تاملی در موارد شمول صلاحیت رسیدگی دادسرا در جرایم منافی عفت؛ با تکیه بر رویه قضایی

قانع, امیررضا; محمدی دره شوری, افشین; هاشمی, سید محمد

تاملی در موارد شمول صلاحیت رسیدگی دادسرا در جرایم منافی عفت؛ با تکیه بر رویه قضایی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

امیررضا قانع ¹

افشین محمدی دره شوری ²

سید محمد هاشمی ²

¹ . دانشجوی دکترای دانشگاه میبد، دانشگاه علوم و خدمات قضایی و اداری، Amirghanej88@gmail.com

² . دانشجوی دکتری، دادگستری استان فارس،

چکیده

عدم ارائه تعریفی جامع و روشن از سوی قانون‌گذار در خصوص بزه منافی عفت و روابط نامشروع موجبات بروز تشتت آرای قضایی و اختلاف‌نظرهای متعددی در محاکم شده است. امروزه در حوزه دادسرا، آنچه بیش از پیش موردتوجه قرار می‌گیرد، این است که در غالب موارد، قضات تحقیق با تکیه‌بر اطلاق ماده 306 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 و از طرفی به جهت نبود تعریفی واضح در این خصوص، به دنبال عدم ورود به پرونده‌های این‌چنینی به نحو اطلاق گونه بوده و پرونده‌ها را برای دادگاه‌ها ارسال می‌نمایند. بدین ترتیب این مطالعه در پی پاسخ به این سؤالات است که در حوزه دادسرا و در بحث تحقیقات مقدماتی در موارد مواجهه با پرونده‌های این‌چنینی تکلیف چیست و آیا نگاه اطلاق گونه قضات به شکلی واحد و به شرح پیش‌گفته صحیح است و اینکه آیا تغییرات در مفهوم و دامنه شمول صلاحیت دادسرا در جرائم منافی عفت می‌تواند به‌مرورزمان تأثیرگذاری بر نگرش قضائی و اجتماعی نسبت به این جرائم داشته باشد. در این راستا، مفهوم شمول صلاحیت و حدود آن در رویه قضایی ایران را به‌عنوان یک چالش اصلی مطرح نموده و سپس به تجزیه‌وتحلیل تصمیمات و رویههای قضائی در این زمینه پرداخته خواهد شد. این مطالعه با تأکید بر درک دقیق این مسائل، می‌تواند بستری در راستای بهبود عدالت در پرتو اصول حقوقی و قضائی قرار گیرد و در تدابیر و سیاست‌های حقوقی جامعه به شکل گسترده‌تری تأثیرگذار باشد. همچنین تغییر در مفهوم و دامنه شمول صلاحیت دادسرا ممکن است بر نظر جامعه و نهادهای قضائی مؤثر واقع گردد و هنجارهای جامعه را در حوزه عفت و ارتقاء اصول اخلاقی تحت تأثیر قرار دهد. روش‌شناسی پژوهش حاضر، ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، کیفی و ازلحاظ نحوه‌ گردآوری‌ داده‌ها کتابخانه‌ای و اینترنتی است.

کلیدواژه‌ها

جرایم منافی عفت

دادسرا

دادگاه

رابطه نامشروع

فیزیکی و غیر فیزیکی

آنسل، مارک، «دفاع اجتماعی»، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی و محمد آشوری، نشر دانشگاه تهران، تهران، 1375.
آقایی، مهدی، «رسیدگی به جرائم منافی عفت با نگرشی کاربردی»، مرکز آموزش قوه قضاییه، تهران، 1398.
آشوری، محمد، «آیین دادرسی کیفری»، جلد اول، نشر سمت، تهران، 1388.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، «ترمینولوژی حقوق»، نشر گنج دانش، تهران، 1370.
جلالی، عبدالله، «نظام هنجاری اطلاع‌رسانی در فقه شیعه»، مجله بازتاب اندیشه، شماره 118، تابستان 1391.
خالقی، علی، «نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری»، نشر شهر دانش، تهران، 1394.
شاه علی، احمدرضا، «اخلاق رسانه و حریم خصوصی با رویکرد اسلامی»، مجله رسانه، شماره 80، زمستان 1388.
شیدائیان، مهدی، شیدائیان، زینب، «رویکرد قانون آیین دادرسی کیفری به جرائم منافی عفت»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 101، بهار 1397.
صدری افشار، غلامحسین، «فرهنگ گزیده فارسی»، نشر فرهنگ معاصر، تهران، 1382.
عمید، حسن، «فرهنگ فارسی عمید»، نشر رشد، تهران، 1385.
گودرزی، فرامرز، «پزشکی قانونی»، جلد دوم، بی‌جا، بی‌تا.
میرمحمد صادقی، حسین، «جرائم علیه اشخاص»، نشر میزان، تهران، 1392.
محقق داماد، سید مصطفی، «مجازات عمل منافی عفت در قرآن»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 43، بهار و تابستان 1385.
معین، محمد، «فرهنگ فارسی»، چاپ سوم، نشر رشد، تهران، 1385.
نقوی، سید محسن، «نظری بر جرائم منافی عفت»، مجله کانون وکلا، شماره 112، 1348.
Ashworth, Andrew and Red mane, nlike, The criminal process, oxford university press,4th edition .2010.