فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

آسیب‌شناسی سیاست پیشگیری از قاچاق کالا و ارز در بستر قانون اصلاحی مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1401

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دکترای تخصصی، استادیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی رشت. Purebrahim.ahmad@yahoo.com
چکیده
 پدیده قاچاق کالا در کشور ما، علاوه بر آثار نامطلوب مالی به‌عنوان یک چالش اقتصادی و اجتماعی حائز اهمیت است. امروزه این پدیده به‌عنوان یک تهدید جدی بر سر راه تجارت آزاد به شمار می‌رود و هزینه‌های زیادی بر بدنه اقتصادی کشور تحمیل می‌نماید. قاچاق کالا از یک‌سو درآمدهای گمرکی و مالیاتی دولت را کاهش می‌دهد و از طرفی سبب خروج بی‌حاصل ارز، فرار گسترده سرمایه، افزایش بیکاری، کاهش تولیدات صنعتی داخلی و ... می‌گردد. مطالعه حاضر پس از تحلیل وضعیت موجود راجع به قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، امکان ظرفیت‌های احتمالی پیشگیری از قاچاق کالا و ارز را در بستر قانون اصلاحی مصوب 1401 موردبررسی قرار می‌دهد. همچنین به بررسی دستاوردهای این قانون اصلاحی پرداخته و اثربخشی این تغییرات را در کاهش قاچاق کالا و ارز ارزیابی نموده و پیشنهادهای مؤثری برای بهبود عملکرد درزمینه مبارزه با قاچاق ارائه می‌نماید. درنهایت این پژوهش به روش تحلیلی – توصیفی و با رویکرد انتقادی در پی‌شناخت نقاط ضعف و قوت سیاست کیفری ایران در خصوص نحوه و چگونگی پیشگیری و تقویت نقاط قوت کنونی جهت کشف، محاکمه و مجازات مرتکبان این جرائم برمی‌آید.
کلیدواژه‌ها

