فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

وضع فعلی کانون کارشناسان در چشم‌انداز سند تحول قضایی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشکده حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران
2 دانش‌‏آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‏‌ای خاورمیانه و شمال آفریقا دانشگاه مفید و کارشناس رسمی دادگستری
چکیده
صدور بیانیه «گام دوم انقلاب»، مطالبه صریح رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر انجام تحول قضایی و نیز انتظارات روزافزون مردم، تحول قضایی را به اولویت انکارناپذیر قوه قضاییه تبدیل نموده است. با این همه و علی‌رغم تلاش همه دلسوزان، میان وضع موجود و وضع مطلوب قوه قضاییه فاصله زیادی وجود دارد. استقرار عدالت در کشورمان باید به نحوی باشد که حتی‌الامکان هیچ حقی از مردم تضییع نشود و در موارد خاص نیز قوه قضاییه با اقتدار، استقلال و بی‏‌طرفی و در کمال دقت، سرعت و همراه با حفظ کرامت ارباب‌رجوع، موضوعات را حل و فصل و احقاق حق نماید. بر این اساس پیامد نهایی تحول در قوه قضاییه دستیابی به «عدالت» و «رضایتمندی مردم» تعریف شده است. یکی از عناصر کلیدی در تحقق عدالت و انصاف، وجود کارشناسان پاکدست و متخصصی است که مسیر پر ابهام پرونده‏‌های قضایی را روشن و هموار می‏‌نمایند. جا دارد با بررسی وضعیت کنونی کانون کارشناسان رسمی دادگستری (به عنوان قدیمی‏‌ترین نهاد کارشناسی کشور) در چشم‏‌انداز سند تحول قوه قضاییه و میزان همراهی و انطباق وضعیت موجود این نهاد کارشناسی با سند تحول، بررسی و شرایط هم‏‌سویی بیشتر با اهداف و راهکارهای ارائه شده در این سند فراهم گردد. بدیهی است هم‌جهتی مسیر کارشناسان و سیاست‏‌های کلان کانون کارشناسان در کشور با سند تحول، تحقق دو هدف متعالی این سند ملی یعنی عدالت و رضایتمندی مردمی را در حیطه وظایف خود تسهیل می‏‌نماید. در این مقاله سعی شده است مأموریت‌‏های قوه قضاییه مطابق سند تحول بیان شود و با طرح چالش‏‌ها و عوامل مؤثر در عدم تحقق مأموریت‏‌ها، به تبیین راهبردها و راهکارهای رفع موانع در حوزه مرتبط با کارشناسی پرداخته و وضع موجود تشریح ‏گردد. این بررسی تطبیقی به منظور انعکاس وضعیت فعلی کانون کارشناسان در چشم‌‏انداز سند تحول قوه قضاییه به منظور اصلاح رویه‏‌ها و هم‌‏سویی بیشتر با سیاست‏‌های کلان قوه قضاییه انجام شده است.
کلیدواژه‌ها

