فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

تحلیلی بر قابلیت اعمال حقوق بین الملل بر اعمال داعش

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه شیراز
چکیده
در سال‌های اخیر جامعه بین‌المللی شاهد ظهور گروه تروریستی موسوم به داعش یا «دولت اسلامی عراق و شام» و وحشت‌آفرینی آن در نقاط مختلف جهان به‌خصوص خاورمیانه بوده است که با اقدامات خشونت‌آمیز خود صلح و امنیت بین‌المللی را به شدت به مخاطره افکنده است. اقدامات تروریستی و جرائم بین‌المللی داعش، بررسی قابلیت اعمال حقوق بین‌الملل بر این قبیل بازیگران غیر دولتی را ایجاب می‌نماید. همچنین علی‏‌رغم اقدامات مختلف صورت گرفته به منظور مبارزه با داعش، تاکنون تعقیب، محاکمه و مجازات اعضای این گروه تروریستی محقق نشده است. این مقاله با بررسی حوزه‌های اصلی حقوق بین‌الملل و برخی موانع حقوقی و سیاسی نتیجه می‌گیرد که حقوق بین‌الملل موجود به نحو مطلوب به مقابله با فعالیت‌های داعش نمی‌پردازد و ناکامی جامعه بین‌المللی در اجرای عدالت کیفری نسبت به اعضا و رهبران داعش مؤید آن است که ایجاد یک سازوکار بین‌المللی جدید و همکاری بیشتر دولت‌ها ضرورت دارد.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    الف. فارسی

    1. بزرگمهری، مجید (1387). «تعریف سازمان ملل متحد از پدیده تروریسم، مروری بر اسناد مصوب و دیدگاه‏های صاحب‏نظران»، مجله مطالعات سیاسی، 2: 32ـ19.
    2. بیگ‏زاده، ابراهیم (1388). «دادگاه ویژه لبنان: گامی در راه گسترش مبارزه با بی‏کیفری»، مجله تحقیقات حقوقی، 49: 186ـ145.
    3. پوربافرانی، حسن (1380). «اصل صلاحیت شخصی در حقوق جزای بین‏الملل و ایران»، مجله مجتمع آموزش عالی قم، 3 (9): 118ـ81.
    4. رنجبریان، امیرحسین؛ ملکالکتاب خیابانی، مهدیه (1389). «دادگاه ویژه سیرالئون: فرایند تشکیل، صلاحیت و مقابله با بی‏کیفرمانی»، مجله حقوقی بین‏المللی، 43: 167ـ123.
    5. زمانی، سیدقاسم (1394). «ماهیت حقوقی داعش در حقوق بین‌الملل: دولت یا بازیگر غیر دولتی؟»، فصلنامه دولت‌پژوهی، 1 (1): 131ـ113.
    6. شریعت‏باقری، محمدجواد (1378). «صلاحیت تکمیلی دیوان کیفری بین‏المللی»، مجله حقوقی دادگستری، 29: 106ـ79.
    7. طلائی، فرهاد؛ زرنگار، احسان (1396). «پویایی قواعد حقوق بین‌الملل و امکان‌سنجی استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین»، فصلنامه مجلس و راهبرد، 24(91): 66ـ35.
    8. فیرحی، داود؛ ظهیری، صمد (1387). «تروریسم؛ تعریف، تاریخچه و رهیافت‏های موجود در تحلیل پدیده تروریسم»، فصلنامه سیاست، 38(3): 166ـ145.
    9. محبی، محسن؛ شفیعی، ایمان (1397). «تحول مفهوم دفاع مشروع: حقوق بین‌الملل و بازیگران غیردولتی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، 21(81): 113ـ89.
    10. مکمیلان، استیون (1397). «نقش بریتانیا در شکل‌گیری داعش»، ترجمه احسان زرنگار، فصلنامه سیاحت غرب، 156: 38ـ32.
    11. میرمحمدصادقی، حسین (1390). حقوق جزای بین‏الملل، تهران: نشر میزان.