  1. ابریشمی، حمید، «بررسی واکنش متقارن اقتصاد زیرزمینی به تغییرات مالیات»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره ۷۹، 1386
  2. احمدزاده، ابوالفضل، «پیشگیری از قاچاق کالا و ارز در نظام عدالت کیفری ایران (با تأکید بر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز)»، تهران، انتشارات امید فرد 1394.
  3. اح‍م‍دی،‌ ع‍ب‍دال‍ل‍ه‌، «ج‍رم‌ ق‍اچ‍اق»، ‌تهران، ن‍ش‍ر میزان، 1382.
  4. احمدی، علی‌محمد، «نقش الگوی مصرف در گسترش واردات قاچاق کالا در ایران»، مجله اقتصاد روز، شماره 23، 1388.
  5. آژند، یعقوب، «تاریخ اقتصادی ایران»، تهران، انتشارات گسترده، 1362.
  6. آقازاده، علیرضا، «بررسی تحلیلی و کاربردی سیاست جنایی ایران در قبال قاچاق کالا مطابق با آخرین اصلاحات قانونی»، تهران، نشر آریان، 1383.
  7. بهرامی، بهروز، «آسیب‌شناسی قاچاق کالا در ایران»، تهران، انتشارات فارابی، 1389.
  8. تقوی، مهدی، «تجارت بین‌الملل»، تهران، انتشارات پژوهشکده امور اقتصادی، 1380.
  9. جعفری، نادر علی، «اقتصاد مقاومتی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت،1391.
  10. جلیلی کام‌جو، سید پرویز، «چرا اقتصاد مقاومتی یک ضرر است؟»، تهران، انتشارات روان، 1391.
  11. حسینی، سید حسن، «علل گرایش به مصرف کالای خارجی قاچاق»، تهران، انتشارات رهاورد، 1388.
  12. خندان، عباس، «الگوی مصرف و سیاست حمایت از تولید داخلی»، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز.
  13. دلیرپور، پرویز، «بررسی ساختارها و قواعد حقوقی مبارزه با فساد در چند کشور آسیایی»، گزارش پژوهشی، ١٣٨٦.
  14. دهخدا، علی‌اکبر، «لغت‌نامه»، جلد 16، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1377.
  15. رازینی، ابراهیم، «الگوی مصرف و تهاجم فرهنگی»، تهران، انتشارات چاپ پخش،1389.
  16. ساسان، عبدالحسین، «آغاز الگوی مصرف از تولید»، ماهنامه اقتصاد خانواده، 1388، شماره 28.
  17. سیف، الله مراد، «قاچاق کالا در ایران»، تهران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1387.
  18. شکیبایی، علیرضا، «مدل‌سازی اقتصاد زیرزمینی با روش منطق فازی»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره ۶۲، 1382.
  19. شکیبایی، علیرضا، «برآورد سری زمانی قاچاق کالا در ایران با روش منطق فازی»، مجموعه مقالات همایش قاچاق کالا، تهران، انتشارات بازرگانی،1380.
  20. صادقی، حسین، «نقش الگوی مصرف در اقتصاد تولید گرا»، مجله راهبرد یاس، شماره 18، 1388.
  21. عرب مازار یزدی، علی، «نقش موانع تجاری در پیدایش و گسترش قاچاق کالا»، مجله اقتصادی معاونت امور اقتصادی و دارایی، 1388،
  22. عرب مازار یزدی، علی، «اقتصاد سیاه در ایران، یک رویکرد کلان اقتصادی»، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی. 1380.
  23. عزتی، مرتضی، «اصلاح الگوی مصرف»، تهران، انتشارات خرمی، 1388.
  24. غفورنیا، امیر، «قاچاق کالا و اهمیت مبارزه با آن»، تهران، دفتر تحقیقات معاونت بازرسی و نظارت سازمان بازرگانی، 1383.
  25. فراهانی، محمد، «جامعه‌شناسی فساد و امنیت»، تهران، انتشارات پرسمان، 1384.
  26. فرجادی، غلامعلی، «بازار کار و بیکاری»، تهران، مؤسسه عالی پژوهش در برنامه‌ریزی توسعه، 1389.
  27. فرهنگ، منوچهر، «اقتصاد معاصر»، تهران، انتشارات سروش، 1370.
  28. فصیحی، حبیب‌الله، «کیفیت کالای قاچاق و بهداشت و سلامت اجتماع»، همایش راهبردهای نوین در پیشگیری از قاچاق کالا و ارز، شماره 10، 1390.
  29. فیروزجائی، مختار، «قاچاق کالا و ارز»، چاپ اول، تهران، انتشارات قانون، ١٣٨٤.
  30. ق‍اس‍م‍ی‌،‌ ب‍ه‍روز، «آس‍ی‍ب‌ش‍ن‍اس‍ی‌ ق‍اچ‍اق‌ ک‍الا در ای‍ران»‌، تهران، انتشارات فارابی، 1384.
  31. گل پرور، حسن، «سیاست جنایی ایران در قبال جرائم قاچاق و جرائم گمرکی»، پایان‌نامه دوره دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ١٣٨٩.
  32. محبوب، افراسیاب، «پژوهشی اقتصادی»، جلد سوم، تهران، انتشارات مجلس، 1389.
  33. مصطفوی، سید محمدحسین، «پیامدهای الگوی مصرف نامناسب»، تهران، انتشارات ققنوس.
  34. منصوری، علی، «تأملی بر فرهنگ مصرف در ایران»، همایش راهبردی نوین در پیشگیری از قاچاق کالا و ارز، شماره 12، 1390.
  35. مهرسازی، جلال، «قاچاق غده سرطانی»، بوشهر، انتشارات نسیم جنوب. 1392.
  36. نجفی ابرندآبادی، علی حسین، «مباحثی در علوم جنایی»، ویراست پنجم، تهران، انتشارات گنج دانش، 1387.
  37. نریمانی، میثم، «چارچوب اقتصاد مقاومتی»، همایش اقتصاد مقاومتی، شماره 60، 1390.
  38. نوحی، امیررضا، «قواعد فقهی در آثار امام خمینی»، تهران، انتشارات آثار امام خمینی، 1384.
  39. نیاز پور، امیر حسن، «نقش مددکاری اجتماعی در پیشگیری از تکرار جرم»، پیشگیری از تکرار جرم و تکرار بزه دیدگی، مجموعه مقالات ارائه‌شده در نخستین همایش ملی پیشگیری از جرم، سال دوم، شماره 18.،1388.
  40. نیکو پور دیلمی، حسام، «تخمین حجم اقتصاد زیرزمینی در ایران و بررسی رابطه آن با برخی متغیرهای کلان»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، 1381،
  41. همدمی، ابوالفضل، «علل و زمینه‌ها فساد مالی و راهبردهای مبارزه با آن»، چاپ دوم، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، ١٣٨٧.
  42. یاوری، کاظم، «قاچاق کالای فرهنگی و برآورد آن در اقتصاد»، تهران، انتشارات کتاب راه، 1395.
  43. یزدان فام، محمود، «جهانی‌شدن امنیت پلیس، مجموعه مقالات تحول کارکردهای پلیس در پرتو نظریه‌های امنیت خرد»، فصلنامه پژوهشکده مطالعات راهبردی، سال دوازدهم، شماره دوم، ١٣٨٨.

ج: قوانین

  • قانون امور گمرکی مصوب 1350.
  • قانون انحصار دخانیات مصوب 1307 و 1310.
  • قانون جلوگیری اجناس ممنوع‌الورود مصوب 1311.
  • قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب سال 1394.
  • قانون مجازات اسلامی مصوب 1375.
  • قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز مصوب 1374
  • لایحه قانونی راجع به جلوگیری از انجام اعمال حفاری‌های غیرمجاز و کاوش به‌قصد به دست آوردن اشیاء عتیقه و آثار تاریخی مصوب 1358.
دوره 22، شماره 110
تابستان 1401
صفحه 114-155

  • تاریخ دریافت 11 مرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 31 مرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 26 شهریور 1401