  1. بادینی، حسن، فلسفه مسئولیت مدنی، شرکت سهامی انتشار، 1392.
  2. باریکلو، علیرضا، مسئولیت مدنی، چاپ ششم، نشر میزان،1394.
  3. بهرامی احمدی، حمید و فهیمی، عزیزاله . مبنای مسئولیت مدنی زیست محیطی در فقه و حقوق ایران، مجله پژوهشهای حقوق اسلامی، دوره ۸، شماره ۲۶، 1386.
  4. پورهاشمی، عباس و ارغند، بهاره، حقوق بین الملل محیط زیست، انتشارات دادگستر، 1392.
  5. حکمت نیا، محمود. مسئولیت مدنی در فقه امامیه. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1386.
  6. دفتر حقوقی و امور مجلس، مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست ایران، ج ۱، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، 1383.
  7. روش، کاترین، بایسته‌های حقوق محیط زیست، ترجمۀ علی مشهدی، حسن خسروشاهی و زینب یوسفی، انتشارات خرسندی، 1391.
  8. ساعد، نادر و تیلا، پروانه، مجموعه قوانین و مقررات حفاظت از محیط زیست ایران، انتشارات خرسندی، 1393.
  9. شاو، ملکم ، حقوق بین الملل، ترجمۀ محمد حسین وقار، انتشارات اطلاعات، 1389.
  10. فتحى واجارگاه‌، کوروش‌ و فرمهینى فراهانى، محسن‌، دانش‌ زیست‌ محیطى زنان براى توسعه پایدار، انتشارات دانشگاه شهید بهشتى، 1382.
  11. فهیمی، عزیز اله، فقه شیعه و تحول در مبانی مسئولیت مدنی زیست محیطی، مجله حقوق، دوره 41، شماره 1، 1390.
  12. فهیمی، عزیزاله، مسئولیت مدنی ناشی از تخریب محیط زیست در فقه و حقوق ایران (مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه و اسناد بین المللی)، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، قم، 1391.
  13. قوام، میر عظیم، حمایت کیفری از محیط زیست. ج۱. انتشارات سازمان حفاظت از محیط زیست، 1375.
  14. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنى (ضمان قهرى)، انتشارات دانشگاه‌ تهران‌، 1371.
  15. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی: الزامات خارج از قرارداد. انتشارات دانشگاه تهران، 1382.
  16. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی (وقایع حقوقی). انتشارات شرکت سهامی انتشار، 1386.
  17. کاتوزیان‌، ناصر و انصارى، مهدى، مسئولیت نـاشى از‌ خـسارت ‌هاى‌ زیست ‌محیطى‌. فصلنامه‌ حقوق‌، مجله‌ دانشکده حقوق و علوم سیاسى. شماره 2، 1387.
  18. کمیسیون حقوق بین الملل سازمان ملل متحد، مسئولیت بین المللی دولت: متن و شرح مواد کمیسیون حقوق بین المل، مترجم علیرضا ابراهیم گل، موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش، 1388.
  19. مظفری، محمدحسن، نظام مسئولیتی حقوق بین الملل محیط زیست «مسئولیت آلودکنندگان آبها»، انتشارات مکتبه اشاعت القرآن، دهلی، 1380، (2001 م).
  20. ممتاز، جمشید، توسل به سلاح هسته ای و حمایت از محیط زیست. آورده دیوان بین المللی دادگستری. مجله حقوقی، شماره ۲۴، 1378.
  21. میرهاشمی رستمی، سیده فاطمه زهرا، حدود مسئولیت مدنی اشخاص در جبران خسارت زیست محیطی، پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات مازندران، 1392.
  22. یوسف وند، محمد، تعریف محیط زیست و اقسام آن، مجموعه مقالات اولین همایش فقه و محیط زیست، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست استان قم و مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، 1384.

 

 

ب. منابع عربی

  1. انصاری، شیخ مرتضی، المکاسب، ج ۱، موسسه مطبوعات دینی، قم، 1379.
  2. بجنوردی، سید محمدحسن، القواعد الفقهیه، ج ۱ و ۲ و ۴، تحقیق: محمدحسین درایتی و مهدی مهریزی، نشر الهادی، قم، (1419ق).
  3. سنهوری، عبدالرزاق احمد، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، ج ۱، نشر الجامعات المصریه، قاهره، 1330، (1952م).
  4. حلی، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. ج ۴، تعلیق: سید صادق شیرازی، انتشارات استقلال، تهران، (1409 ق).
  5. حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، قواعد الاحکام، ج ۳، موسسه النشر الاسلامی، قم، (1409 ق).

پ. منابع خارجی

  1. Barcelona Traction, (1970), Light and Power Company, Limited, Second Phase, I.C.J, R, p. 3, at p.32, para.33.

 

 

دوره 20، شماره 103
پاییز 1399
صفحه 41-55

  • تاریخ دریافت 29 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری 10 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 10 آذر 1399