فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تقابل حق حریم خصوصی اشخاص و امنیت ملی، در مقابله با تروریسم سایبری

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینای همدان
2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه قم
چکیده
مقوله امنیت ملی و تلاش برای تحقق همه جانبه آن در یک جامعه از اصلی‌ترین مباحث در هر نظام سیاسی می‌باشد. تروریسم، یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای امنیت یک نظام سیاسی محسوب می‌شود که به مدد پیشرفت تکنولوژی در چند دهه اخیر از قالب سنتی خارج شده و به شکل خطرناک‌تر و پیشرفته‌تری در بستر فضای سایبر مجال بروز پیدا کرده است و امنیت دولت‌ها را در معرض تهدید جدی قرار می‌دهد. تحقق امنیت ملی در مواردی با اعمال مجازات نسبت به تروریست‌ها و در مواردی با اتخاذ سیاست‌های پیشگیری از جرم شکل می‌گیرد. اما اتخاذ تدابیر مذکور در مواردی باعث می‌شود که حفاظت از امنیت ملی در تقابل با حق حریم خصوصی افراد قرار گیرد. این موضوع در فضای سایبر، تقابل میان حق حریم خصوصی و امنیت ملی را به عنوان موضوعی پرسش‌برانگیز مطرح کرده و این نوشتار در پی پاسخ به آن است تا مشخص کند که در این تعارض، کدام مقوله مقدّم می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    الف. کتاب‌های فارسی

    1. آشوری، داریوش؛ دانشنامه سیاسی، انتشارات مروارید، چاپ دهم، تهران، 1383.
    2. آقابابایی، حسین؛ قلمرو امنیت در حقوق کیفری، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول، تهران، 1389.
    3. انصاری، باقر؛ حقوق حریم خصوصی، سمت، تهران، 1386.
    4. بودنهایمر، ادگار؛ درآمدی بر نظریه مصلحت عمومی، ترجمه محمد راسخ، مندرج در مجموعه مقالات حقوق و مصلحت، انتشارات طرح نو، چاپ چهارم، 1393.
    5. تبیت، مارک؛ فلسفه حقوق، ترجمه حسن رضایی خاوری، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، چاپ اول، مشهد، 1384.
    6. درآنجلیز، جینا؛ جرایم سایبر، ترجمه سعید حافظی و عبدالصمد خرم‌آبادی، دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی، 1383.
    7. دورکین، رونالد؛ جدی گرفتن حق‌ها، ترجمه محمد راسخ، مندرج در مجموعه مقالات حقوق و مصلحت، انتشارات طرح نو، چاپ چهارم، تهران، 1393.
    8. راسخ، محمد؛ حقوق اقتضای حداقلی عدالت، مندرج در مجموعه مقالات حق و مصلحت، جلد دوم، نشر نی، چاپ سوم، تهران، 1393.
    9. راسخ، محمد و بیات کمیتکی، مهناز؛ مفهوم مصلحت عمومی، مندرج در مجموعه مقالات حق و مصلحت، جلد دوم، نشر نی، چاپ سوم، تهران، 1393.
    10. رضوانی، سودابه؛ مدیریت انسان‌مدار ریسک جرم، با دیباچه علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، میزان، چاپ اول، 1391.
    11. شمعی، محمد؛ درآمدی بر جرم‌انگاری و جرم‌زدایی، انتشارات جنگل، تهران، 1392.
    12. صدر توحیدخانه، محمد؛ حقوق در چنبره دشمن از سیاست آمریکایی جنگ با ترور تا نظریه آلمانی حقوق کیفری دشمنان، تازه‌های علوم جنایی، نشر میزان، چاپ اول، 1388.
    13. عالی‌پور، حسن؛ جرایم ضد امنیت ملی، انتشارات خرسندی، تهران، 1389.
    14. عبدالله‌خانی، علی؛ نظریه‌های امنیت مقدمه‌ای بر طرح‌ریزی دکترین امنیت ملی(1)، مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر، چاپ نخست، تهران، 1383.
    15. عبدالهی، محسن؛ تروریسم، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، شهردانش، تهران، 1388.
    16. فلاحی، احمد؛ اصل ضرورت در جرم‌انگاری، نشر دادگستر، چاپ اول، تهران، 1393.
    17. کنگرانی، مهدی؛ قانون اساسی و قانون مدنی، جمال الحق، تهران، 1385.
    18. مارتی، میری دلماس؛ نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، ترجمه علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، نشر میزان، چاپ دوم، 1393.
    19. ماندل، رابرت؛ چهره متغیر امنیت ملی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، 1379.
    20. محسنی، فرید؛ حریم خصوصی اطلاعات، نشر دانشگاه امام صادق، چاپ اول، 1389.
    21. ممتاز، جمشید و شریفی طرازکوهی، حسین؛ حداقل قواعد بشردوستانه قابل اجرا در آشوب‌ها و شورش‌های داخلی مذکور در حقوق بشردوستانه بین‌المللی، نشر میزان، چاپ اول، تهران، 1390.
    22. نوبهار، رحیم؛ حمایت حقوق کیفری از حوزه‌های عمومی و خصوصی، انتشارات جنگل، چاپ اول، تهران، 1387.
    23. هاشمی، سیدحمید؛ تروریسم از منظر حقوق اسلام و اسناد بین‌المللی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران، 1390.