    ب. انگلیسی

    1. Aurescu, Bogdan (2015). “Does the World Need an International Court against Terrorism?”, World Economic Forum, available at: https://www.weforum.org/agenda/2015/11/doesـtheـworldـneedـanـinternationalـcourtـagainstـterrorism.
    2. Bellal, Annyssa (2015). Beyond the Pale? Engaging the Islamic State on International Humanitarian Law, Yearbook of International Humanitarian Law, 18: 123ـ
    3. Bensouda, Fatou (2015). Statement of the Prosecutor of the International Criminal Court, on the Alleged Crimes Committed by ISIS, International Criminal Court.
    4. Cohen, Aviv (2013). Prosecuting Terrorists at the International Criminal Court: Reevaluating an Unused Legal Tool to Combat Terrorism, Michigan State International Law Review, 20 (2): 210ـ
    5. Edwards, Holli (2017). Does International Law Apply to the Islamic State? Towards a More Comprehensive Legal Response to International Terrorism, Geneva Centre for Security Policy (GCSP).
    6. Gucturk, Yavuz (2015). War Crimes and Crimes Against Humanity in Syria, Insight Turkey, 17 (1): 27ـ
    7. International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) (2006). The Prosecutor v. Stanislav Galić, Appeals Chamber Judgement, Case No. ITـ98ـ29ـ
    8. Koutroulis, Vaios (2016). The Fight Against the Islamic State and Jus in Bello, Leiden Journal of International Law, 29 (3): 827ـ
    9. Melzer, Nils (2009). Interpretive Guidance on the Notion of Direct Participation in Hostilities under International Humanitarian Law, ICRC Press, Geneva.
    10. Ochab, Ewelina and Kelsey Zorzi (2016). Effects of Terrorism on Enjoyment of Human Rights: ISIS/Daesh and Boko Haram, available at: http://www.ohchr.org/Documents/Issues/RuleOfLaw/NegativeEffectsTerrorism/ADFpdf.
    11. Reuter, Christoph, “The Terror Strategist: Secret Files Reveal the Structure of Islamic State”, Spiegel Online International, 8 April 2015, available at: http://www.spiegel.de/international/world/islamicـstateـfilesـshowـstructureـofـislamistـterrorـgroupـaـhtml.
    12. Scharf, Michael P. (2016). How the War Against ISIS Changed International Law, Journal of International Law, 48: 1ـ
    13. Special Tribunal for Lebanon (STL) (2011). The Prosecutor v. Ayyash et al., Appeals Chamber, Interlocutory Decision on the Applicable Law: Terrorism, Conspiracy, Homicide, Perpetration, Cumulative Charging, Case No. STLـ11ـ01/I.
    14. The Statute of the International Criminal Court (Rome Statute), (1998).
    15. Tsilonis, Victor (2019). The Jurisdiction of the International Criminal Court, Springer Publishing, New York.
    16. UN Human Rights Council, Report of the Independent International Commission of Inquiry on the Syrian Arab Republic, “Rule of Terror: Living under ISIS in Syria”, 14 November 2014.
    17. UN Human Rights Council, Report of the Independent International Commission of Inquiry on the Syrian Arab Republic, “They Came to Destroy: ISIS Crimes against the Yazidis”, 15 June 2016.
    18. UN Security Council Resolution 1267, 15 October 1999.
    19. UN Security Council Resolution 1373, 28 September 2001.
    20. UN Security Council Resolution 2161, 17 June 2014.
    21. UN Security Council Resolution 2170, 15 August 2014.
    22. UN Security Council Resolution 2178, 24 September 2014.
    23. UN Security Council Resolution 2199, 12 February 2015.
    24. UN Security Council Resolution 2249, 20 November 2015.
    25. UN Security Council Resolution 2253, 17 December 2015.
    26. UN Security Council, Report of the SecretaryـGeneral on the threat posed by ISIL (Da’esh) to international peace and security, 31 May 2016.

  • تاریخ دریافت 11 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری 04 شهریور 1398
  • تاریخ پذیرش 11 آذر 1398