.
4- Diskant, Edward B.; Comparative Corporate Criminal Liability:
Exploring the Uniquely American Doctrine Through Comparative
Criminal Procedure, The Yale Law Journal, Vol.118, 2008.
5- Eichenwald, Kurt; Andersen Guilty in Effort To Block Inquiry on
Enron, The New York Times, June 16, 2002(Available at:
http://www.nytimes.com/2002/06/16/business/andersen-guiltyin-effort-to-block-inquiry-on-enron.html).
6- Fahl, Christian; The Guarantee of Defence Counsel and the
Exclusionary Rules on Evidence in Criminal Proceedings in
Germany, German Law Journal, Vol.08, No.11, 2007.
7- Kern Griffin, Lisa; Compelled Cooperation and the New Corporate
Criminal Procedure, New York University Law Review, Vol.82,
2007.
8- Kriesberg S.M.; Decision making Models and the Control of
Corporate Crime, The Yale Law Journal, Vol.85, 1976.
9- Lontcheva Turner, Jenia; Judicial Participation in Plea
Negotiations: A Comparative View, The American Journal of
Comparative Law, Vol.54, 2006.
10- Langbein, John H.; Land Without Plea Bargaining: How the
Germans Do It, Michigan Law Review, Vol.78, 1979.
11- Ma, Yue; A Comparative View of Judicial Supervision of
Prosecutorial Discretion, Criminal Law Bulletin, Vol.44, 2008.
12- Sun Beale, Sara & Safwat, Adam G.; What Developments in
Western Europe Tell Us About American Critiques of Corporate
Criminal Liability, Buffalo Criminal Law Review, Vol.89, 2004. 

  • تاریخ دریافت 17 آبان 1395
  • تاریخ بازنگری 04 بهمن 1395
  • تاریخ پذیرش 04 بهمن 1395