فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

اثر قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی بر قواعد ورشکستگی اشخاص، دعوی اعسار آنها و معامله به قصد فرار از دین

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی
چکیده
مفهوم «ورشکستگی» در حقوق ایران با توجه به ماده 412 قانون تجارت مصوب 1311 صرفاً ناظر بر اشخاص تاجر بوده است؛ اما قانون نحوه اجرای محکومیت‌­های مالی مصوب 1394 مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جهت گسترش اشخاص مشمول ورشکستگی گام برداشته و ماده 15 این قانون، اشخاص حقوقی غیرتاجر را نیز مشمول قوانین ورشکستگی قرار داده است. تحلیل ارائه شده در این مقاله ما را به نظری متمایل می­‌سازد که علاوه بر اشخاص تاجر، اشخاص حقوقی غیرتاجر نیز مشمول قواعد ورشکستگی قرار می‌­گیرند. اشخاص حقوقی غیرتاجر ممکن است شامل اشخاص حقوقی حقوق عمومی و یا حقوق خصوصی باشند. در این صورت، غیر از نهادهای حاکمیتی، سایر اشخاص حقوقی نیز می‌توانند تحت قواعد ورشکستگی قرار گیرند. از سوی دیگر، در قانون مذکور معامله به قصد فرار از دین با شرایط مقرر در آن نسبت به اشخاص حقوقی نیز تسری یافته و سبب شده است که تعارضاتی میان این قانون و قانون تجارت(مواد 424 و 500 ق.ت) پیش آید. همچنین، آیین شکلی خاصی بر شیوه رسیدگی دادخواست اعسار مطروحه از سوی تجار و اشخاص حقوقی مطرح گردیده است که قابل انتقاد می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    الف. منابع فارسی و عربی

    1. اسکینی، ربیعا؛ حقوق تجارت (کلیات، معاملات تجاری، تجار و سازماندهی فعالیت تجاری)، سمت، چاپ یازدهم، تهران، 1386.
    2. اعظمی زنگنه، عبدالحمید؛ حقوق بازرگانی، بی­نا، چاپ سوم، بی­جا، 1346.
    3. پژوهشگاهقوه قضاییه؛ مجموعه آراء قضایی شعب دیوان عالی کشور(کیفری) دی‌ماه 1391، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه، 1393.
    4. ستوده تهرانی، حسن؛ حقوق تجارت، جلد چهارم، انتشارات دادگستر، چاپ نوزدهم، تهران، 1391.
    5. شمس، عبدالله؛ آیین دادرسی مدنی، جلد دوم، دراک، چاپ هجدهم، تهران، 1387.
    6. صقری، محمد؛ حقوق بازرگانی (ورشکستگی)، جلد اول و دوم، شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم، تهران، 1388.
    7. عیسائی تفرشی، محمد؛ اثر حکم ورشکستگی نسبت به معاملات تاجر ورشکسته با توجه به اصول و مبانی قانون مدنی، فصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس، دوره 2، شماره 5، زمستان 1376.
    8. عیسائی تفرشی، محمد؛ مباحثی تحلیلی از حقوق شرکت­های تجاری، جلد اول، دانشگاه تربیت مدرس، چاپ دوم، تهران، 1395.
    9. فصیحی­زاده، علیرضا و اسعدی، سیدحسین؛ عدول از اصول دادرسی و قواعد حقوقی در دعوی اعسار، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبایی، سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1396.
    10. کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها، جلد دوم، شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، چاپ هفتم، تهران، 1385.
    11. کاتوزیان، ناصر؛ عقود معین (عطایا)، جلد سوم، گنج دانش، چاپ ششم، تهران، 1387.
    12. کاویانی، کورش؛ حقوق ورشکستگی، میزان، چاپ اول، تهران، 1391.
    13. کاویانی، کوروش؛ مقدمه حقوق تجارت، میزان، چاپ اول، تهران، 1394.
    14. متین، احمد؛ مجموعه رویه قضایی قسمت حقوقی، انتشارات آثار اندیشه، چاپ اول، تهران، 1387.
    15. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر؛ شخصیت حقوقی (مجموعه مقالات تحولات حقوق خصوصی)، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1381.
    16. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر؛ حقوق اداری تطبیقی: حاکمیت قانون و دادرسی اداری تطبیقی در چند کشور بزرگ، انتشارات سمت، تهران، 1385.
    17. طوسى، ابوجعفر محمدبن‌حسن؛ المبسوط فی فقه الإمامیه، جلد دوم، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم، تهران، 1387ق.
    18. موسی­زاده، رضا؛ حقوق اداری، میزان، چاپ یازدهم، تهران، 1388.
    19. ویژه، محمدرضا و افشاری، فاطمه؛ دانشگاه آزاد اسلامی: مؤسسه عمومی یا خصوصی؟، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره ششم، شماره چهارم، زمستان 1393.

    ب. منابع انگلیسی و سایت‌ها

    1. Adriaanse, Jan; The Uneasy Case for Bankruptcy Legislation and Business Rescue, Nottingham Insolvency and Business Law e-Journal 2NIBLeJ8, 2014.
    2. Armour, John; Auderey, Hsu and Adrian, Walters; Corporate Insolvency in the United Kingdom: The Impact of the Enterprise Act 2002, ECFR, 2008.
    3. http://judgements.ijri.ir.
    4. UNCITRAL; Legislative Guide to Insolvency Law, (Available at: http://www.uncitral.org/pdf/english/texts/insolven/05-80722_ Ebook .pdf).

  • تاریخ دریافت 09 دی 1396
  • تاریخ بازنگری 21 بهمن 1396
  • تاریخ پذیرش 23 بهمن 1396