فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی با رویکردی تطبیقی به حقوق فرانسه و آمریکا

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی ، مدرس دانشگاه
2 کارشناس ارشد حقوق جزا دانشگاه گیلان
3 دانشجوی دکتری حقوق عمومی و مدرس دانشگاه
چکیده
امروزه اشخاص حقوقی مانند اشخاص حقیقی، در شاخه‌های مختلف علم حقوق موردمطالعه قرار می‌گیرند. درباره ماهیت اشخاص حقیقی اختلاف‌نظر وجود دارد. به‌طورکلی دو نظریه واقعی و فرضی بودن شخص حقوقی ارائه‌شده است. درباره مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی دو نظریه مغایر ابرازشده که قوانین کیفری ایران طبعی فردمدار دارند و مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی را جز در موارد نادر، به رسمیت نشناخته‌اند؛ همچنین از میان اشخاص حقوقی، تنها دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی دولتی دارای شخصیت حقوقی بین‌المللی هستند که برای اداره این سازمان‌ها وادارات مدیرانی لازم است که اختیارات کافی داشته و در کنار آن ، مدیران مکلف به انجام بعضی اعمال و ترک برخی موارد دیگر شده‌اند و به‌موازات افزایش اختیاراتشان، مسئولیت‌های اختصاصی متعددی نیز در مقابل این مدیران وجود دارد. این مسئولیت تنها به قانون تجارت منحصر نمی‌شود و در برخی از قوانین دیگر نیز آمده است. برای مسئولان اشخاص حقوقی الزاماتی وضع‌شده که تخطی از این الزامات مسئولیت کیفری به همراه دارد. اراده شخص حقوقی از طریق و توسط مدیران آن ابراز می‌گردد و طبیعی است که اشخاص حقوقی نیز ممکن است همانند اشخاص حقیقی در جریان فعالیت‌های روزمره خود مرتکب فعل یا ترک فعل گردیده که موجب ورود خسارت به دیگران شود. با توجه به آنچه گفته شد، بر آنیم تا در پژوهش حاضر با روش گردآوری کتابخانه‌ای به بررسی موضوع حاضر بپردازیم و به این پرسش اصلی پاسخ دهیم که موجز مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی با رویکردی تطبیقی به حقوق فرانسه و آمریکا چیست؟
کلیدواژه‌ها

  1. اردبیلی، محمدعلی؛ حقوق جزای عمومی، جلد دوم، تهران، نشر میزان، چاپ پانزدهم، 1393.
  2. اسکینی، ربیعا؛ حقوق تجارت، جلد دوم، تهران، انتشارات سمت، چاپ نهم، 1385.
  3. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ یازدهم، 1380.
  4. حسین‌جانی، بهمن؛ اصل شحصی بودن مسئولیت کیفری با نگرشی بر قوانین کیفری فرانسه و آمریکا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، 1383.
  5. روح‌الامینی، محمود؛ دگرگونی‌های کیفری اشخاص حقوقی در نظام حقوقی فرانسه، مجله فقه و حقوق، سال چهارم، شماره 1، صص 217-201، 1387.
  6. صفار، محمدجواد؛ شخصیت حقوقی، تهران، نشر دانا، 1380.
  7. صانعی، پرویز؛ حقوق جزای عمومی، جلد اول، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ سوم، 1371.
  8. صفایی، سید حسین و قاسم‌زاده، سید مرتضی؛ حقوق مدنی (اشخاص و محجورین)، تهران، انتشارات سمت، چاپ ششم، 1393.
  9. ضیایی بیگدلی، محمدرضا؛ حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ شانزدهم، 1394.
  10. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر؛ حقوق اداری، تهران، انتشارات سمت، چاپ بیستم، 1393.
  11. محسنی، مرتضی؛ مسئولیت کیفری، مجله دادگستری، شماره 11 صص 59-55، 1375.
  12. نوربها، رضا؛ زمینه حقوق جزای عمومی، تهران، نشر دادآفرین، چاپ نهم، 1383.
  13. ولیدی، محمدصالح؛ حقوق جزا مسئولیت کیفری، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ سوم، 1382.

ب ـ منابع لاتین

  1. Danjaume, Géraldine et Arpin Gonnet, Franck: Droit pénal Général, sous la direction de Claude Garcin éd, L, Hermès, 1994.
  2. Leturmy, Laurence, Kolb, Patrick: L'essentiel Du Droit Pénal Général, éd, Gualino éditeur, 2008.
  3. Mayaud, Yves, Droit Panal General, ed, PUF, 2007.
  4. Gretchen Morgenson, "What if investors won’t join the party", New York Times, June 2,2002.
  5. Pin, Xavier: Droit Pénal Général, éd, Dalloz, 2007.
  6. Celia Wells, Corporations and Criminal Responsibility, Oxford University Press, 2005.

  • تاریخ دریافت 23 اردیبهشت 1402