فصلنامه قضاوت

فصلنامه قضاوت

واکاوی نوع صلاحیت ذاتی دادگاه اطفال و نوجوانان در قانون آیین دادرسی کیفری و رویه قضایی.

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه تهران،دانشکدگان فارابی-قاضی دادگستری
3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.
10.22034/judg.2026.2065581.1520
چکیده
پس از لازم‌الاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مواد قانونی متکثر و آشفته راجع به صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان، موجب بروز تردیدهایی درخصوص نوع صلاحیت ذاتی این دادگاه گردید. از یک‌سو، برخی مواد قانونی بر «اختصاصی» بودن دادگاه اطفال و نوجوانان تصریح داشته و منطبق بر استانداردها و اصول دادرسی عادلانه وضع گردیده‌اند و از سویی دیگر، موادی از قانون موصوف دلالت بر «تخصصی» بودن این محاکم دارند و آن را شعبه‌ای از دادگاه‌های کیفری دو محسوب نموده‌اند. اختلاف‌نظر میان حقوقدانان و تهافت آراء در رویه قضایی پیرامون این موضوع نیز مشهود است و همین امر موجب سردرگمی در شناسایی مرجع حل اختلاف در صلاحیت گردیده و ارائه راه حل در این موضوع مهم که از جمله قواعد آمره است را به سلیقه قضات واگذار نموده است. در این مقاله، با بررسی حدود پنجاه فقره پرونده از محاکم استان اصفهان، و آراء صادره از دادگاه‌های اطفال و نوجوانان، کیفری دو، تجدیدنظر استان و دیوان‌عالی‌کشور، درصدد دریافت رویه قضایی بوده‌ایم تا دریابیم که آیا دادگاه اطفال و نوجوانان دادگاهی اختصاصی و دارای صلاحیت ذاتی متفاوت و مستقل از دادگاه‌های کیفری دو می‌باشد یا شعبه‌ای از محاکم کیفری دو به‌شمار می‌رود که به جرایم اطفال و نوجوانان به‌صورت تخصصی رسیدگی می‌نماید؟ شایان ذکر است، نحوه حل اختلاف در صلاحیت رسیدگی به این پرونده‌ها در رویه قضایی نیز دور از نظر نگارندگان نبوده است. یافته‌ها حاکی از آن است که دادگاه اطفال و نوجوانان در برابر دادگاه‌های انقلاب، نظامی، کیفری یک، کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان و کیفری دو، یک مرجع «اختصاصی» محسوب می‌شود و هرگونه‌ حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه اطفال و نوجوانان با مراجع پیش‌گفته، منحصراً با «دیوان‌عالی کشور» است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 اسفند 1404

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 07 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1404