1
دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
2
کارشناسی ارشد حقوق محیط زیست دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
پیشرفت علوم در زمینههای مختلف، دریچههای تازهای را بر روی جوامع باز کرده است که این امر در حوزههای گوناگون زندگی بشری همراه با مزایا و پیامدهایی نیز بوده است. مواد تراریخته به عنوان یکی از شاخههای بیوتکنولوژی به منظور مقاومسازی گیاهان، مواد غذایی و دام در برابر آفات، یکی از نوآوریهای بشری در حوزه ژنتیک به حساب میآید. این فناوری اگرچه در تولید کمّی محصولات اثری شگرف داشته است، اما پیامدهای ناشی از مصرف آن نگرانیهای عمیقی را به وجود آورده است، به نحوی که برخی از زیستشناسان در مورد مصرف بیرویه این محصولات هشدارهای جدی دادهاند. همگام با این موضوع، با توجه به این که بیوتکنولوژی کشاورزی بهطور انحصاری در دست چند شرکت فراملی است، سودآوری کلان ناشی از فروش این محصولات در بازارهای جهانی، زنجیرهای از رفتارهای مجرمانه را در این حوزه به وجود آورده است و این رفتارهای مجرمانه در شبکه به هم پیوستهای از تعامل میان دولتها و این شرکتها ظهور یافته است. پرسشی که همواره از سوی برخی از جرمشناسان در این زمینه مطرح میشود این است که چگونه میتوان آسیبهای ناشی از تولید مواد تراریخته را جرمانگاری نمود؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که جرمشناسان با تأکید بر جرمانگاری محصولات تراریخته با استفاده از رهیافتهای نوین جرمشناسی سبز، سعی در توضیح و تبیین این مسئله داشتهاند.
توحیدیفر، مسعود و خسروی، سولماز؛ ژنتیک پنبه: از گذشته تا امروز، مجله بیوتکنولوژی کشاورزی، دوره 9، شماره 2، تابستان1396.
رمضانی قوامآبادی، محمدحسین؛ بررسی محتوای اصل مشارکت در حقوق بینالملل محیط زیست، فصلنامه پژوهش حقوق، سال دوازدهم، شماره 29، تابستان1389.
زمانی، سیدقاسم؛ جرمانگاری تخریب محیط زیست در حقوق بینالملل، حقوق محیط زیست: نظریهها و رویهها، انتشارات خرسندی، زمستان1387.
سماواتی پیروز، امیر؛ نقد و بررسی قانون ایمنی زیستی با تأکید بر رهیافتهای حقوق کیفری، فصلنامه حقوق پزشکی، سال چهارم، شماره دوازدهم، بهار1389.
شاملو، باقر؛ اصغری، احمد و خسروشاهی، قدرتالله؛ بزهدیدهشناسی سبز: با تأکید بر سیاست کیفری ایران، پژوهش حقوق کیفری، سال ششم، شماره بیستم، پاییز1396.
کوروکولاسوریا، لال و رابینسون، نیکولاس؛ مبانی حقوق بینالملل محیط زیست، ترجمه سیدمحمدمهدی حسینی، بنیاد حقوقی میزان، چاپ اول، تهران، 1390.
کیس، الکساندر؛ سند، پیتر اچ و لانگ، وینفراید؛ حقوق محیط زیست، ترجمه محمدحسن حبیبی، جلد سوم، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1386.
گرجیفرد، حمیدرضا؛ جرمشناسی سبز، نشر میزان، چاپ اول، 1395.
گروه صلح کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی؛ حقوق زیست محیطی بشر، نشر دادگستر، چاپ اول، تهران، 1389.
موسوی، سیدفضلالله؛ سیر تحولات منابع حقوق بینالملل محیط زیست، نشر میزان، چاپ اول، تهران، 1385.
ب. منابع خارجی
Brisman, Avi; Crime, environment, relationship and environmental justice, Settle journal for social justice, Vol.6, 2008.
Croall, H.; Following the food chain of crime?, in Beirne, P. and South, N.(eds) For a Green Criminology, Devon, Willan, 2006.
Del Olmo ,Rosa; The ecological impact of illicit drug cultivation and crop eradication programmes in Latin America, Theoretical Criminology, No.2, 1998.
Hall, Matthew; Environmental Victims: Challenges for Criminology and Victimology in the 21st Century, Varstvosloveje, Journal of Criminal Justice and Security, No.4, 2011.
Halsey ,Mark & White ,Rob; Crime, ecophilosophy and environmental harm, Green Criminology, Edited by Nigel south and Piers Berine, Ashgate publishing comoany, 2st series, Burlington, 2006.
Lazarus, Richard; Meeting the Demands of Integration in the Evolution of Environmental Law: Reforming Environmental Criminal Law, The Georgetownlaw journal, Vol.83, 1994-95.
Lynch, Michael & Stretesky, Paul; Green criminology in the United States, Issues in Green Criminology, Edited by Nigel South & Piers Berine, 1st Published, Willan Publishing, London, 2007.
Lynch, Michael & Strestky, Paul; The meaning of green: Contrasting criminological perspective, Theoretical criminology, No.7, 2003.
Lynch, Michael; The Greening of Criminology: a perspective on 1990s, Florida State University, Green Criminology, Edited by Nigel South & Piers Berine, Ashgate publishing, 2nd series , 2006.
Nap, J-P.; Metz, P.; Escaler, M. & Conner, A.; The release of geneticallymodified crops into the environment, The Plant Journal, 33(1), 2003.
O’Brien, Martin & Yar, Majid; Criminology: The key concepts, Routledge Publication, New York, 2008.
Skinnider, Eileen; Effect, Issues and Challenges for Victims of Crimes that have a Significant Impact on the Environment, International center for criminal law reform and criminal justice policy, Canada, March 2013.
South, Nigel; The corporate colonisation of nature: Bio-prospecting, biopiracy and development of Green Criminology, Issues in Green Criminology, Eedited by Nigel South & Piers Berine, Willan Publishing, 2007.
Walters, Reece; Eco Crimes and Genetically modified foods, Routledge Publication, First Published, 2011.
White, Rob; Crimes against Nature: Environmental criminology and ecological justice, 1st published, Willian Publishing, London, 2008.
Williams, Christopher; An Environmental victimology, Green Criminology, Edited by Nigel South & Piers Berine, 1st Published, Willan Publishing, London, 2007.
Yang, Tongjin; Towards an Egalitarian Global environmental Ethics, Environmental Ethics and International Policy, UNESCO, 2006.
