فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

ملاحظاتی بر استثناپذیر بودن قاعده مصونیت دولتی در حقوق بین‌الملل معاصر

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دکتری حقوق بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و مدرّس دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند
چکیده
مجلس شورای اسلامی در تاریخ 17 اسفند 1391 پس از گذشت چهار روز از صدور رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در پرونده «مصونیت دولتی» مربوط به دعوای آلمان به طرفیت ایتالیا که با ورود یونان به عنوان ثالث همراه بود، اقدام به تصویب قانون «صلاحیت دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت­های خارجی» نمود.این مقاله ضمن توجه اجمالی به قوانین و رویه ایالات متحده آمریکا و همچنین قانون صدرالذکر کشورمان، به مهمترین مستمسک برای قانونگذاری داخلی یعنی استثناپذیر بودن قاعده مصونیت دولت به هنگام مواجهه با نقض قاعده آمره حقوق بین‌الملل، در پرتو یافته‌های دیوان بین‌المللی دادگستری در رأی فوق و دیگر منابع حقوق بین‌الملل خواهد پرداخت. در این راستا نخست، مصونیت دولت در قوانین و رویه قضایی ایالات متحده آمریکا و سپس چگونگی قاعده مصونیت دولتی در کشورمان بررسی خواهد شد. در ادامه، استثناپذیر بودن قاعده مصونیت دولتی در حقوق بین‌الملل معاصر، با بررسی این موضوع در رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در پرونده مصونیت دولتی، آرای دیوان حقوق بشر اتحادیه اروپایی، آرای محاکم داخلی کشورها و معاهدات بین‌المللی مورد مطالعه قرار خواهد گرفت و در پایان نیز با دیالکتیک میان قواعد موجود حقوق بین‌الملل و قانون داخلی، به نتیجه ­گیری در این خصوص مبادرت خواهد ورزید.
کلیدواژه‌ها

Nelson, Paul C.; Punishment for Profit: An Examination of the
Punitive Damage Award in Strict Liability, The Forum (A.B.A.),
Vol.18, No.3, Spring 1983, pp.377-394.
12- McCaffery, Stephen C.; The forty–Third Session of the
lntemational Law Commission in The American, Journal of
lnternational Law, Vol.85, 1991.
13- Sepulveda-Amor, Bernardo; Contribution of the International
Court of Justice to the Development of the International Law of
the Sea, Aegean Rev Law Sea Vol.1, Issue.1, 2010.
14- Tomuschat, Christian; Note on Kadi v. Council and Commission
(CFI), Common Market Law Review, Vol.43, 2006.
Cases Law:
15- Bouzari v. Islamic Republic of Iran, 94, 71 O.R. (3d) 675 (2004)
(Ct. App. Ontario).
16- Case of Al-Adsani v. The UK, Judgment, 21 November 2001.
17- Case of Jones & Others v. The UK, Judgment, 14 January 2014
(Available at: hudoc.echr.coe.int/webservices/content/pdf/001-
140005?TID=ibigngyzpv).
18- Cassazione 19 January 2007, n.1183/2007 Parrott v. Soc. Fimez.
19- Cassazione 8 February 2012, n.1781/2012 Soc. Ruffinatti v. Oyola
-Rosado.
20- Cicippio-Puleo, et al., Appellants, v.I.R OF IRAN and Iranian
Ministry of Information & Security, Appellees.No.02-7085.United
States Court of Appeals, District of Columbia Circuit. 16,1,2004.
21- Eisenfeld v. Islamic Republic of Iran, No.98-1945, 2000 U.S.Dist.
LEXIS 9545 (D.D.C.July 11, 2000) (Available at: http://www.dcd.
Uscourts.gov/district court.html).
22- Ferrini v. F.R. of Germany, Judgment No. 5044/2044, diritto
internazionale 87(2004), 539: English Translation: 128 ILR 659
(Available at: http://www.icj-cij.org/docket/files/143/16294.pdf).
23- Gertez v. Robert Welch, Inc., [418 U.S.323,396], Justice White,
Dissenting Opinion, Part IV.(B), (Available at: http://case Law./p. 

  • تاریخ دریافت 12 آبان 1395
  • تاریخ بازنگری 20 بهمن 1395
  • تاریخ پذیرش 20 بهمن 1395