    ب. مقاله‌های فارسی

    1. آقابابایی، حسین؛ گفتمان فقهی و جرم‌انگاری در حوزه جرایم علیه امنیت و دولت، مجله فقه و حقوق، شماره پنجم، 1384.
    2. احمدی، سیدمحمدصادق و شمعی، محمد؛ نظارت پیشگیرانه دولت: تقابل امنیت و آزادی، فصلنامه راهبرد، شماره 79، 1395، صص46-29.
    3. چگینی‌زاده، غلامعلی؛ رویکردی نظری به مفهوم امنیت ملی در جهان سوم، مجله سیاست خارجی، سال 14، شماره 1، 1379.
    4. خلیلی‌پور رکن‌آبادی، علی و نورعلی‌وند، یاسر؛ تهدیدات سایبری و تأثیر آن بر امنیت ملی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 56، 1391، صص196-167.
    5. رحمدل، منصور؛ حق انسان بر حریم خصوصی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 70، 1384.
    6. سلمانی‌زاده، محمود؛ جنگ اطلاعات و امنیت، خبرنامه انفورماتیک، سازمان برنامه و بودجه کشور، شماره 80، آذر و دی1380.
    7. عباسی، مهدی؛ اینترنت ابزار سیاست تروریسم مجازی، نشریه فرهنگی و فناوری، سال اول، شماره سوم، دی و بهمن1383.
    8. قاسمی، غلامعلی و باقرزاده، سجاد؛ جایگاه حقوق بشر در مبارزه با سایبر تروریسم، مجله حقوقی بین‌المللی، شماره 52، 1394، صص254-227.
    9. قربان‌نیا، ناصر؛ تحدید حقوق و آزادی‌ها، مجله فقه و حقوق، شماره 10، 1385.
    10. یزدیان جعفری، جعفر؛ تقابل امنیت فردی و ملی در جرایم علیه امنیت، پژوهش حقوق کیفری، شماره چهاردهم، 1395، صص81-59.

    ج. منابع خارجی

    1. Chertoff, Michael; “The cyber security Challenge”, Regulation & Governance. Congressional Research Service(CRS) (2008); “Botnets, Cybercrime and Cyber terrorism: Vulnerabilities and Policy Issues for Congress”, Available at: www.crs.org, (accessed by July 23, 2011).
    2. Seddon, Embar; “Cyber terrorism”, Edited Alan Oday, Ash gate Publishing company, 2004.
    3. Solve, Leinad; “Understanding privacy”, Harvard university press, Londen, Englnd, 2008.
    4. Starr, Stuart H.; “Towards an Evolving Theory of Cyber power”, Center for Technology and National Security Policy(CTNSP), National Defense University(NDU), 2009.
    5. Walker, Clive; “Cyber Terrorism: Legal Principle and Law in the United Kingdom”, Penn State Law Review, Vol.110, 2006.

  • تاریخ دریافت 05 مهر 1396
  • تاریخ بازنگری 05 آذر 1396
  • تاریخ پذیرش 05 آذر 1396