فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

بررسی فقهی حقوقی مصادیق رجوع از اقرار در امور مدنی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه قم
چکیده
اقرار یا اعتراف ازجمله شیوه‌هاى اثبات دعوا است و در جوامع بشرى همواره کاربردهای فراوانی داشته و همه انسان‌ها در تمام اعصار از آن بهره مى‌جسته‌اند و آن عبارت از اخبار به‌حقی است برای غیر به‌ضرر خود. در صورت وجود اقرار، دادگاه از تمسک به سایر ادله بی‌نیاز می‌گردد. طبق قاعده فقهی «اقرار العقلا علی انفسهم جایز»، هرکس اقرار به حقی برای غیر کند، ملزم به اقرار خود خواهد بود و درصورتی‌که اقرار واجد جمیع شرایط صحت باشد، با توجه به قاعده «منع انکار بعد از اقرار» که مورد اتفاق فقها و حقوقدانان است، رجوع از آن، مگر در صورت وجود شرایطی از قبیل اثبات ادعای فاسد، اشتباه و غلط بودن و ...، ممکن نخواهد بود. در این حالت، بنابه تجویز ماده 1277 قانون مدنی، اقرار قابل انکار یا رجوع خواهد بود که این ممکن است قبل از صدور رأی و در مرحله رسیدگی یا بعد از صدور رأی باشد. در این مقاله به بررسی شرایط پذیرش رجوع از اقرار خواهیم پرداخت.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    الف. کتاب‌ها

    1. امامی، سیدحسن؛ حقوق مدنی، ج 6، انتشارات اسلامی‌، چاپ ششم، تهران، بی‌تا.
    2. بهجت، محمدتقی؛ جامع المسائل، ج 4، دفتر معظم‌له، چاپ دوم، قم، 1426ق.
    3. جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی؛ الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشی- کلانتر)، کتابفروشى داورى‌، چاپ اول، قم، 1410ق‌.
    4. جزیرى، عبدالرحمن و غروى، سیدمحمد؛ الفقه علی المذاهب الاربعة و مذهب اهل‌البیت(ع)، ج 5، دار الثقلین، چاپ اول،‌ بیروت، 1419ق‌.
    5. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج 1، گنج دانش، چاپ ششم، تهران، 1393.
    6. جعفری، محمدتقی؛ رسائل فقهی، مؤسسه منشورات کرامت، چاپ اول، تهران، 1419ق‌.
    7. حر العاملی، محمد بن حسن؛ تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة،‌ مؤسسة آل‌البیت علیهم‌السلام‌، چاپ اول، قم، 1409ق‌.
    8. حلّى (ابن ادریس)، محمد بن منصور بن احمد؛ السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى‌، ج 2، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، قم، 1410ق‌.
    9. خمینى، سیدروح‌الله؛ تحریر الوسیلة، ترجمه علی اسلامی، ج 3، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، چاپ بیست ویکم، قم‌، 1425ق.
    10. شمس، عبدالله؛ آیین دادرسی مدنی، ج 3، انتشارات دراک، چاپ هجدهم، تهران، 1389.
    11. شیخ‌نیا، امیرحسین؛ ادله اثبات دعوی، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، تهران، 1375.
    12. صدرزاده افشار، سیدمحسن؛ ادله اثبات دعوی در حقوق ایران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ چهارم، تهران، 1385.
    13. صفایی، سیدحسین؛ قواعد عمومی قراردادها، نشر میزان، چاپ بیستم، تهران، 1393.
    14. طباطبایی، سید محمد سعید؛ منهاج الصالحین، دار الصفوة، چاپ اول، بیروت، 1415ق‌.
    15. طرابلسى (ابن براج)، عبدالعزیز؛ المهذب، ج 1، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، چاپ اول، قم‌، 1406ق‌.
    16. کاتوزیان، ناصر؛ اثبات و دلیل اثبات، ج 1، نشر میزان، چاپ هشتم، تهران، 1392.
    17. متین دفتری، احمد؛ آیین دادرسی مدنی، ج 1، انتشارات مجد، چاپ چهارم، تهران، 1391.
    18. محقق داماد، سید مصطفى؛ قواعد فقه، مرکز نشر علوم اسلامى، چاپ دوازدهم، تهران، 1406ق‌.
    19. مصطفوى، سید محمدکاظم؛ القواعد- مائة قاعدة فقهیة، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، چاپ چهارم، قم‌، 1421ق‌.
    20. معین، محمد؛ فرهنگ معین، فرهنگ‌نما، کتاب آراد، تهران، 1387.
    21. نجفى (کاشف الغطاء)، جعفر بن خضر؛ تحریر المجلة، ج 1 و 2، چاپ اول، نجف، 1359ق‌.

    ب. مقاله‌ها

    1. افتخار جهرمی، گودرز و شهبازی‌نیا، مرتضی؛ بررسی قاعده استاپل در انگلیس و آمریکا، مجله حقوقی، نشریه دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، شماره 30، بهار 1383.
    2. دیانی، عبدالرسول؛ اقرار مبتنی بر غلط، ماهنامه دادرسی، شماره 38، خرداد و تیر 1382.
دوره 18، شماره 95
پاییز 1397
صفحه 27-45

  • تاریخ دریافت 25 فروردین 1397
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1397
  • تاریخ پذیرش 12 آبان 1397